Flaptekst
In Wanneer de wereld slaapt biedt Francesca Albanese, speciaal VN-rapporteur, een indringend en persoonlijk beeld van Palestina. Aan de hand van tien portretten – van kinderen zonder thuis tot oorlogschirurgen – brengt ze de systematische onderdrukking en de actuele genocide in Gaza helder in kaart. Met deze diepmenselijke verhalen toont ze de ontluisterende realiteit, maar ook de onvoorstelbare veerkracht van een volk dat beroofd is van zijn thuis, stem en toekomst.
Onverschrokken stelt Albanese vragen die soms te ingewikkeld zijn om te beantwoorden. Maar als één ding duidelijk wordt in dit boek, is het wel dat de wereld zich niet langer aan deze vragen kan onttrekken.

Recensie
Op 7 oktober 2023 bestookte de Palestijnse organisatie Hamas het zuiden van Israël met een spervuur van raketaanvallen en richtten militanten diverse bloedbaden in het grensgebied aan. Voor het laatstgenoemde land was dit het teken om een militair offensief te starten waarbij tienduizenden Palestijnen, waaronder talloze kinderen, om het leven kwamen. Diverse hulpverlenende instanties en mensenrechtenorganisaties concludeerden al snel dat hierbij sprake was genocide, hetgeen volgens de internationaal geldende rechtsregels onwettig, illegaal en dus strafbaar is. Sinds 2022 is de Italiaanse advocaat Francesca Albanese speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden en uit hoofde van haar functie schreef ze een groot aantal rapporten waarin ze de handelswijze van Israël en diens westerse bondgenoten aan de kaak stelde. In haar in 2025 verschenen boek Wanneer de wereld slaapt brengt ze de situatie in Gaza onder de aandacht van een groter publiek.

Ze begint haar verhaal met fragmenten uit een toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN die ze op 30 oktober 2024 hield. Uit de woorden die ze destijds uitsprak, spreekt woede en onmacht, maar ze zijn in feite ook een dringend verzoek om actie, om Israël niet ongestraft zijn gang te laten gaan in zijn drang om de volledige Palestijnse bevolking uit te roeien. Vervolgens geeft ze in de inleiding heel summier wat achtergrondinformatie over het Gaza-conflict, maar vertelt ze eveneens hoe het boek tot stand is gekomen. Waar het echter vooral om gaat zijn de daaropvolgende hoofdstukken, waarin ze aan de hand van negen portretten – en tiende bewaart ze voor haar dankwoord – de omstandigheden in Palestina uit de doeken doet en een enkele keer de geschiedenis induikt, waarbij ze een en ander regelmatig met voorbeelden toelicht.

Een aantal van die voorbeelden gaat de lezer aan het hart, vooral die waarbij onschuldige kinderen zonder aanwijsbare en geldige redenen (als die er überhaupt al zijn) van hun nog jonge leven worden beroofd. Hier word je bij tijd en wijle behoorlijk stil van. Het beeld dat Albanese schetst is verre van vrolijk, maar laat ook zien dat het merendeel van de westerse landen achter Israël blijft staan, hoewel ze ook aangeeft dat hun visie inmiddels aan een verandering onderhevig is. Uit het relaas blijkt overduidelijk dat de auteur het met de Palestijnse bevolking te doen heeft, maar dat heeft ze, zo vertelt ze, ook met de Aboriginals, de inheemse bevolking van Canada en de Verenigde Staten en de Maori. Op hen is immers lang geleden eveneens genocide gepleegd.

Natuurlijk heeft ieder verhaal en hebben de gebeurtenissen twee kanten en derhalve praat Albanese de acties van Hamas absoluut niet goed, maar het is zonder meer duidelijk dat haar sympathie en medeleven vooral uitgaat naar de Palestijnen, want het boek wordt voornamelijk vanuit hun kant belicht. Desondanks heb je niet het gevoel een eenzijdige uiteenzetting te lezen, met name omdat de auteur niet per se tegen Israël is – ze heeft immers Israëlische vrienden, geeft ook een enkele Israëliër het woord en benadrukt dat er Israëlische organisaties zijn die voor de Palestijnen opkomen – maar vooral tegen de massaslachting, de schending van het internationale recht en het illegaal bezetten van andermans grondgebied. Om een volledige(re) voorstelling van zaken te geven, was het een optie geweest om een tegengeluid te laten horen, maar daar is bewust niet voor gekozen.

Dit laatste neemt echter niet weg dat Wanneer de wereld slaapt, dat voor het grootste deel bijzonder toegankelijk geschreven is, een indringend, onthutsend en overzichtelijk betoog is van de schrijnende omstandigheden van de Palestijnse bevolking, maar ook kritiek levert op het westen dat – op het moment dat het boek geschreven werd – de schending van de internationale rechtsorde niet hekelde. In feite is het boek een eyeopener voor ieder die meer over de Palestijnse kwestie wil weten of voor hen wier ogen nog gesloten zijn voor de ellende die zich in dat gebied heeft voorgedaan en nog steeds voordoet.    

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Francesca Albanese
Titel: Wanneer de wereld slaapt
ISBN: 9789045053172
Pagina’s: 254
Eerste uitgave: 2025