Categorie archief: Gelezen in 2022

Stad in brand – Don Winslow

Beschrijving
Providence, 1986. De negenentwintigjarige Danny Ryan is een hardwerkende havenarbeider, een liefhebbende echtgenoot, een loyale vriend en af en toe ‘mankracht’ voor het Ierse misdaadsyndicaat dat toezicht houdt op een groot deel van de stad.

Danny wil niks liever dan zijn leven veranderen en droomt ervan om opnieuw te beginnen, ergens ver weg, samen met zijn vrouw Terri. Maar als er een oorlog uitbreekt tussen rivaliserende bendes, raakt hij verwikkeld in een conflict waar hij niet aan kan ontsnappen. Danny moet alles op alles zetten om zijn familie te beschermen, de vrienden die als broers voor hem zijn, en het enige huis dat hij ooit heeft gekend.

Recensie
In Nederland en België is Don Winslow, die in 1991 debuteerde met Een frisse wind in de onderwereld, niet de bekendste schrijver, maar in zijn eigen land, de Verenigde Staten, prijken zijn boeken regelmatig op de bestsellerlijst van The New York Times. Omdat hij zich meer wil bezighouden met zijn politieke activiteiten, kondigde hij in het voorjaar van 2022 zijn pensioen als auteur aan. De trilogie over de Ierse en Italiaanse maffia in Amerika, waarvan het in 2022 verschenen Stad in brand het eerste deel is, is zijn laatste werk dat zal worden uitgebracht.

Danny Ryan werkt in de haven van Providence, de hoofdstad van Rhode Island, en is getrouwd met Terri, de dochter van de Ierse maffiabaas John Murphy. Diep in zijn hart wil hij niets met het misdaadsyndicaat te maken hebben en het liefst vertrekt hij met zijn vrouw naar Californië om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Een voorval op het strand zorgt voor een conflictsituatie tussen Ierse en Italiaanse maffiaclans en dit leidt uiteindelijk tot een onderlinge en gewelddadige strijd waar Ryan ongewild betrokken bij raakt. Het enige dat hij nu kan doen, is iedereen die hem lief is zo goed mogelijk te beschermen.

Voordat Winslow aan zijn laatste trilogie begon, las hij in de Ilias en Odyssee, twee epische dichtwerken van de Griekse dichter en zanger Homerus, over onder andere moord, wraak en macht – thema’s die heden ten dage nog steeds in het thrillergenre voorkomen. Bij het schrijven van het drieluik waren deze onderwerpen zijn uitgangspunt en veel daarvan komen al in dit eerste deel, waarvan de start een enigszins gemoedelijke en alledaagse sfeer heeft, voor. Het enige dat in de beginfase voor een klein beetje spanning zorgt, is een onbekende vrouw die uit het water komt (dit tafereel doet denken aan een scène uit de James Bond-film Dr. No). De lezer voelt onmiddellijk aan dat door haar aanwezigheid, overigens zonder dat ze zich daar zelf bewust van is, aan de rustige omstandigheden een eind gaat komen.

Na een summiere beschrijving van een aantal personages en welke werkzaamheden en activiteiten ze in de regel uitvoeren, barst na een incident de bom en komen de maffiaclans met elkaar op gespannen voet te staan. In de plot leidt dit tot verschillende gewelddadige uitbarstingen, waardoor op die momenten allerlei spannende situaties ontstaan. Deze gebeurtenissen zorgen echter niet voor een continue spanning, want over het algemeen gaat het er redelijk rustig aan toe, ondanks dat de titel van het boek anders doet vermoeden. Intrigeren doet het verhaal zonder meer. Behalve dat de auteur ruim aandacht besteedt aan de personages en hun ontwikkeling – in het bijzonder aan Ryan en zijn worsteling om het criminele milieu wel of niet te gaan verlaten – laat hij ook zien hoe de maffia denkt en handelt.

Uit de schrijfstijl van de auteur, die zowel beeldend als verhalend is, valt op te maken dat hij een prima en kundig verhalenverteller is. Na een wat aarzelend begin, waarin het voor de lezer nog niet helder is welke kant de plot precies op gaat, wordt hij door middel van diverse wendingen en ontwikkelingen steeds verder het verhaal ingezogen. Hoewel het spanningsveld niet overal even groot is en het evenmin voortdurend aanhoudt, wordt alles stapsgewijs interessanter en in toenemende mate boeiender. De sfeer van het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw wordt bovendien goed overgebracht, waarbij de aanzienlijke rol die de maffia destijds had heel duidelijk naar voren komt.

Stad in brand, in een prima vertaling van Catherine Smit, doet qua opzet denken aan The Godfather, maar of de uiteindelijke trilogie van hetzelfde kaliber zal zijn, valt te betwijfelen. Desalniettemin maakt Winslow een vliegende start met dit eerste deel van zijn zwanenzang als auteur.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Don Winslow
Titel: Stad in brand

ISBN: 9789402764475
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2022

De boekhandel van Teheran – Marjan Kamali

Beschrijving
De dromerige en idealistische tiener Roya brengt haar uren na school graag door in de boekhandel van meneer Fakhri. De kasten met literatuur en poëzie oefenen de grootste aantrekkingskracht op haar uit. Wanneer Roya op een dag een andere jonge klant ziet, Bahman, is het liefde op het eerste gezicht. Om hen heen is Teheran aan het veranderen: er wordt gefluisterd over een revolutie. Roya heeft met Bahman afgesproken op een plein, om vandaar naar een huwelijksloket te gaan, maar op de bewuste dag wordt er een coup gepleegd, die Iran voor altijd zal veranderen. Bahman komt niet opdagen in de chaos. Wekenlang probeert Roya contact met hem te zoeken, maar het mag niet baten. Tot bijna veertig jaar later, wanneer Roya door een speling van het lot eindelijk de kans krijgt om Bahman de vragen te stellen die haar al die tijd achtervolgd hebben.

Recensie
Al op haar vierde had Marjan Kamali de ambitie om te gaan schrijven. Ze kon op die leeftijd nog niet schrijven, maar een verhaal dat ze haar moeder dicteerde, werd op een Perzische typemachine uitgetypt en het genaaide boekje dat daaruit voortkwam heeft ze nog steeds. Na haar studie Engelse literatuur aan de Universiteit van Berkeley werd ze wetenschappelijk redacteur en begon ze met het schrijven van korte verhalen. In 2013 debuteerde ze met de roman Together tea (Sneeuwvlokken in Teheran, 2022) en in 2020 verscheen De boekhandel van Teheran, dat bewerkt wordt tot een televisieserie op HBO.

Roya is zeventien jaar oud en na afloop van school, brengt ze haar tijd graag door in de boekhandel van meneer Fakhri. Op een dinsdag wervelt de even jonge Bahman de winkel binnen en worden ze op slag verliefd op elkaar. Maanden later, ze zijn inmiddels verloofd, spreken ze af om elkaar op een plein te ontmoeten om daarna in het geheim te gaan trouwen. Juist op die dag vindt er een grote demonstratie plaats en lijkt een coup Iran voor altijd te gaan veranderen. Bahman komt echter niet opdagen, waarna Roya tevergeefs contact met hem blijft zoeken. Zestig jaar later treffen ze elkaar toch en kan ze hem vragen waarom hij destijds weggebleven is.

Het verhaal, dat voornamelijk vanuit het perspectief van Roya wordt verteld, begint in 2013 als Roya, inmiddels zevenenzeventig jaar oud, aan haar man Walter vertelt dat ze een afspraak met Bahman heeft gemaakt. Dan maakt de plot een flinke sprong terug in de tijd en komt terecht in 1953, het jaar dat de twee zeventienjarigen elkaar in de schrijfwarenwinkel van meneer Fakhri ontmoeten. De sfeer van dat jaar, maar eigenlijk ook van dat tijdperk, wordt goed weergegeven. De lezer voelt de spanning die toentertijd in Teheran, en in feite in heel Iran, bij de mensen aanwezig is geweest, de onzekerheid over de politieke situatie, maar tevens de tegenstellingen tussen de rijkere en armere klasse. Daarnaast kun je de kleine dingen, zoals het bereiden van gerechten uit de plaatselijke keuken, voor je zien en, wat dit voorbeeld betreft, bij wijze van spreken zelf proeven.

De boekhandel van Teheran gaat echter vooral om de allesomvattende liefde die twee jonge mensen voor elkaar hebben en die elkaar, ondanks dat ze elkaar bij het plein niet getroffen hebben en daarna hun eigen weg zijn gegaan, een leven lang niet hebben kunnen vergeten. Dat dit grotendeels vanuit Roya’s oogpunt wordt beschreven, wil niet zeggen dat de lezer alleen haar ervaringen en visie te lezen krijgt. Door de terugblikken, maar eveneens door de brieven die ze krijgt, komt je te weten hoe Bahman er tegen aankijkt en vooral wat er de werkelijke reden van is dat ze elkaar misgelopen zijn. Dat laatste speelt vooral aan het eind van het verhaal, wanneer de twee elkaar na lange tijd – ze bevinden zich allebei inmiddels in de Verenigde Staten – weer treffen.

In vier delen, ieder deel heeft een eigen toonzetting, die met name komt omdat ze zich in verschillende perioden en op diverse een aantal afspeelt, geeft Kamali een goed en realistisch beeld van zowel de tijdgeest als de personages. Dat bereikt ze onder andere doordat ze waargebeurde feiten in het verhaal heeft verwerkt. Omdat ze eveneens vrij uitgebreid over ieder personage vertelt, komt de lezer veel over hen te weten, ook over hen die een relatief kleine rol in de roman hebben. Hierdoor kun je je goed in hen verplaatsen, hoewel je de een wel meer tot de verbeelding spreekt dan de ander.

De schijfstijl van de auteur is, zoals hiervoor al enigszins blijkt, inlevend en beeldend. De lezer voelt met veel personages mee, deelt in hun verdriet, hun onzekerheid, hun blijdschap en hun sprakeloosheid. Al met al is De boekhandel van Teheran een indringend verhaal dat behalve mooi ook triest eindigt.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Marjan Kamali
Titel: De boekhandel van Teheran

ISBN: 9789026350580
Pagina’s: 368

Eerste uitgave: 2020

Mist – Eric Corton

Beschrijving
Louis Koch heeft eindelijk zijn eerste, zelfgeschreven speelfilm uitgebracht. Dan wordt hij op de première benaderd door een jonge vrouw die beweert dat het verhaal van de film overeenkomt met de onopgeloste moord op haar moeder, jaren geleden in Louis’ geboortedorp. Ze komt met details die nooit in de media zijn geweest. Louis begint te twijfelen aan zijn eigen verhaal. Heeft hij dit wel echt verzonnen – en welke waarheid ligt er verborgen in een (alcoholische) nevel van vergetelheid?

Recensie
Na zijn opleiding aan de toneelschool werkte Eric Corton bij diverse theatergezelschappen, waaronder de cabaretgroep Purper. Naast acteur is hij zanger, presentator, diskjockey, columnist en auteur. Zijn schrijverscarrière begon hij in 2010 met de verhalenbundel Wilde verhalen, waarin hij een aantal persoonlijke verhalen vertelt toen hij voor reportages van Serious Request in Afrika verbleef. In 2021 verscheen zijn eerste roman Mist, waarin hij enkele autobiografische elementen heeft verwerkt.

De zesenvijftig jaar oude Louis Koch heeft eindelijk zijn eerste speelfilm, waarvan hij het script zelf geschreven heeft, geregisseerd. Tijdens de première oogst hij veel lof en iedereen die daarbij aanwezig is, is enthousiast. Na afloop wordt hij benaderd door een vrouw die beweert dat de film gelijkenis vertoont met de moord op haar moeder, jaren geleden. Omdat ze dingen verteld die nooit zijn bekendgemaakt, begint Koch aan zichzelf te twijfelen. Door zijn verleden met veel drugs en alcohol kan hij zich veel niet meer herinneren en weet hij nu niet meer of zijn scenario wel volledig fictief is.

Het verhaal wordt volledig verteld vanuit het perspectief van Louis Koch, waardoor de lezer hem vrij goed leert kennen en eveneens te weten komt wat hij vroeger gedaan heeft. Dan blijkt dat zijn leven door allerlei gebeurtenissen al vanaf zijn zestiende door alcohol wordt beheerst en dat zijn levenswijze van toen invloed heeft op zijn huidige bestaan. In het begin krijg je daarom de indruk dat hij een wat trieste man is die ook een beetje eenzaam lijkt te zijn. Naarmate de plot vordert, moet dat beeld echter bijgesteld worden en is hij, ondanks zijn voorliefde voor alcohol, eigenlijk een innemende man die vooral te kampen heeft met zijn verleden, zeker nu de film overeenkomsten heeft met wat er destijds gebeurd moet zijn.

Doordat Koch probeert te achterhalen wat zich ongeveer veertig jaar eerder voorgedaan heeft, gaat hij op onderzoek uit en daardoor heeft de roman een vrij hoog spanningsgehalte. Het bevat diverse plotwendingen en het verhaal maakt nieuwsgierig. Het is dus niet zo vreemd dat er voldoende kenmerken zijn die in een thriller niet zouden misstaan. In een tweede verhaallijn, waarin de nadruk op Kochs dementerende vader ligt, geven de verdrietige omstandigheden van een dergelijke situatie goed weer. Er zijn zelfs momenten dat het aangrijpend is. In ieder geval wordt dit uitermate realistisch beschreven en daaruit kan goed opgemaakt worden dat Corton weet waar hij het over heeft en uit eigen ervaring heeft geput.

De schrijfstijl van de auteur is beeldend (het boek leent zich er in principe wel voor om verfilmd te worden), toegankelijk en eigentijds. De diverse personages zijn goed neergezet en passen, ondanks dat een aantal van hen wel wat oppervlakkig blijft, prima in het verhaal. Het is daarom niet moeilijk om je in hen te kunnen inleven. Hierbij valt het op dat Koch zich in de plot op een positieve manier ontwikkelt, waarbij het erop lijkt dat hij aan het eind van het verhaal een overwinning op zichzelf boekt.

In de ontknoping, die verrassend is, worden alle tijdens de plot ontstane vragen beantwoord en wordt duidelijk wat de link tussen beide verhaallijnen is. De titel is overigens goed gekozen en is voor tweeërlei uitleg vatbaar: de mist in het brein van Louis Koch, maar ook de mist waar een dementerende mee te kampen heeft, want in beide situaties is sprake van geheugenverlies. Al met al heeft Corton met Mist een boeiende en realistisch aandoende debuutroman geschreven.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Eric Corton
Titel: Mist

ISBN: 9789024590100
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2021

De echoman – Sam Holland

Flaptekst
Jessica Ambrose is op de vlucht. Ze wordt verdacht van het in brand steken van haar woning, waarbij haar echtgenoot is omgekomen en haar dochtertje zwaargewond raakte. Haar enige hoop is de gewetenloze rechercheur Nate Griffin, die ervan overtuigd is dat ze onschuldig is. Samen proberen ze de ware toedracht van de zaak te achterhalen.

Wanneer er in korte tijd meer verdachte zaken en moorden plaatsvinden, staat de politie voor een raadsel. Maar Jess en Nate ontdekken een link tussen de misdaden: iemand kopieert de moordmethoden van bekende seriemoordenaars uit de geschiedenis. Ze openen de jacht op een dader die zij ‘de echoman’ noemen, en zijn vastberaden hem te stoppen. Maar de echoman maakt zich alweer op voor een nieuw meesterwerk…

Recensie
Voordat Sam Holland fulltime auteur werd, heeft ze na haar universitaire psychologiestudie een paar jaar in de HR gewerkt. Ze had altijd verhalen in haar hoofd en na een aantal mislukte pogingen lukte het haar om een roman te schrijven. Vervolgens nam ze ontslag, legde haar boek voor aan een aantal agenten, ontving afwijzingen, maar zette door en uiteindelijk debuteerde ze in 2022 met De echoman. Hierin heeft ze haar fascinatie voor de kwaadaardige kant van de mens, haar interesse in de psychologie van een seriemoordenaar en de reden waarom hij zo geworden is, tot thema gemaakt.


Bij een brand in de woning van Jessica Ambrose komt haar man om het leven en raakt haar dochtertje gewond. Omdat ze ervan wordt verdacht de brand te hebben aangestoken, slaat ze op de vlucht en de enige die gelooft dat ze onschuldig is, is de geschorste rechercheur Nate Griffin. De dagen erna worden talloze moorden gepleegd die alle overeenkomsten vertonen met de werkwijze van beruchte seriemoordenaars. De politie maakt jacht op hem, maar boekt nog geen enkele vooruitgang in het onderzoek. Ondertussen bereidt ‘De echoman’, zoals de pers hem inmiddels noemt, zich voor op zijn laatste kunststukje.

‘Niemand kan zich een voorstelling maken van de verschrikkingen die nog op stapel staan.’

In tegenstelling tot wat deze laatste zin van de proloog vertelt, kan de lezer zich niet alleen goed voorstellen wat er vlak daarvoor heeft gespeeld, maar zich eveneens een globaal beeld vormen van gebeurtenissen die nog moeten plaatsvinden. Zonder meteen in gruwelijke details te treden – later in de plot gebeurt dat wel – laat de auteur in de beginfase niets aan de verbeelding over en zorgen enkele heftige scènes ervoor dat er al snel een licht spanningsveld ontstaat en dat je zonder meer nieuwsgierig wordt naar de rest van het verhaal. De ontdekking dat seriemoorden worden gekopieerd intrigeert, want hoe verknipt kan iemand zijn om dergelijke daden nog eens dunnetjes over te doen.

Het verhaal wordt voornamelijk verteld vanuit de perspectieven van Ambrose, Griffin en Cara Elliott, inspecteur van de politie, en Griffin’s zus. Zij zijn het meest uitgewerkt en met name de twee eerstgenoemden blijken min of meer beschadigd te zijn, hetgeen hun functioneren enigszins belemmert. Desalniettemin zijn het interessante personages die meer met elkaar gemeen hebben dan op het eerste gezicht lijkt. Verhoudingsgewijs blijft de seriemoordenaar als karakter een beetje onderbelicht. Enkele krantenberichten en psychologische verslagen geven iets meer informatie over zijn persoonlijkheid, maar omdat daar verder niets meer mee gedaan wordt, zijn deze fragmenten aardig om te lezen, maar als onderdeel van het geheel eigenlijk overbodig.

De overwegend korte hoofdstukken van De echoman, maar ook de veelheid aan gebeurtenissen, maken dat het tempo van het verhaal behoorlijk is. Verschillende cliffhangers en plotwendingen wakkeren de nieuwsgierigheid aan en hebben een positief effect op de spanning, die overigens niet overal even hoog is. Het begrip seriemoordenaar in een thriller is weliswaar niet uniek, maar de draai die Holland eraan gegeven heeft, is bijzonder en fascinerend en de kennis die ze over dergelijke moorden en hun daders heeft, heeft ze kundig in haar boek verwerkt. Toch ontkomt de auteur niet aan een aantal clichés, want bijvoorbeeld een korpsleiding die wil dat gisteren resultaten worden geboekt, hebben we al veel vaker gezien.

Een bondige en heldere schijfstijl, waarbij de dialoog veel aandacht krijgt, tezamen met diverse afschuwelijke en soms lugubere scènes, zorgen voor zowel een aangename als afschuwwekkende leeservaring. Met het door Ingrid Zweedijk vertaalde De echoman heeft Holland zich meteen in de kijker gespeeld. De thrillerliefhebber zal vast en zeker meer van haar horen, misschien zelfs met een vervolg op dit debuut, want het laatste hoofdstuk biedt daarvoor de ruimte.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Sam Holland
Titel: De echoman

ISBN: 9789402764413
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2022

Wie niet waagt – Jeffrey Archer

Beschrijving
Bassam. De jongen om wie je op straat met een boog heenloopt. Een gestolen fiets ruilt hij voor een blok hasj en begint daarmee zijn weg die hem zal leiden tot de troon van de discotheek. Hij voorziet jou van medicinaal genot wanneer het je uitkomt, en jij wilt hem terugsturen naar zijn ‘eigen land’ als je hem niet meer wilt tolereren. Maar Bassam heeft dromen, terwijl hij met zijn bende van ellende in twee werelden leeft: in een sombere achterbuurt van Schiedam en tegelijk permanent in liefdevolle gedachten aan zijn overleden moeder.

Recensie
Een frauduleuze investering, waarbij voormalig parlementslid Jeffrey Archer een vermogen verloor en geruïneerd dreigde te raken, was er de aanleiding van dat hij begon met schrijven. Vervolgens debuteerde hij in 1976 met de roman Not a penny more, not a penny less, die binnen een jaar aan zeventien landen werd verkocht en waardoor hij uitgroeide tot een wereldwijd bestsellerauteur. In 2019 verscheen de thriller Nothing ventured (Wie niet waagt, 2022), het eerste deel van een serie met William Warwick.

Al op achtjarige leeftijd wist William Warwick dat hij rechercheur bij Schotland Yard wilde worden, zeer tegen de zin van zijn vader, die liever had gezien dat hij in diens voetsporen zou treden en advocaat werd. Warwick, groot liefhebber van kunst, houdt echter vast aan zijn idealen en vele jaren later wordt hij toegevoegd aan de afdeling Kunst en Antiek van de Yard. Hij krijgt een aantal dossiers toegewezen, maar de grootste zaak waaraan hij mag werken, is die van de diefstal van een beroemd en waardevol schilderij.

‘Dit is geen detectiveverhaal, maar een verhaal over een detective.’ Met deze zin, die aan de plot voorafgaat, waarschuwt de auteur de lezer wat hij globaal van Wie niet waagt mag verwachten. Maar is dit een terechte kennisgeving? Aan de ene kant wel, aan de andere niet. Het is namelijk zonder meer waar dat deze thriller voor een groot deel over Warwicks leven en carrière gaat, maar Archer verliest daarbij de politionele aspecten niet uit het oog. Hij besteedt immers ruim voldoende aandacht aan enkele onderzoeksactiviteiten waar de beginnend rechercheur zich samen met zijn collega’s mee bezighoudt. Door deze opzet leer je de politieman goed kennen en krijg je tevens een behoorlijk inzicht in de voortgang van zijn nog prille loopbaan.

Tijdens de plot krijgt de lezer een aantal wendingen voorgeschoteld, die voor diverse interessante en soms onverwachte situaties zorgen. Toch levert dit in totaliteit geen zinderende spanning op, mede omdat er in feite zo goed als geen enkele actie in de thriller voorkomt. Hoewel het verhaal vanaf het begin weet te boeien, is het aan het eind het meest enerverend. Dan wordt er afwisselend verslag gedaan van twee rechtszaken en vooral de heropende op een al veroordeelde – en naar eigen zeggen onschuldige – moordenaar is intrigerend. Uiteindelijk is het slotakkoord, waarin alles op z’n pootjes terechtkomt, niet al te spectaculair, ondanks dat de deur met een naar een cliffhanger neigende laatste zin redelijk wijd open wordt gezet. Hieruit kan zonder meer worden opgemaakt dat Warwicks geschiedenis nog niet afgelopen is.

Archer wordt gekenmerkt als een meesterverteller en in dit boek maakt hij dat volledig waar. Met soepele pen leidt hij de lezer zonder veel moeite van de ene naar de andere scène, geeft hij de sfeer van destijds – het verhaal speelt zich aan het eind van de jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw af – uitstekend weer en geeft hij de personages zowel een stem als een gezicht. Onder andere hierdoor is zijn schrijfstijl beeldend en inlevend en komen de verschillende karakters over als mensen van vlees en bloed. Het taalgebruik van de auteur is vlot en eigentijds en zo nu en dan met een gezonde dosis humor en spitsvondigheden doorspekt.

In dit eerste deel, van wat in principe een achtdelige serie moet worden, gaat de auteur voortvarend van start. De jonge Warwick, maar ook zijn vriendin Beth Rainsford, nemen de lezer voor zich in en de diverse verhaallijnen in het boek weten je van begin tot eind te boeien. Al met al is Wie niet waagt, in een goede en fijne vertaling van Joost van der Meer, een sfeervolle en gemoedelijke thriller.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jeffrey Archer
Titel: Wie niet waagt

ISBN: 9789402708697
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2022

Liggen blijven! – Olof van Joolen & Silvan Schoonhoven

Beschrijving
Een golf van bomaanslagen, gijzelingen en moordpartijen overspoelt in de jaren zeventig Europa, Nederland blijft niet buiten schot. Bij de eerste gijzelingsactie in Wassenaar (1970) blijken we geen idee te hebben van terrorismebestrijding. Vanuit het niets stampt de regering een antiterreureenheid uit de grond. De mariniers die de Bijzondere Bijstandseenheid vormen, moeten zichzelf het vak van terreurbestrijder aanleren. Met vallen en opstaan en minimale middelen. Dan komt een grote beproeving: de bevrijding van de gekaapte trein bij De Punt. In Liggen blijven! vertellen de mariniers voor het eerst wat decennialang geheim moest blijven.

Het boek bestrijkt de jaren ’70-’78; behalve Wassenaar en De Punt komen onder meer de treinkaping bij Wijster en de gegijzelde school in Bovensmilde aan bod.

Recensie
In de jaren zeventig van de vorige eeuw werd Nederland, net als overigens in heel Europa het geval was, opgeschrikt door een groot aantal aanslagen. Ervaring met dergelijke terroristische activiteiten was er niet, dus moest er in allerijl actie ondernomen worden en werd er een eenheid geformeerd die, wanneer de situatie daarom vroeg, direct ingezet kon worden. Dit werd de BBE, de Bijzondere Bijstandseenheid, die aanvankelijk bestond uit mariniers. Na verschillende succesvolle wapenfeiten werden ze in 1977 echt op de proef gesteld: de door een groep Zuid-Molukkers gekaapte trein bij het Groningse De Punt moest worden bevrijd. De journalisten Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven geven in hun boek Liggen blijven! een kijkje achter de schermen van deze bijstandseenheid en laten zien wat hun werkzaamheden globaal inhouden.

Het boek van beide journalisten begint met een korte proloog waarin heel beknopt wat informatie wordt gegeven over de beschieting van de gekaapte trein bij De Punt. Een oud-marinier wordt hierover bij de rechtbank ondervraagd en geeft desgevraagd zijn visie van de gebeurtenissen. Voor Van Joolen en Schoonhoven was deze rechtszaak, maar vooral de manier waarop de gijzeling werd beëindigd, de aanleiding tot het schrijven van Liggen blijven! en om het verhaal van een drietal commandanten van de eenheid aan te horen. Daarnaast hebben ze ook diverse mariniers van de BBE geïnterviewd.

Dit alles heeft geleid tot een opsomming van terroristische aanslagen, te beginnen in 1970, als de woning van de Indonesische ambassadeur in Wassenaar door drieëndertig Zuid-Molukkers wordt bestormd en waarbij een hoofdagent om het leven komt. In de jaren daarna vinden diverse andere gijzelingen en aanslagen plaats waar de BBE bij geroepen wordt. Van iedere situatie doen de auteurs kort verslag en laten ze zien wat de taak van de bijstandseenheid was en wat ze hebben moeten doen om de gijzelaars te bevrijden. Ondanks dat dit alweer tientallen jaren geleden is en dat uiteraard bekend is hoe het allemaal afgelopen is, zit er voldoende spanning in iedere beschrijving om de lezer voor een kort moment de adem te laten inhouden.

Wat heel goed uit alle opgetekende verhalen blijkt, is dat men, zeker toen men voor het eerst met terroristische activiteiten werd geconfronteerd, niet goed wist ermee om te gaan. Natuurlijk wisten alle betrokkenen dat er snel een oplossing moest komen, dat gijzelaars bevrijd moesten worden – het liefst ongedeerd – en dat de gijzelnemers uitgeschakeld moesten worden. Maar hoe dat het beste kon, was volkomen onbekend. Uit alles blijkt dat het in die begintijd flink pionieren was, dat gold in feite voor zowel de mariniers, de overheid, de politie en de pers. Met de kennis en het materieel van nu, zo wordt in het boek even aangestipt, zouden veel acties anders aangepakt worden.

Uit de interviews die de journalisten gehouden hebben, kan geconcludeerd worden dat de mariniers niet als vechtersbazen moeten worden beschouwd. Met de afloop van een aantal gijzelingen hebben zij het emotioneel moeilijk gehad en sommigen denken er, ruim veertig jaar na dato, nog dagelijks aan. Het niet al te dikke boek Liggen blijven!, dat in bijzonder heldere taal geschreven is, erg prettig leesbaar is en tevens is voorzien van diverse foto’s, geeft al met al een mooi inkijkje in de keuken van de BBE van de jaren zeventig. Interessant en boeiend om te lezen, want zo heel veel was en is er niet over hen bekend.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Olof van Joolen & Silvan Schoonhoven
Titel: Liggen blijven!

ISBN: 9789046824344
Pagina’s: 176

Eerste uitgave: 2018

Dochter van de onderwereld – Theo-Henk Streng

Beschrijving
Nikki Verdonk weet dat de verhalen over haar vader waar zijn. Hij is een grote drugscrimineel en wist op het nippertje aan een fikse gevangenisstraf te ontsnappen.
Hoewel iedereen een mening over haar en haar vader heeft, probeert Nikki haar leventje zo normaal mogelijk te leiden. Dat gaat prima, totdat op een dag het ergste gebeurt. Haar vader wordt geliquideerd.

Na zijn dood gaat er een beerput open. Haar vader bleek meer vijanden dan vrienden te hebben en nu aast iedereen op zijn plekje in de onderwereld. Dat maakt iedereen verdacht als mogelijke moordenaar. Zelfs mensen die dichtbij hem stonden. Heel dichtbij. Terwijl Nikki probeert haar leven weer op de rit te krijgen, laten de vragen haar niet los. Wie vermoordde haar vader? En waarom?.

Recensie
Theo-Henk Streng volgde een studie Sociaal Pedagogisch Werk en studeerde vervolgens af aan het PABO als leerkracht basisonderwijs. In 2004 zette hij zijn eerste schreden op het schrijverspad en nam deel aan de landelijke schrijfwedstrijd Write Now!. Voor zijn verhaal De verwerking van de vermissing ontving hij een eervolle vermelding en werd in 2015 winnaar met Halte 14 en de duiven. In 2017 debuteerde hij als auteur met zijn jeugdboek De nalatenschap. Vijf jaar later, in april 2022, verscheen zijn Young Adult-thriller Dochter van de onderwereld.

De vader van de vijftienjarige Nikki Verdonk is een bekende Rotterdamse drugscrimineel en wist uit de gevangenis weg te blijven doordat er fouten in de procedure zijn gemaakt. Ofschoon Nikki niets met criminaliteit te maken wil hebben, wordt ze er dagelijks toch mee geconfronteerd. Nadat haar vader op een dag geliquideerd is, wil ze erachter komen waarom dat gebeurd is en door wie. Ze ontdekt dat haar vader behoorlijk wat vijanden had, waardoor het aantal verdachten groot is, daaronder zelfs mensen die een vertrouwensband met hem hadden. Zal ze uiteindelijk weten te achterhalen wie hem vermoord heeft?

Dochter van de onderwereld, dat niet zo heel erg lang is, wordt volledig verteld vanuit het perspectief van Nikki. Zonder dat de auteur heel uitvoerig op haar personage ingaat, komt de lezer voldoende over haar te weten om een goede indruk van haar te krijgen. Zo begrijp je bijvoorbeeld dat ze, nadat haar vader omgebracht is, vragen heeft en wil weten waarom hij is vermoord en wie de dader is. Het enigszins wanhopige gevoel dat ze heeft, wordt goed overgebracht. Streng weet zich sowieso goed in te leven in de wereld van jongeren rond de vijftien jaar. Dat heeft ongetwijfeld te maken met zijn pedagogische achtergrond en het feit dat hij al diverse kinder- en jeugdboeken op zijn naam heeft staan.

Behalve dat het verhaal beeldend begint – iets dat overigens tot het eind aanhoudt – maakt het al meteen nieuwsgierig. Want net als Nikki wil de lezer eigenlijk ook wel weten wie Jaap Verdonk vermoord heeft, maar eveneens of het wat gaat worden tussen haar en haar klasgenoot Jim. Hoewel het aantal spannende momenten in de eerste hoofdstukken niet zo heel groot is, is er zonder meer sprake van een bepaalde spanningsboog. Dat komt onder andere doordat Nikki het niet met iedereen goed kan vinden, waardoor de sfeer met die persoon enigszins vijandig is. Naarmate de plot vordert, neemt de spanning toe, waarna het in de ontknoping, waarin zich diverse ontwikkelingen voordoen, uiteindelijk tot een climax komt.

De schrijfstijl van de auteur is, zoals gezegd, beeldend, maar ook eigentijds en toegankelijk en het taalgebruik is eigentijds en doet nergens geforceerd aan. De plot is goed opgebouwd en heeft een hoog tempo. De gebeurtenissen volgen elkaar snel op, waardoor je af en toe de indruk krijgt dat Streng zoveel mogelijk thrillerelementen in zijn verhaal heeft willen stoppen. Heel erg is dit niet, want het levert wel een boek op dat van begin tot eind weet te boeien. Een heel klein minpuntje is misschien dat een doorgewinterd thrillerlezer de identiteit van de moordenaar al snel kan vermoeden. Dit wil trouwens niet zeggen dat de plot voorspelbaar is, daar is geen enkele sprake van.

In ieder geval is Dochter van de onderwereld een bijzonder leesbare Young Adult-thriller, waarin de spanning geleidelijk opgebouwd wordt en die voldoende onverwachte momenten heeft om de lezer te verrassen. Daarnaast geeft het globaal weer hoe het moet zijn om de dochter (of zoon) van een crimineel te zijn en met welke vragen je komt te zitten als je vader vermoord wordt.

(Met dank aan de auteur en de uitgever voor het beschikbaar stellen van een recensie-exemplaar.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Theo-Henk Streng
Titel: Dochter van de onderwereld

ISBN: 9789493266933
Pagina’s: 126

Eerste uitgave: 2022

Vaderskind – Belinda Bauer

Beschrijving
Op de stranden en kliffen van Noord-Devon vallen jonge vrouwen ten prooi aan een zieke geest. De man dwingt hen zich uit te kleden en vervolgens hun moeders te bellen, zodat deze getuige kunnen zijn van de moord op hun dochters. De eerste twee vrouwen weten nog te ontsnappen, maar dan wordt het lichaam van een derde slachtoffer gevonden…

De tienjarige Ruby Trick woont met haar somberende moeder en werkeloze vader in het kustdorpje Limeburn dat langzaamaan in zee verdwijnt. Ruby heeft haar eigen problemen. Pestkoppen in de schoolbus. De dreigende scheiding van haar ouders. Maar haar vader is haar held en als ze hem kan helpen de moordenaar te vinden, komt alles misschien toch nog goed…

Recensie
Met haar debuut Rusteloos land (2010) won Belinda Bauer, voormalig journalist en scenarist, al meteen de CWA Gold Dagger Award. Vier jaar later verscheen haar vijfde thriller The facts of life and death, dat pas in 2022 in een Nederlandse vertaling met als titel Vaderskind werd uitgebracht. Het boek was een van de genomineerde titels voor VN-Thriller van het Jaar.

In Limeburn, een dorpje aan de kust van Noord-Devon, wonen maar vijf kinderen, waaronder de tienjarige Ruby Trick. Op een strand in de buurt van dit kleine plaatsje worden jonge vrouwen gedwongen zich uit te kleden, waarna ze hun moeder moeten bellen om hen er getuige van te laten zijn dat ze worden vermoord. Om de moordenaar te vinden, vormt Ruby’s vader John, samen met een aantal andere mannen, een posse. Telkens als ze op pad gaan, mag Ruby met hem mee en hoopt ze dat daarna zowel haar eigen als haar ouders’ problemen opgelost zijn.

Vaderskind heeft een originele insteek, want in de thriller die voor volwassenen geschreven is, wordt het verhaal voor het grootste deel verteld vanuit het perspectief van de tienjarige Ruby Trick. Om je als volwassene in het hoofd van een kind te verplaatsen is geen sinecure. Hun denken, doen en laten is immers volledig anders dan dat van iemand die stukken ouder is. Bauer slaagt er echter met verve in, want Ruby doet zich niet anders voor dan ieder ander willekeurig kind van haar leeftijd, zowel in haar gedrag als in haar praten. Een ander sterk kenmerk van de auteur is dat ze de sfeer van de omgeving, de troosteloosheid ervan, bijzonder goed weergeeft. De lezer kan zich de omstandigheden van de personages daarom ook uitstekend inbeelden.

Al snel in de plot laat de moordenaar van zich horen, maar dat leidt niet direct tot een allesoverheersende spanning. Het is over het algemeen nogal kalm en bedaard, hoewel je je het paniekgevoel dat bij de vrouwen ontstaat wel kunt voorstellen. Natuurlijk zijn er zo nu en dan een paar momenten waarbij de hartslag van de lezer iets versnelt, maar die zijn vooralsnog op één hand te tellen. Pas in de ontknoping verandert dat. Het tempo gaat in die fase zienderogen omhoog en enkele weerelementen zorgen voor diverse hachelijke, en daardoor spannende, situaties. Als de moordenaar vervolgens dat barre weer trotseert en de bedoeling heeft opnieuw toe te slaan, wordt het in de laatste hoofdstukken nóg wat opwindender.

Hoewel je al vrij snel een aan zekerheid grenzend vermoeden van de dader hebt, is het verhaal in geen enkel opzicht voorspelbaar. Daarvoor zijn de diverse onverwachte ontwikkelingen te talrijk en is het karakter van de moordenaar te wispelturig. Hij is iemand met twee gezichten: liefdevol en innemend aan de ene kant, ronduit sadistisch aan de andere. De auteur weet de verschillende personages sowieso goed te typeren, want met hun hebbelijkheden en onhebbelijkheden komen ze allemaal over als doodgewone mensen. Hierdoor is het niet zo heel erg moeilijk om je voor hen in te nemen.

De schrijfstijl van de auteur is erg fijn en uiterst toegankelijk. Omdat ze regelmatig humor en mooie vergelijkingen in het verhaal gebruikt, krijgt de lezer van tijd tot tijd ook nog eens een glimlach rond de mond. Ondanks dat Vaderskind, vakkundig en invoelend vertaald door Valérie Janssen, geen nagelbijtende spanning heeft, intrigeert het wel degelijk en boeit het van begin tot eind.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Belinda Bauer
Titel: Vaderskind

ISBN: 9789044933673
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2022

Hebben en Zijn – Dimitri Verhulst

Beschrijving
Malodot is dood. Na een fataal auto-ongeluk bevindt hij zich tot zijn verbazing in een kliniek waar hij eerst moet zien af te kicken van het leven alvorens hij volkomen dood kan zijn. Mislukt hij hierin, dan moet hij zijn hele bestaan opnieuw ondergaan, van begin tot eind, op exact dezelfde manier. Met een bont gezelschap van lotgenoten heeft hij groepstherapieën en hij voert individuele gesprekken met een raadselachtige Counselor die hem ertoe probeert te bewegen die vuile verslaving aan het leven af te zweren.

Recensie
Dimitri Verhulst, een van de meest productieve en succesvolle auteurs van Vlaanderen. In 1992 debuteerde hij met de verhalenbundel Assevrijdag, dat in eigen beheer is uitgegeven en alleen bestemd was voor vrienden en bekenden. Zijn grote doorbraak beleefde hij in 2006 met de autobiografische roman De helaasheid der dingen, waarvoor hij diverse prijzen heeft gewonnen en dat tevens is verfilmd. In het voorjaar van 2022 verscheen zijn novelle Hebben en Zijn, een roman die niet te vergelijken is met zijn andere werk.

Nadat Malodot bij een auto-ongeluk om het leven is gekomen, komt hij in een kliniek terecht waar hem wordt verteld dat hij daar is om af te kicken van het leven. Pas daarna, als hij helemaal clean is, kan hij echt dood zijn. Lukt hem dat niet, dan zal hij zijn bestaan opnieuw moeten beleven. Op precies dezelfde manier zoals dat voorheen ook gegaan is en tot het moment dat hij nogmaals sterft. In de kliniek probeert de Counselor hem ervan te overtuigen om zijn verslaving aan het leven op te geven.

‘Als ik mijn leven over zou mogen doen.’ Een uitspraak die vaak uitgeroepen is en vast en zeker nog veelvuldig uitgeroepen gaat worden. De intentie daarvan is dat je bepaalde facetten uit je leven anders zal aanpakken dan je nu gedaan hebt. Maar wat als dat niet mogelijk is en je opnieuw moet doormaken wat je het liefst zou willen vergeten? Verhulst heeft zichzelf die vraag ook gesteld en Malodot, het hoofdpersonage in zijn novelle Hebben en Zijn, mag in een afkickkliniek van het leven beslissen wat hij wil. Deze kliniek, die eigenlijk gezien moet worden als een voorportaal voor de echte dood, heeft alle kenmerken die een verslavingsinstelling in werkelijkheid heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan individuele of groepsgewijze therapieën, maar eveneens aan gezamenlijke activiteiten. De lezer kan zich daarom goed voorstellen wat de levensverslaafden moeten ondergaan.

Het verhaal is sowieso erg beeldend geschreven. In het eerste hoofdstuk worden heel globaal de doodsdoorzaken van Malodots kamergenoten vermeld en dat doet de auteur op een levendige en realistische wijze. Zijn schrijfstijl is over het algemeen toegankelijk – de auteur hanteert zo nu en dan wel een aantal ongebruikelijke woorden – en vlot en is met regelmaat voorzien van een goede, maar zeer gedoseerde hoeveelheid humor, die soms op het cynische af is. Zonder er overigens heel uitvoerig aandacht aan te besteden, worden enkele maatschappelijke onderwerpen die in de loop der jaren het nieuws haalden, genoemd. Vrouwenbesnijdenis en de overvolle bootjes met vluchtelingen zijn daar een paar van.

De roman wordt volledig verteld vanuit het perspectief van Malodot maar, hoewel er wel wat over hem verteld wordt, eigenlijk kom je in feite niet eens zo heel erg veel over hem te weten. Absoluut niet erg, want, ondanks dat hij natuurlijk wel de protagonist is, gaat het in wezen helemaal niet om hem. Het draait er vooral om hoe hij, maar het kan net zo goed om ieder ander willekeurig individu gaan, met het leven en de dood omgaat, hoe hij ertegen aankijkt. Moet je je schuldig voelen om te leven? Want uit sommige uitspraken van de Counselor, een soort oppertherapeut, kun je dat in ieder geval wel concluderen. Misschien is dat dan ook wel de vraag die je jezelf kunt stellen en waarover Verhulst je wil laten nadenken. Een antwoord heeft hij uiteraard niet, voor iedereen kan dat immers anders zijn, maar Hebben en Zijn doet je wel afvragen of je je huidige leven voor minimaal een tweede keer zou willen overdoen.

(Met dank aan Atlas Contact/De Club van Echte Lezers voor het beschikbaar stellen van een recensie-exemplaar.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Dimitri Verhulst
Titel: Hebben en Zijn

ISBN: 9789025473143
Pagina’s: 176
Eerste uitgave: 2022

De stenen goden – Jeroen Windmeijer

Beschrijving
De Middelburgse antropologiestudent Anthoni Eskens doet op Paaseiland onderzoek naar de moai, de mysterieuze beelden die al eeuwenlang tot de verbeelding spreken. Al snel ontdekt hij dat er op het eiland een felle, onderhuidse strijd woedt over de oorsprong van de moai. Als er mensen beginnen te verdwijnen, lijkt het erop dat sommigen het niet bij discussiëren laten…

In Middelburg treft Monique Fierloos, conservator van het Zeeuws Museum, voorbereidingen voor een grote tentoonstelling over ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen en Paaseiland. Een Paaseilandse beeldhouwer is uitgenodigd om voor het museum een beeld te maken, maar een in een nabijgelegen dorp gevonden moai zet de verhoudingen op scherp. En dan valt de eerste dode…

Recensie
Over de locatie van De stenen goden, het in maart 2022 verschenen afsluitende deel van de ‘Latijns-Amerika’-trilogie hoefde Jeroen Windmeijer niet lang na te denken. Paaseiland (Rapa Nui) heeft namelijk alles wat hij in zijn boeken zoekt: religie, mythologie, een geschiedenis die voor een groot deel nog onbekend is en het is een eiland dat, mede door de reusachtige voorouderbeelden, tot de verbeelding spreekt. Dat het op 5 april 2022 precies driehonderd jaar geleden is dat Jacob Roggeveen Paaseiland als eerste westerling in zicht had, is een aardige bijkomstigheid.

Monique Fierloos, conservator bij het Zeeuws Museum in Middelburg, bereidt een tentoonstelling voor over Jacob Roggeveen en Paaseiland. De beste beeldhouwer van het eiland, Hotu Nui, is overgekomen om een moai voor het museum te maken. Er ontstaat een controverse over dit beeld, maar ook over een klein beeldje dat veertig jaar eerder gevonden is. Tegelijkertijd bevindt de Middelburgse student culturele antropologie Anthoni Eskens zich drie weken op Paaseiland voor zijn afstudeeronderzoek. Hij komt erachter dat de oorsprong van de moai, de reusachtige beelden, ter discussie staat en dat het niet bij woorden alleen blijft.

De korte proloog, waarin een kleine moai wordt gevonden, geeft de mysterieuze sfeer waar het verhaal van doordrenkt is al enigszins weer. De lezer wordt meteen nieuwsgierig gemaakt en vraagt zich af wat voor geheimzinnigs of onverklaarbaars hem allemaal te wachten staat. De twee hierop volgende verhaallijnen, afwisselend verteld vanuit de perspectieven van antropologiestudent Anthoni Eskens en conservator Monique Fierloos, doen wat de mystiek betreft niet onder voor de inleiding. Het verschil is – uiteraard – dat steeds duidelijker wordt welke rol het beeldje in het geheel speelt. Samen met de geschiedenis van Paaseiland is dit stenen figuurtje overigens het enige dat beide subplots met elkaar verbindt.

Ondanks een paar onverwachte momenten die voor een lichte spanning zorgen, lijkt het erop dat het spanningsveld in De stenen goden grotendeels ondergeschikt is gemaakt aan het informatieve en mysterieuze karakter van de plot. De auteur geeft bijzonder veel interessante informatie over onder andere de reusachtige voorouderbeelden, het leven van Jacob Roggeveen en zijn ‘ontdekking’ van Rapa Nui, maar ook enkele theorieën over de zondvloed. En passant benoemt hij tevens een aantal actuele thema’s, zoals de microplastics, de klimaatverandering en de roofkunst in musea. Pas aan het eind van het verhaal, wanneer zowel in Middelburg als op Paaseiland enkele dreigende situaties ontstaan, hebben de thrillerkenmerken de overhand en wordt het aanzienlijk spannender.

Behalve aan de voornoemde theoretische feiten en hypothesen besteedt Windmeijer eveneens voldoende aandacht aan de personages en hun onderlinge verstandhouding. Zonder dat er uitvoerig op hun karakters ingegaan wordt, krijg je zonder meer een goede indruk van hen en heb je snel door dat sommigen zich iets beter – of op zijn minst anders – voordoen dat ze werkelijk zijn. Dat maakt hen in bepaald opzicht tot ietwat markante, wellicht zelfs dubieuze, persoonlijkheden. In de ontknoping en epiloog blijkt dat deze karakterschets niet geheel ten onrechte is. Voor het verhaal is het goed dat ze erin voorkomen, want ze fungeren als mooie tegenhanger op degenen die geen dubbele agenda hebben.

Mede dankzij de korte hoofdstukken en de fijne, toegankelijke schrijfstijl leest De stenen goden erg vlot. Doordat het boek een informatief en leerzaam karakter heeft, lijkt het niet voor de volle honderd procent een thriller te zijn. Maar het mysterie rond Paaseiland en de voorouderbeelden zorgen daarentegen wel voor een spanningsboog die de lezer bezighoudt vanaf het begin tot en met het zowel spannende, dramatische als onrechtvaardige einde. Al met al weet Windmeijer opnieuw te boeien en te intrigeren.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jeroen Windmeijer
Titel: De stenen goden

ISBN: 9789402764437
Pagina’s: 448

Eerste uitgave: 2022