Flaptekst
Arghavan is een jonge Iraanse vrouw die nog maar kort in Nederland woont. Terwijl ze worstelt om een nieuw leven op te bouwen, wordt ze geplaagd door herinneringen aan haar jeugd in Iran. Een jeugd die paradijselijk begon maar een negatieve wending nam toen haar moeder van de ene op de andere dag vertrok en haar vader, haar steun en toeverlaat, verslaafd raakte aan opium. Ze nam daarop een radicaal besluit: ze liet het rauwe, bergachtige landschap van Iran definitief achter zich en vertrok naar het platste land ter wereld: Nederland. Arghavan werkt in een tweedehandswinkel in Amsterdam, waar ze bevriend raakt met sommige klanten, zoals met Anna, een dove danseres, en de oude Johan, die het geluid van bomen opneemt. Ze verwondert zich over dit land waar iedereen haast heeft en waar het onmogelijk lijkt om met de ander verbonden te zijn. Dan wordt ze verliefd op Mees, een jonge muzikant, die haar wereld volkomen op z’n kop zet. 

Recensie
Als jong meisje – ze woonde toen nog in Iran – schreef Sholeh Rezazadeh al proza en poëzie, maar haar eerste publicatie was, in tegenstelling dan misschien verwacht zou worden, de roman De hemel is altijd paars, dat in 2021 is uitgebracht. Dit debuut, dat een aantal autobiografische elementen bevat, was meteen na verschijnen een groot succes en werd beloond met een aantal literaire prijzen. Voor dit boek liet ze zich inspireren door een brief van de gemeente waarin de kap van een aantal bomen werd aangekondigd.

Een aantal jaren geleden is Arghavan vanuit Iran naar Nederland gekomen om daar een nieuw bestaan te beginnen. Ze heeft een winkel met tweedehands spullen en is bevriend geraakt met een aantal trouwe klanten. Regelmatig denkt ze terug aan haar leven in haar vaderland, aan haar jeugd en aan haar ouders wier huwelijk steeds problematischer werd. Op een dag spreekt Mees, een fluitist, haar aan en niet veel later wordt ze verliefd op hem. Haar wereld is vanaf dan niet meer dezelfde.

Het volledige verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een aanvankelijk onbekende jonge vrouw, waarvan al snel blijkt dat dit de uit Iran afkomstige Arghavan is. Vanaf de allereerste pagina is de lezer niet deelgenoot van haar gedachten en gevoelens, maar komt hij eveneens te weten hoe ze tegen bepaalde zaken aankijkt en om wie ze het meeste geeft. Dit gebeurt allemaal zowel in het heden als in het verleden, wanneer ze herinneringen ophaalt aan de tijd dat ze nog in haar geboorteland bij haar ouders woonde. Hierdoor krijg je een erg goede indruk van haar en is het niet zo heel erg moeilijk haar te karakteriseren. Ze komt, en dat is absoluut positief, een dromer, maar ook iemand die om de kleine dingen in het leven geeft en daar van kan genieten. Kenmerken waardoor ze de lezer voor zich weet te winnen, want je kunt niet anders dan sympathie voor haar opbrengen.

De schijfstijl van Rezazadeh is buitengewoon beeldend, invoelend en toegankelijk. Vanaf het allereerste moment maakt ze regelmatig gebruik van prachtig geformuleerde zinnen en bijna poëtische vergelijkingen. Een treffend voorbeeld daarvan is de zin ‘Er stroomt een warme rivier door mijn aderen’, waarmee de auteur een verliefdheid aanduidt. De liefde die ze heeft voor proza en poëzie wordt daarmee onbetwist aangetoond. Natuurlijk is het niet alleen koek en ei, want thema’s als verandering (van zowel mensen als omstandigheden), cultuurverschillen en eenzaamheid zijn eveneens in het verhaal verwerkt. Arghavan krijgt in een land dat voor haar in feite nog steeds als vreemd aanvoelt, met deze kwesties te maken, en daar lijkt ze het nog weleens moeilijk mee te hebben, met name wanneer anderen een vooroordeel hebben.

Hoewel de roman geen bijzonder hoog tempo heeft, merk je dit eigenlijk niet. Daarvoor leef je te veel met Arghavan mee en ben je te nieuwsgierig naar de ontwikkelingen in haar bestaan, dat zowel mooie als minder mooie momenten heeft. Uiteindelijk lijkt ze alle moeilijkheden te overwinnen en beseft ze, mede dankzij de steun van haar vrienden Anne en Johan, dat haar leven verdergaat. Dit alles maakt van De hemel is altijd paars een debuut om niet snel te vergeten.   

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Sholeh Rezazadeh
Titel: De hemel is altijd paars
ISBN: 9789026346125
Pagina’s: 182
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
Stephen Berry staat op het punt van een brug af te springen; op het laatste moment weet een psycholoog hem ervan te weerhouden. Een week later wordt Stephen dood aangetroffen onderaan een klif. Inspecteur Luc Callanach en hoofdinspecteur Ava Turner onderzoeken of hij zelf sprong, of dat hij over de rand is geduwd…

Als ze dieper graven, ontdekken ze meer zaken waar een luchtje aan zit – een vrouw die dood in bad werd aangetroffen, een man die door elektrocutie om het leven is gekomen. Het lijkt of iemand deze sterfgevallen zorgvuldig heeft uitgedacht. Callanach en Turner hebben geen idee hoe dicht ze zich bevinden bij de moordenaar, die met elke moord overmoediger wordt…

Recensie
Helen Fields is vooral bekend geworden door haar in 2017 gestarte serie met de inspecteurs Ava Turner en Luc Callanach. Inmiddels zijn er wereldwijd al meer dan een miljoen exemplaren van haar thrillers verkocht en ze worden vertaald in ruim vijftien talen. Hoewel ze er zelf nooit gewoond heeft, spelen haar boeken zich in Edinburgh, Schotland af. Het vijfde deel van de reeks, Perfecte misdaad, werd in 2022 in een Nederlandse vertaling uitgebracht en daarin krijgt het duo opnieuw met een aantal complexe zaken te maken.

In dit geval is het de dood van een man die een week eerder dreigde van een brug af te springen en daar op het laatste moment, door tussenkomst van een psycholoog, van afzag. Voor Turner en Callanach is het nu de vraag of hij zichzelf toch om het leven heeft gebracht of dat hij vermoord is. Als zich andere verdachte sterfgevallen voordoen, vermoeden ze een onderling verband. Daarnaast krijgen ze ook te maken met de dood van een man in een verpleeghuis en voor Callanach betekent dit dat hij er persoonlijk bij betrokken raakt.

Meteen in het eerste hoofdstuk wordt de lezer geconfronteerd met de zelfmoordpoging op de brug en het gevoel dat de wanhopige man heeft, wordt goed overgebracht. Zijn twijfel en wellicht ook het kleine beetje angst om daadwerkelijk te springen kun je je enigszins voorstellen. In feite zijn dit tevens de thema’s waar het in dit verhaal om draait, want de overige slachtoffers hebben eveneens een poging ondernomen om zichzelf van het leven te beroven en zijn daarop teruggekomen. Deze verhaallijn slokt het grootste deel van de plot op, maar de andere, die gedeeltelijk betrekking heeft op de persoonlijke omstandigheden van Callanach, is niet minder interessant, vooral omdat hij daardoor geconfronteerd wordt met een ervaring die hij liever was vergeten.

Hoewel het achterhalen van de oorzaak van de vele sterfgevallen in betrekkelijk korte tijd – het verhaal speelt zich in tijdsbestek van iets meer dan een maand af – uiteraard de meeste aandacht krijgt, heeft Fields ook deze keer voldoende ruimte gemaakt voor de vriendschappelijke verstandhouding tussen Ava en Luc. Hierin doen zich een aantal ontwikkelingen voor waardoor hun relatie danig onder druk komt te staan. Vanzelfsprekend vergeet de auteur niet om de ontwikkeling van de overige terugkerende personages te continueren, met dien verstande dat ze wel iets minder in de schijnwerpers staan dan beide protagonisten. Desalniettemin is hun inbreng onmisbaar en zorgt dit voor de broodnodige variatie.

Omdat de gebeurtenissen zich behoorlijk snel opvolgen en er over de hele linie vrij veel gebeurt, zit het tempo er goed in en het gaat zelfs zover dat er in de ontknoping nog enkele tandjes worden bijgezet. Zoals de Fields-lezer gewend is, schuwt de auteur opnieuw de gedetailleerde en soms gruwelijke details niet. Het is echter niet zo dat je de desbetreffende scènes het liefst overslaat, ondanks dat ze natuurlijk afschuwelijk zijn. Minstens zo verbijsterend is het gedrag van de moordenaar, die op zich een normaal functionerend persoon lijkt, maar een dermate zeldzame psychische stoornis blijkt te hebben waardoor zijn gedrag en doen en laten in grote mate worden bepaald.

Dit vijfde deel van de Perfect-serie heeft wederom een ruime hoeveelheid spanning, maar in tegenstelling tot de voorgaande vier boeken ook wel enkele voorspelbaarheden. Het is namelijk al vrij snel duidelijk in welke hoek de moordenaar gezocht moet worden, maar ook, ondanks enkele verdachtmakingen, zelfs wie het is. Toch heeft dit geen invloed op de voortgang van het verhaal, want die is en blijft intrigerend. Fields heeft derhalve met Perfecte misdaad – aan het eind heeft het er alle schijn van dat het onderwerp voor het volgende deel bekend is – opnieuw een prima thriller afgeleverd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Helen Fields
Titel: Perfecte misdaad
ISBN: 9789026357039
Pagina’s: 422
Eerste uitgave: 2022

Flaptekst
De ooit zo statige residentie, die de Russische emigrant Pavel Antipov in Istanbul voor zijn vrouw liet bouwen, is tragisch in verval geraakt en biedt nu onderdak aan tien families en – naast een groot aantal beestjes – een luizenplaag. Tot de bewoners behoren onder meer de mooie Ultramarijne Minnares met haar persoonlijke geheim en een kapperstweeling. Maar in het gebouw huist ook tante Madame, die het oude Turkije belichaamt, dat zijn historie koestert maar botst met het nieuwe.

Recensie
De in Frankrijk geboren auteur Elif Shafak is de best verkopende vrouwelijke schrijfster van Turkije. Dit blijkt uit het feit dat haar boeken in vijfenvijftig talen zijn vertaald. Een opvallend gegeven in haar romans is dat Istanbul, een stad waarvan ze zegt dat hij niet vriendelijk is, daarin vaak centraal staat. Zo ook in het in 2006 verschenen Het luizenpaleis, dat haar tweede in het Nederlands vertaalde werk is. Voor dit boek heeft ze zich laten inspireren door de – kosmopolitische – straat waar ze lang geleden gewoond heeft.

Halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw liet de Russische emigrant Pavel Antopov een indrukwekkende villa bouwen, in de hoop dat ze er haar geluk terug zou vinden. Nu, tientallen jaren later, verkeert het gebouw in vervallen staat, maar biedt nog wel onderdak aan tien huishoudens. Het stinkt er echter enorm en het ongedierte kan er ongestoord hun gang gaan. De bewoners van het pand zijn van divers pluimage, hebben hun eigen eigenaardigheden, maar hebben eveneens hun eigen verhaal.

Lezen, of misschien zelfs wel het een en ander te weten komen over het doen en laten van een uiteenlopende groep mensen kan interessant zijn. Met name omdat ieder van hen haar of zijn eigen verhaal heeft, of iets heeft meegemaakt of doet wat voor een ander niet geldt. Voor een groot deel gaat dit ook op voor de bewoners van Het Zuurtjespaleis, de villa in een niet (meer) vooraanstaande wijk van Istanbul. Stuk voor stuk zijn ze bijzonder en zonder meer kleurrijk en markant, hetgeen over het algemeen goed tot uiting komt. Desondanks is lang niet alles wat sommigen te vertellen hebben interessant en daarom bevat de roman een ruime hoeveelheid fragmenten waar amper door te komen is. Die gedeelten zijn ronduit saai, niet te doorgronden en oervervelend. Gelukkig vergoeden de boeiende verhalen, die overigens de overhand hebben, wel heel veel.

De vertelling – de gebeurtenissen en belevenissen worden door één persoon, waarvan later helder wordt wie dit is – begint uitermate stroef en vaag en de lezer heeft dan werkelijk geen idee waartoe een en ander moet leiden. Na geruime tijd komt hier verandering in en ontstaat er een structuur die zo goed als de rest van het boek gehandhaafd blijft. Vanaf dat moment maak je kennis met de Zuurtjespaleisbewoners, die afwisselend van elkaar hun zegje mogen doen. Zo krijg je onder andere te maken met een kapperstweeling die ogenschijnlijk behoorlijk van elkaar verschilt, een vrouw met enorme smetvrees en een student die nogal verzot is op allerlei geestverruimende middelen. Vanzelfsprekend staat daarbij hun residentie centraal, maar Istanbul, de stad waarin ze wonen, heeft eveneens een niet onaanzienlijke rol.

Een van de factoren waardoor dit verhaal erg lastig te bevatten is en vaak moeizaam leest, is de bij vlagen gecompliceerde en op het oog wisselvallige schrijfstijl van Shafak. Flinke lappen tekst waar geen touw aan vast te knopen valt, worden afgewisseld met interessante lotgevallen van de diverse personages, hoewel met name de verteller niet voortdurend iets zinnigs te zeggen heeft. Wat hij zegt zijn soms filosofische overpeinzingen die gezien zijn achtergrond begrijpelijk zijn, maar niet aansprekend. De auteur springt daarnaast regelmatig van de hak op de tak. Als het bijvoorbeeld over onderwerp a gaat, springt ze zonder haperen over naar onderwerp b, vervolgens naar c en af en toe zelfs naar d. Op die momenten komt alles over als een onsamenhangend geheel.

Dankzij de buitengewone wederwaardigheden van de meeste villabewoners – deze zijn toch in de meerderheid – behaalt Het luizenpaleis een krappe voldoende, wat niet wegneemt dat het lezen ervan een onderneming is die tamelijk veel van de lezer vergt.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Elif Shafak
Titel: Het luizenpaleis
ISBN: 9789044507027
Pagina’s: 476
Eerste uitgave: 2006

Flaptekst
Frida en Gabriel waren ooit zo close dat ze elkaars zinnen konden afmaken, maar na een onbeschrijflijke tragedie een paar jaar terug zijn ze uit elkaar gegroeid. Nu willen ze proberen hun band te herstellen en spreken ze af in een luxe resort in de woestijn van Utah. Het lijkt een goed plan, totdat een van de andere gasten dood wordt aangetroffen.
Wanneer de lokale politie arriveert en de verdenking op Gabriel valt, rakelt dit bij Frida herinneringen op aan hun jeugd in een sekte in New York State, hun dramatische ontsnapping en de tragedie die later volgde. Frida heeft altijd in Gabriels goedheid geloofd, maar tegelijkertijd weet ze als geen ander dat mensen je onaangenaam kunnen verrassen. Zelfs degenen die het dichtst bij je staan.

Recensie
Omdat De stille huisgenoot, het in 2023 verschenen debuut van de Frans-Amerikaanse auteur Clémence Michallon zich in de winter afspeelt en het in dit boek dus altijd koud is, besloot ze dat ze voor haar volgende thriller naar een warme en mooie plek wilde gaan. Vervolgens gingen haar gedachten terug naar ruim vijftien jaar geleden toen ze met haar ouders in een prachtig hotel verbleef dat in de woestijn van Utah ligt. Dit onderkomen vormde voldoende inspiratie voor het schrijven van Weg van hier, dat in februari 2026 in een Nederlandse vertaling is uitgebracht.

Hierin willen Frida en Gabriel hun onderlinge band, die tot een tragische gebeurtenis negen jaar eerder erg sterk is geweest, herstellen. Dit doen ze in een luxe resort vlak bij het woestijnplaatsje Escalante. Een aantal dagen na hun aankomst wordt een van de andere hotelgasten vermoord aangetroffen en tot overmaat van ramp wordt Gabriel als verdachte aangemerkt. Meteen komen bij Frida herinneringen naar boven drijven. Naar de sekte waarin beiden zijn opgegroeid, naar hun spectaculaire ontsnapping en naar een persoonlijk drama dat jaren later plaatsvond. Ze vraagt zich ook af of ze Gabriel wel écht kent, of alleen maar denkt hem goed te kennen.

Het zal duidelijk zijn dat Frida en Gabriel – ze zijn zich in de sekte als broer en zus gaan beschouwen, ofschoon ze dit biologisch gezien niet zijn – de belangrijkste personages in dit verhaal zijn. Omdat de auteur de gebeurtenissen zowel in het heden als het verleden laat afspelen, komt de lezer tamelijk veel over het tweetal te weten en kan hij zich een goed beeld over hen vormen. De terugblikken beginnen vijfentwintig jaar eerder en hebben een chronologisch verloop naar het moment dat zich in Gabriels leven een tragisch voorval voordoet. Aanvankelijk tast je hierover nog in het duister, maar naarmate de plot vordert, krijg je een aan zekerheid grenzend vermoeden wat de ware toedracht daarvan is. Toch is deze verhaallijn, die voornamelijk het verblijf in de sekte beschrijft, de meest interessante, want daaruit valt enigszins op te maken hoe beklemmend het wonen in zo’n besloten gemeenschap moet zijn.

In de andere verhaallijn – die in het heden – is de rode draad de moord op een van de hotelgasten. Hoewel de voortgang daarvan aanmerkelijk minder boeiend is, is wel te merken dat Frida en Gabriel nog steeds te kampen hebben met hun min of meer traumatische tijd bij de sekte; de psychische gevolgen daarvan moeten niet onderschat worden. Eigenlijk is dit het enige dat een beetje indruk maakt, want voor het overige gaat het er nogal tam aan toe, is er geen enkele spanning en ook nog eens behoorlijk voorspelbaar. Zo is bijvoorbeeld van meet af aan helder wie de moordenaar is, wat diens motieven zijn en hoe de hulpsheriffs zullen handelen. Dientengevolge is het aantal verrassingen zo goed als nihil en zijn de plotwendingen minimaal en weinig opzienbarend.

Op de schrijfstijl van de auteur valt niet zo heel erg veel af te dingen. Die is vlot, toegankelijk en ongecompliceerd, precies wat nodig is voor een boek dat uitstekend als tussendoortje gelezen kan worden. De afwisseling tussen heden en verleden is in principe niet verkeerd, maar een direct onderling verband is zelfs met een vergrootglas niet te vinden; de enige overeenkomst die er is, zijn Frida en Gabriel, de afzonderlijke verhalen hebben helemaal niets met elkaar gemeen. Is Weg van hier, in een prima verzorgde vertaling van Ineke de Groot, vervelend om te lezen? Nee, dat niet, maar een blijvende indruk laat de tweede thriller van Michallon absoluut niet achter. Daarvoor is het niet spannend genoeg, zijn er te weinig verrassende ontwikkelingen en is het bij tijd en wijle veel te doorzichtig.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Clémence Michallon
Titel: Weg van hier
ISBN: 9789044552065
Pagina’s: 320
Eerste uitgave: 2026

Flaptekst
Mirjam is verrast wanneer haar halfzus Nia haar uitnodigt voor haar Girls Only verjaardagsfeest op Tallholmen, het Zweedse eiland waar ze als kinderen hun zomers doorbrachten. Na een jaar zonder contact lijkt dit dé kans om hun band te herstellen.

Maar het eiland draagt sporen van het verleden, en de relatie tussen de zussen is complex. De aanwezigheid van Nia’s controlerende echtgenoot werpt een schaduw over de avond. Wat begint als een ongemakkelijke hereniging, verandert langzaam in een beklemmende confrontatie met oude wonden en verborgen dreiging.

Wanneer de nacht valt en de spanning tussen de zussen oploopt, blijkt dat het gevaar dichterbij is dan Mirjam ooit had kunnen vermoeden.

Recensie
De Zweedse scenario- en toneelschrijfster Sara Bergmark Elfgren is als auteur vooral bekend geworden door haar fantasyboeken voor jongvolwassenen, maar voor de radio schreef ze eveneens een veelgeprezen mockumentary-thriller. Medio februari 2026 verscheen Het eiland, dat wordt beschouwd als een psychologische thriller met een gotische sfeer en omdat Elfgren een sterke band met de archipel van Stockholm heeft, speelt het verhaal zich in die omgeving af.

Op een zonovergoten middag in augustus ontvangt Mirjam een uitnodiging van haar halfzus Nia om haar verjaardag op het eiland Tallholmen, waar ze in hun jeugd vaak kwamen, te komen vieren. Omdat ze haar zus al een ruim jaar niet meer gezien of gesproken heeft, gaat ze hierop in en hoopt dat hun onderlinge contact daardoor verbetert. Als ze op het eiland is, heerst er een ongemakkelijke ambiance, want Nia’s controlerende echtgenoot Konrad drukt een behoorlijk stempel op de dag en avond, met gevolg dat het gevaar niet ver weg is.

Het had zo mooi kunnen zijn, vooral omdat de korte proloog ervoor zorgt dat je enigszins nieuwsgierig wordt naar toedracht van de scène die daarin beschreven wordt. Deze inleiding krijgt echter geen passend vervolg, want nadat de lezer in het begin kennismaakt met protagonist Mirjam zakt het verhaal al tamelijk snel volledig in en verzandt het vervolgens in een aaneenschakeling van herinneringen, diverse uiteenzettingen van persoonlijke (relatie)problematiek, normale huis- tuin- en keukenpraat en het vieren van een alcoholrijke verjaardag. Door middel van talloze flashbacks doet de auteur er alles aan om zowel Mirjam als Nia – overigens niet geheel zonder succes – een gezicht te geven. Het probleem is echter dat al die terugblikken niet alleen voor een enorme vertraging zorgen, maar eveneens veroorzaken dat de eventueel aanwezige spanning zo goed als in zijn geheel verdwijnt.

Zoals hiervoor al even benoemd, is Mirjam het belangrijkste personage en daarom wordt de plot voornamelijk vanuit haar perspectief verteld. Je komt derhalve ruim voldoende over haar te weten, maar ook de achtergrond van haar halfzus blijft niet onbelicht. Het valt daarbij op dat hetgeen beiden tot dusver in hun leven hebben meegemaakt min of meer parallel loopt, met dien verstande dat Nia, sinds ze met Konrad is getrouwd, met aanzienlijk meer extremiteiten te maken heeft gekregen. Toch houd je aan beide vrouwen een dubbel gevoel over. Als ze nog onschuldige tieners zijn, kun je nog wel sympathie voor hen opbrengen, maar vele jaren later – ze zijn inmiddels volwassen vrouwen – hebben ze een houding die tegen gaat staan. Het tweetal komt dan, ongetwijfeld gevoed door enkele negatieve ervaringen, minder standvastig en zelfverzekerder over.

Het verhaal bevat thema’s als huiselijk geweld, een controlerende echtgenoot en met een beetje fantasie het niet kunnen verlaten van een eiland. Elfgren probeert hier een eigen draai aan te geven, maar de genoemde onderwerpen, alsmede de barre weersomstandigheden, zijn – voornamelijk omdat hier al zoveel thrillers over zijn geschreven – dermate uitgekauwd dat van iedere vorm van originaliteit zo goed als geen sprake meer is. Ook dit is een van de oorzaken dat het met de spanning absoluut niet wil vlotten. Er zijn slechts enkele momenten, met name in de ontknoping (het beste deel van het boek), dat er sprake is van een vleugje opwinding. Voor het overige is het in feite een behoorlijk tamme en eentonige bedoening.

De auteur laat zonder meer zien dat ze een verhaal kan schrijven, maar een thriller vergt andere capaciteiten en kwaliteiten dat een jeugdboek. Deze twee elementen zijn niet afdoende benut, met tot gevolg dat Het eiland, keurig vertaald door Corry van Bree, als een waakvlammetje begint, maar als een nachtkaars uitgaat.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Sara B. Elfgren
Titel: Het eiland
ISBN: 9789026178900
Pagina’s: 304
Eerste uitgave: 2026

Flaptekst
Op een zomernacht wordt op een verlaten plezierjacht dat ronddobbert in de Stockholm-archipel het lichaam van een vrouw gevonden. Ze lijkt verdronken te zijn, maar haar longen zijn gevuld met brak water dat niet afkomstig blijkt te zijn van de archipel.
De volgende dag wordt er een man gevonden in zijn appartement in Stockholm. Hij hangt aan een plafondhaak, in een verder lege kamer. Inspecteur Joona Linna is ervan overtuigd dat de man zelfmoord heeft gepleegd. Hij krijgt gelijk, maar daarmee is de zaak niet gesloten. De twee doden vormen de opmaat tot een reeks duizelingwekkende en gevaarlijke gebeurtenissen die Joona Linna meesleuren in een nietsontziende jacht op de moordenaar.

Recensie
Het echtpaar Alexandra Coelho Ahndoril en Alexander Ahndoril had al een aantal boeken geschreven voordat ze, geïnspireerd door Stieg Larsson, overstapten naar het thrillergenre. Ze besloten dit niet onder hun eigen naam te doen, maar gebruikten daarvoor het pseudoniem Lars Kepler. Met Hypnose (2010), het eerste deel van een serie met commissaris Joona Linna, was meteen na verschijnen erg succesvol en stond maar liefst vijfenzeventig weken in de Bestseller 60. Een jaar later werd de opvolger Contract (2011) uitgebracht en was eveneens goed voor hoge verkoopcijfers.

Deze keer krijgt Joona Linna te maken met het onderzoek naar de dood van een jonge vrouw, wier lichaam op een verlaten plezierjacht gevonden is. Een dag later vindt de politie een dode man en Linna trekt al snel de conclusie dat hij zichzelf om het leven heeft gebracht. Hij komt er eveneens achter dat beide zaken een verband met elkaar hebben, maar de exacte toedracht van beide sterfgevallen is vooralsnog onduidelijk. Samen met Saga Bauer van de Zweedse veiligheidsdienst doet hij verder onderzoek en komt erachter dat er veel meer speelt dan op het eerste gezicht lijkt.

In zowel de proloog als de eerste hoofdstukken wordt de lezer een klein beetje opgewarmd voor wat allemaal komen gaat. Hij wordt tijdens dit begin enigszins nieuwsgierig gemaakt en er heerst al een minimale spanning. Toch duurt het geruime tijd voordat de echt spannende momenten – zo nu en dan zijn er natuurlijk wel een paar – elkaar in rap tempo opvolgen en de lezer bij tijd en wijle naar adem doen happen. Ogenschijnlijk begint het verhaal rustig, maar er zijn echter meer dan voldoende ontwikkelingen om de vele gebeurtenissen met toenemende belangstelling te blijven volgen. Naarmate de plot vordert, gaat hij meer en meer intrigeren, wat mede komt door het thema dat de auteurs deze keer hebben gekozen.

Omdat veel scènes vanuit het perspectief van Joona Linna worden verteld, leer je hem behoorlijk goed kennen en kun je niet anders dan sympathie voor hem opbrengen. Desondanks zijn er nog wel diverse onduidelijkheden rond zijn persoon, maar die zullen in de rest van de serie ongetwijfeld worden opgehelderd. Van de meeste andere personages, waarvan sommigen nogal markant zijn, wordt eveneens ruim voldoende verteld om een gedegen beeld van hen te krijgen. Soms refereren de auteurs naar een paar feiten uit het voorgaande deel, maar Contract kan uitstekend als afzonderlijk boek gelezen worden, want het verhaal staat immers op zichzelf.

Aanvankelijk heeft de plot een tamelijk rustig verloop, maar het tempo neemt gaandeweg steeds meer toe en soms lijkt het erop dat de lezer zich in een achtbaan van voorvallen bevindt, met name in de ontknoping waarin het gevaar zich in elke hoek lijkt te verschuilen. De schrijfstijl van Kepler is vlot, prettig en zeer toegankelijk. Soms lijkt de overgang naar een andere situatie te drastisch – je vraagt je dan in eerste instantie af wat er aan de hand is – maar de auteurs komen hier altijd op terug, de ene keer meteen, de andere keer iets later. In ieder geval laten ze nergens onduidelijkheid over bestaan. Dat blijkt ook wel aan het eind, wanneer aan de belangrijkste personages individueel aandacht wordt besteed zodat over hen geen enkele verwarring kan ontstaan.

Met Contract heeft het schrijversechtpaar opnieuw een spannende thriller geschreven en maken ze de lezer in de absolute slotfase alweer nieuwsgierig naar het vervolgdeel, want een grote cliffhanger laat zien dat ze nog lang niet alles over Joona Linna hebben verteld.     

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Lars Kepler
Titel: Contract
ISBN: 9789023486923
Pagina’s: 520
Eerste uitgave: 2011

Flaptekst
Na een auto-ongeluk van zijn vader keert Roman Carruthers terug naar Jefferson Run, waar zijn broer Dante diep in de schulden zit bij gevaarlijke criminelen en zijn zus Neveah uitgeput haar gezin en het familiebedrijf – het Carruthers Crematorium – draaiende houdt. Al snel blijkt dat het ongeluk geen toeval was en dat Dantes roekeloosheid hen allen in gevaar brengt.

Roman, een financieel genie met een scherp instinct en een talent om anderen rijk te maken, denkt zijn broer uit de problemen te kunnen kopen. Hij heeft er echter geen rekening mee gehouden dat de criminelen met wie ze te maken hebben het spel volgens hun eigen regels spelen. Wanneer zijn laatste troeven in rook opgaan, beseft Roman dat hij nog maar één ding kan inzetten om zijn broer te redden: zichzelf en de bijzondere vaardigheden die hij tot zijn beschikking heeft.

Terwijl de waarheid rond het ongeluk en de verdwijning van hun moeder aan het licht komt, raakt Roman zelf verstrikt in een spel dat hij niet kan winnen. Maar hij is bereid alles te doen om zijn familie te redden. Alles. Want alles brandt.

Recensie
Hoewel S.A. Cosby relatief gezien nog niet eens zo heel erg lang aan de weg timmert, is hij in een paar jaar tijd uitgegroeid tot een van de beste en succesvolste hedendaagse thrillerauteurs. Hij onderscheidt zich vooral door in ieder boek enkele maatschappelijke thema’s naar voren te brengen; de misdaad komt voor hem pas op de tweede plaats. In zijn jongste thriller Koninkrijk van as (2026) komen beide elementen opnieuw aan bod, met het verschil dat hierin een behoorlijk aantal Godfather-achtige taferelen te bespeuren valt, terwijl het ten dele ook een familiedrama is.

Vermogensbeheerder Roman Carruthers wordt door zijn zus Neveah, die het familiebedrijf Carruthers Crematorium runt, gebeld met het nieuws dat zijn vader een ongeluk heeft gehad en in coma ligt. Hij vertrekt meteen naar zijn geboorteplaats Jefferson Run, waar hij opmerkt dat zijn jongere broer Dante een grote schuld heeft bij een gevaarlijke criminele bende. Vanzelfsprekend wil hij hem helpen, maar realiseert zich niet meteen dat de gangsters de regels bepalen. Nadat hij en Dante zijn gemolesteerd, verandert hij van tactiek om voor eens en altijd van de bende verlost te zijn.

De spil in het verhaal, dus in zekere zin de protagonist, is Roman Carruthers, maar de rol die zijn jongere broer en zus (Dante en Neveah) hierbij hebben, moet absoluut niet onderschat worden. Zonder hun inbreng  – en in zekere zin zelfs die van het crematorium – zou die van Roman namelijk helemaal niet van belang zijn. Omdat Cosby ruim voldoende over hen vertelt, leert de lezer het drietal behoorlijk goed kennen en merkt hij dat ze, ondanks dat ze elkaars familie zijn, verschillende maar interessante en enigszins gecompliceerde karakters hebben. Een gebeurtenis uit het verleden – de verdwijning van hun moeder – loopt als een rode draad door hun leven heen en dit feit heeft ervoor gezorgd dat hun onderlinge band niet optimaal is, terwijl ze wel degelijk erg veel om elkaar geven.

Het lot van moeder Bonita is een van de twee verhaallijnen, de andere is die waarin Roman zijn broer Dante helpt met diens problemen. De ontwikkelingen zijn dusdanig dat het duo steeds meer van de regen in de drup raakt en daardoor in gevaarlijke omstandigheden terechtkomt. Zoals de auteur eigen is, zijn de gewelddadige scènes volop aanwezig, maar niet zodanig dat deze de overhand hebben, ondanks dat de agressie van de bende continu op de loer ligt. Het aantal gruwelijkheden is overigens niet op één hand te tellen en het bloed vloeit rijkelijk. Dit alles past evenwel erg goed in het geheel, want Cosby weet een en ander goed te doseren en last regelmatig een moment van rust in. Toch kun je je niet altijd aan de indruk onttrekken dat sommige situaties aanzienlijk aangedikt zijn. Welbeschouwd klopt dit ook, want dat is een bewuste keuze van de auteur. Hierin is hij dus zonder meer geslaagd.

De schrijfstijl van Cosby is recht voor zijn raap en past volledig bij de aard van deze thriller. Hij windt nergens doekjes om, hanteert het rauwe taalgebruik dat in de criminele wereld gebruikelijk is, maar als het nodig is, is het ook liefdevol en zo nu en dan humoristisch. Hiermee toont hij onomwonden aan dat hij een bijzonder veelzijdig auteur is. In zijn voorgaande boeken is sociale bewogenheid een belangrijk element en ook deze keer is hij af en toe maatschappijkritisch, maar aanmerkelijk minder dan de lezer wellicht gewend is en eigenlijk is dit geen gemis, het verhaal leent zich daar immers niet zo voor.

Na de rustige beginhoofdstukken wordt de spanning geleidelijk aan steeds meer opgeschroefd en bereikt zowaar enkele hoogtepunten, waaronder uiteraard de onverwachte en derhalve verrassende ontknoping. Koninkrijk van as is al met al een veelomvattende thriller waarin ook nog eens een intrigerend familiedrama verwerkt is. Een klein minpuntje is dat de redactie van het boek helaas wat slordige steekjes heeft laten vallen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: S.A. Cosby
Titel: Koninkrijk van as
ISBN: 9789044370171
Pagina’s: 382
Eerste uitgave: 2026

Flaptekst
Schotland, 1900. De inwoners van het vissersdorpje bereiden zich voor op een onbarmhartige winter. Tijdens een storm spoelt een jongen aan. Hij vertoont een opmerkelijke gelijkenis met de zoon van Dorothy, die jaren daarvoor op dezelfde leeftijd in zee is verdwenen. Het dorp raakt ingesneeuwd. Dorothy stemt ermee in om voor de jongen te zorgen totdat duidelijk is waar hij vandaan komt. Lang sluimerende geheimen komen boven in de hechte gemeenschap. En Dorothy kan de visser Joseph niet meer ontlopen, na jaren afstand te hebben gehouden…

Recensie
In januari 2026 verscheen de Nederlandstalige uitgave van Julia Kelly’s debuutroman Geschenk van de zee (2025). In Engeland en de Verenigde Staten, waar het boek eerder is uitgebracht, waren  meteen bijzonder lovend, dus is het niet zo vreemd dat ze er diverse prijzen mee heeft gewonnen. Het idee voor de roman kreeg ze een paar jaar geleden, tijdens de eerste lockdown en het uitgangspunt voor het verhaal kwam onmiddellijk in haar hoofd op, dus daar heeft ze niet lang over na hoeven denken.

Dit verhaal begint in de winter van 1900 als tijdens een storm een jongen op het strand bij het Schotse dorp Skerry aanspoelt. Hij wordt naar de dominee en tevens schoolhoofd gebracht, waar hij in eerste instantie blijft. Lerares Dorothy ziet dat de jongen erg veel op Moses lijkt, haar zoon die jaren eerder plotseling verdween. Omdat het dorpje door barre weersomstandigheden geïsoleerd raakt, kan het jochie nergens heen en stemt Dorothy ermee in dat om voor hem te zorgen tot de winter voorbij is. Gevolg is dat zijn komst de tongen losmaakt en verborgen geheimen naar boven komen.

De gebeurtenissen die plaatsvinden spelen zich af in twee perioden: het jaar 1900 en ‘nu’, waarvan het exacte jaartal overigens niet bekend is, maar sowieso vele jaren later is. Deze afwisseling, maar ook het feit dat de plot vanuit diverse perspectieven wordt verteld, zorgt ervoor dat de lezer nieuwsgierig naar blijft naar de exacte toedracht van Moses’ verdwijning en de plotselinge vondst van het jongetje. Geleidelijk aan onthult de auteur meer, maar pas aan het eind van de roman wordt daadwerkelijk helder wat er precies is gebeurd. Hierdoor ontstaat er een bepaalde spanningsboog die van begin tot eind gehandhaafd blijft. Je wilt immers toch te weten komen hoe de vork in de steel zit, hoe de verhoudingen in het dorp zijn, of daar iets aan verandert en vooral wat men te verbergen heeft.

Omdat Dorothy de échte protagonist is, komt de lezer niet alleen tamelijk veel over haar te weten, maar vormt hij tevens een mening over deze vrouw. Aan de ene kant komt ze sympathiek en enigszins schuchter over, aan de andere kant heeft ze haar tekortkomingen en vraag je je af waarom haar houding zo afstandelijk is. In de ontknoping wordt hier op een mooie manier duidelijkheid over gegeven en kun je niet anders concluderen dan dat ze als persoon gegroeid is. Eigenlijk geldt dit ook voor de andere personages waar aandacht aan besteed wordt, want aan het eind blijkt dat zij zich eveneens anders opstellen. Hierdoor ga je hen meer waarderen dan je in eerste instantie deed.

Een van de sterke aspecten van het boek is de sfeer van zowel het tijdperk, de verstandhoudingen, het verschrikkelijke winterweer en het gevoel dat de personages hebben. Hierdoor kan de lezer zich erg goed in de verschillende omstandigheden verplaatsen en leeft hij oprecht mee met een aantal bewoners van het dorp. Daarnaast heeft Kelly enkele maatschappelijke thema’s in het verhaal verwerkt waar destijds ongetwijfeld sprake van was, maar tegenwoordig helaas ook nog steeds. De roman komt wat dat betreft bijzonder authentiek en realistisch over. Dit gaat in feite ook op voor hoe sommige personages met hun gemoedstoestanden omgaan. Hieruit kun je concluderen dat het altijd beter is om over bepaalde zaken te praten in plaats van ze uit de weg te gaan, al is het alleen al om misverstanden te voorkomen.

De schrijfstijl van Geschenk van de zee is ongecompliceerd, met veel liefde en gevoel geschreven en doorspekt met mooi taalgebruik. Het is mede daarom begrijpelijk dat de roman direct na verschijnen succesvol was en eigenlijk nog steeds is. Al met al een uitermate verdienstelijk en prachtig debuut. 

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Julia Kelly
Titel: Geschenk van de zee
ISBN: 9789026372377
Pagina’s: 374
Eerste uitgave: 2026

Flaptekst
In een afgelegen huis op een eiland zijn tien mensen uitgenodigd door een mysterieuze gastheer die zelf niet verschijnt. Ze zijn volkomen van de bewoonde wereld afgesloten en aangewezen op elkaars gezelschap. De avond begint aangenaam, maar gaandeweg blijkt dat de gasten worden achtervolgd door schaduwen uit het verleden. En dan wordt een van hen vermoord… En nog een. De angst slaat toe en het leven van de achterblijvers wordt een hel.

Recensie
De Britse schrijfster Agatha Christie is een van de meest succesvolle auteurs van de wereld en heeft daarom in feite geen introductie nodig. Haar werk is vertaald in sowieso honderdacht talen en er zijn niet veel, misschien zelfs niemand, die haar dit heeft nagedaan. Een van haar misdaadromans is het oorspronkelijk in 1939 verschenen Tien kleine negertjes, dat in 2004 onder de aangepaste titel En toen waren er nog maar… werd uitgebracht.

Hierin krijgen tien op het oog willekeurige personen een uitnodiging voor een verblijf op een klein eiland voor de kust van Devon, een graafschap in het Zuidwesten van Engeland. Hun gastheer, de mysterieuze N.I. Manth, geeft aan door omstandigheden niet zelf aanwezig te kunnen zijn. Al snel blijkt dat het gezelschap op zichzelf is aangewezen en communicatie met de buitenwereld niet tot de mogelijkheden behoort. Eveneens wordt duidelijk dat ieder van hen een verleden heeft dat hen in een kwaad daglicht stelt. Als er ook nog eens enkele doden vallen, gaat de rest elkaar wantrouwen en wordt de sfeer steeds grimmiger.

Deze sfeer, zowel die van het onherbergzame en rotsachtige eiland als die tussen de personages, komt erg goed over en onder andere daardoor straalt het verhaal al iets onheilspellends uit. Aanvankelijk lijkt er nog helemaal niets aan de hand te zijn, maar als vlak na een onverwachte en intrigerende boodschap een van de genodigden plotseling dood neervalt en het weer zienderogen verslechtert, slaat de stemming om van aangenaam en gemoedelijk naar achterdochtig en onplezierig. Vervolgens vinden nog allerlei gebeurtenissen plaats die ervoor zorgen dat de stemming er niet beter op wordt. Christie zet dit alles bijzonder treffend neer en brengt het gevoel dat bij de personages heerst enigszins over op de lezer.

Het verhaal en de diverse voorvallen worden verteld vanuit de elkaar afwisselde perspectieven van de eilandgasten. Hierdoor krijgt de lezer een goed beeld van de omstandigheden, maar vooral hoe ze door de ogen van elk afzonderlijk personage worden gezien. Daarnaast kom je – heel globaal – over hen te weten hoe ze in elkaar steken, overigens wel zonder dat de auteur erg veel op hun persoonlijkheid ingaat. Hier is trouwens geen enkele reden voor, want wat over hen bekend wordt gemaakt, is voldoende voor deze misdaadroman, waarin het in de eerste plaats om het mysterie gaat. Een opzet als deze is Christie op het lijf geschreven, want door de raadselachtige aangelegenheden en de rol die een Amerikaans kinderliedje uit 1868 daarbij heeft, puzzelt en speurt de lezer mee om te achterhalen wat er precies aan de hand is.

De schrijfstijl van de auteur is erg toegankelijk en prettig (mogelijk dat die in de loop der jaren aan de tijd is aangepast), waardoor het boek vlot leest, maar toch kun je wel merken dat het lang geleden bedacht en geschreven is. Op enkele uitzonderingen na (zoals het kinderliedje en de oorspronkelijke titel) komt het detectiveverhaal echter niet gedateerd over. De vele ontwikkelingen en plotwendingen houden de lezer bij het verhaal betrokken en naarmate de plot vordert, gaan ze steeds meer intrigeren. Hoewel de spanning niet om te snijden is, zijn er wel degelijk verschillende momenten die voor wat opwinding zorgen.

In het laatste hoofdstuk, waarin Scotland Yard zijn visie op de gebeurtenissen geeft, komen diverse scenario’s voorbij van hoe alles gegaan kan zijn. Dit is zonder meer een interessante afsluiting, vooral omdat de politiedienst vragen blijft houden. Maar Agatha Christie zou Agatha Christie niet zijn als ze niet alsnog een verrassende afsluiting in petto heeft, want uit dit absolute en niet te voorziene eind blijkt hoe de vork exact in de steel zit. En toen waren er nog maar… is een goede en ragfijne whodunit waarin de lezer probeert de puzzelstukjes op hun juiste plek te leggen, maar daarin wordt gehinderd omdat hij regelmatig op het verkeerde been wordt gezet.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Agatha Christie
Titel: En toen waren er nog maar…
ISBN: 9789024516476
Pagina’s: 188
Eerste uitgave: 1939

Flaptekst
Eus is een jongen die opgroeit aan de zelfkant van de maatschappij en zijn uiterste best doet om door schade en schande iets van zijn leven te maken.

Wonderlijk genoeg heeft hij de perfecte vriendin, vindt hij al snel een baan als vertegenwoordiger en reist hij in die hoedanigheid kriskras door Nederland.

Terwijl zijn leven op papier de betere kant op gaat, voelt Eus zich na elke nieuwe ervaring kleiner worden. In alle spiegels die hem worden voorgehouden, ziet hij iemand anders, met wie hij zich moeilijk kan vereenzelvigen. Vooral in de buurt van zijn jeugdvrienden, twee paradijsvogels, vraagt hij zich af wat er eigenlijk van hem is overgebleven.

Eus scalpeert de hypocrisie van de middenklasse en ontdekt algauw dat hij iedereen moreel kan verslaan, met uitzondering van één iemand: zichzelf. Dat leidt tot een terugval in oude gewoontes, die niet per se door iedereen worden gewaardeerd.

Recensie
De veelzijdigheid van Özcan Akyol is in bepaald opzicht ongekend te noemen, want behalve auteur is hij eveneens columnist, televisiepresentator, radio- en podcastmaker en heeft hij een eigen theaterprogramma. Als schrijver debuteerde hij in 2011 met een kort verhaal in een bundel waarin auteurs vertellen wat de aanslagen van 11 september 2001 op hun leven heeft betekend. Hij heeft tevens diverse romans op zijn naam staan, waarvan Afslag 23 (2023) er een van is. Net als in zijn andere boeken heeft hij hierin persoonlijke elementen in verwerkt.

Net als in Eus (2012) en Toerist/Turis (2016) is Eus, een jongen die in een sociale onderklasse is opgegroeid, de protagonist. Hij probeert uit alle macht iets van zijn bestaan te maken, want hij wil voorgoed in het milieu dat hij zo goed kent blijven hangen. Hij vindt werk waarbij hij mobiel is, heeft een vriendin waar hij gek op is, maar heeft nog wel vrienden die hij al vele jaren kent. Om te veranderen moet hij vooral een strijd met zichzelf leveren en omdat hij daar nog weleens moeite mee heeft, keren oude gewoontes terug.

Het verhaal begint met een korte proloog die zich in augustus 2012 afspeelt en waarin een dan nog onbekend personage – al snel blijkt dat dit om de twintiger Eus gaat – zijn verhaal, dat zeven jaar eerder begint en vervolgens een chronologisch verloop heeft, doet. Dit begin zorgt ervoor dat de lezer enigszins nieuwsgierig wordt naar wat hij te zeggen heeft, dus in feite wat er de reden van is dat hij in de omstandigheden verkeert waarin hij zich momenteel bevindt. Hierover wordt in het vervolg van de plot steeds meer onthuld, waardoor je een behoorlijk beeld van hem, maar eveneens van zijn vrienden en familie krijgt. Je krijgt echter ook de indruk dat hij een voorgeschiedenis heeft die niet in déze, maar wel in de voorgaande romans uitgebreider beschreven is. Toch is Afslag 23 geen vervolgdeel van een serie en derhalve prima afzonderlijk te lezen, temeer omdat Akyol over dat verleden een en ander laat doorschemeren.

Omdat Eus ontzettend veel te vertellen heeft – het heeft er veel van weg dat hij op een of andere manier schoon schip wil maken – is het tempo van het verhaal tamelijk hoog. Daarnaast gebeurt er meer dan voldoende zodat de lezer zich geen moment hoeft te vervelen. Het is zonder meer interessant om het reilen en zeilen van de jongeman te volgen (in zekere zin beleef je dit samen met hem) en omdat hij eigenlijk uitermate sympathiek overkomt, hoop je dat hij zijn doelstellingen en dromen kan vervullen. Je merkt echt dat hij dit wil, maar tevens dat hij hiervoor een strijd moet leveren. Hij worstelt overduidelijk met het milieu waaruit hij afkomstig is en zijn streven om een ‘hogere klasse’ te bereiken. In feite kun je zeggen dat hij min of meer symbool staat voor de vele anderen die hiermee te maken hebben.

Hoewel de roman vanzelfsprekend fictief is, is het – zeker voor de lezer die iets over de auteur zelf weet – zonneklaar dat Akyol er diverse aspecten uit zijn eigen leven in heeft verwerkt, maar dan wel in extremere vorm. Hij brengt tevens enkele maatschappelijke thema’s naar voren, waaronder het hebben van vooroordelen ten opzichte van migranten, de opvatting ‘eens een dief, altijd een dief’ en cultuurverschillen. Het ene onderwerp is zichtbaarder dan het andere, maar ze kunnen absoluut worden herkend. Doordat dit allemaal voorbijkomt, is het boek hoe dan ook meer dan alleen maar wat ongecompliceerd leesvermaak.

Dankzij de luchtige en eigentijdse schrijfstijl, die bij tijd en wijle humoristische en cynische inslag heeft, is Afslag 23 volstrekt geen zware roman geworden. Akyol legt echter wel enkele problemen bloot waar jongeren als Eus tegenaan lopen. Heel diep gaat hij hier niet op in, maar voldoende om ze onder de aandacht te brengen. En dat heeft hij naar behoren gedaan.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Özcan Akyol
Titel: Afslag 23
ISBN: 9789044627589
Pagina’s: 288
Eerste uitgave: 2023