Nelleke Noordervliet wint Constantijn Huygensprijs 2018

In het radioprogramma Kunststof is donderdag 20 september 2018 bekendgemaakt dat de schrijfster Nelleke Noordervliet de winnaar is geworden van de Constantijn Huygensprijs 2018. Deze prijs, die jaarlijks wordt uitgereikt en 12.000,00 euro bedraagt, ontvangt ze voor haar hele oeuvre. De eindconclusie van de jury, die uit negen leden bestaat, is de volgende: “Uit het werk van Noordervliet spreekt steeds de actualiteit van het verleden en de historiciteit van het heden. Ze gebruikt haar aanzienlijke stilistische en vertelkwaliteiten om in literatuur iets wezenlijks te zeggen over de wereld.”

Nelleke Noordervliet werd op 6 november 1945 geboren in Rotterdam. Na haar opleiding aan het gymnasium studeerde ze Nederlands in Leiden en terwijl ze werkte volgde ze ook een studie aan de Universiteit van Utrecht, waar ze cum laude afstudeerde. Ze debuteerde in 1987 met de roman Tine of de dalen waar het leven woont, waarin de eerste vrouw van Multatuli, Everdine Douwes Dekker-van Wijnbergen het onderwerp was. Hierna schreef ze onder andere nog vele romans, novellen, verhalen en columns. Ze was tevens gastschrijver aan een aantal universiteiten. Voor haar werk heeft ze verschillende nominaties ontvangen en in 1994 ontving ze de inmiddels niet meer bestaande  Multatuliprijs voor haar roman De naam van de vader.

De prijsuitreiking van de Constantijn Huygensprijs, die al sinds 1947 wordt uitgereikt, zal op 20 januari 2019 tijdens het Schrijversfeest, de afsluiting van Winternachten internationaal literatuurfestival Den Haag, plaatsvinden.

Advertenties

Uitgebroed – Pat Craenbroek


Beschrijving
Verteerd door pijn en verdriet besluit Lilith van Winckel om zichzelf voor een aankomende trein te gooien. Er wordt om haar getreurd, maar niemand in haar omgeving is echt verbaasd. Nadien gaat het leven voor haar familie en vrienden verder. Al snel blijkt dat er meer aan de hand is en dat de vrouw de maanden voor haar dood een plan met verstrekkende gevolgen heeft uitgebroed.

Recensie
Toen ze nog een kind was, werd Pat(ricia) Craenbroek geprezen voor haar taalgevoel. Ze las veel en nam ook deel aan verschillende opstelwedstrijden waarvan ze er een aantal won. Het was altijd al een droom om een boek te schrijven, maar tot de zomer van 2017 was het er nooit van gekomen. Ze heeft als gerechtsarts gewerkt, maar nu werkt ze zowel in een kliniek als in het zakenleven. Haar kennis en ervaring als forensisch arts heeft ze gebruikt in haar debuutthriller Uitgebroed. Op dit moment is ze bezig met een opvolger, maar ook met een novelle.

Een aantal gebeurtenissen doen Lilith Van Winckel besluiten een eind aan haar leven te maken. Ze stort zich van een viaduct en komt voor een aanrazende goederentrein terecht. Omdat ze daarvoor al psychische problemen had, en er ook voor opgenomen is geweest, kijkt niemand hier van op. Maar voor iedereen gaat het leven door. Dan blijkt dat Lilith al ver voor haar dood een plan heeft gemaakt die verregaande gevolgen heeft.

Wat beweegt vrouwen (en mannen) om met gevangenen te corresponderen. De reden daartoe is voor iedereen verschillend. Caroline Dumoulin is een van hen en met haar begint het verhaal door middel van een proloog. Het duurt even voordat de lezer doorheeft waarom ze specifiek voor deze gevangene gekozen heeft. Gedurende de plot komt daar uiteraard steeds meer duidelijkheid over en dat zorgt ervoor dat de lezer, zeker tot net iets over de helft van het verhaal, wat dit betreft min of meer in het ongewisse blijft. Dat hierdoor de nieuwsgierigheid wordt aangewakkerd zal niemand verbazen. Overigens gaat dat ook op voor het grootste deel van Uitgebroed.

Daarnaast heeft dit debuut ook nog een aantal andere verhaallijnen. Ogenschijnlijk hebben ze niets met elkaar te maken, maar naarmate het verhaal vordert kruipen ze steeds dichter naar elkaar toe tot ze samensmelten tot één geheel. Aanvankelijk is dat nog in een rustig tempo zonder dat zich al te veel verrassingen voordoen. Dat verandert wanneer het eenmaal op gang gekomen is, dan neemt de spanning toe en daarmee ook de plotwendingen. De ontknoping is zonder meer verrassend, die kun je met de beste wil van de wereld niet zien aankomen. Het verhaal wordt afgesloten met een epiloog, deze is licht onheilspellend en sluit een herhaling van daden niet uit. Of dit gaat leiden tot een vervolg waarin sommige personages opnieuw worden opgevoerd, is daar niet concreet uit op te maken. Het kan, maar het hoeft niet.

De auteur heeft haar kennis en ervaring van de forensische geneeskunde op een ingenieuze wijze in het verhaal verwerkt. Het komt levensecht en realistisch over. Misschien zelfs wel zo goed dat het lijkt alsof het een handleiding tot de perfecte moord is. De geloofwaardigheid van het verhaal krijgt nog een extra boost door aansprekende en actuele thema’s als wraak, mishandeling, eenzaamheid en zwerfjongeren. Hierdoor kan Uitgebroed beter aangemerkt worden als psychologische thriller in plaats van een literaire, zoals het nu wordt gedaan.

Hoewel er wel wat kleinigheden op dit debuut zijn aan te merken, heeft Pat Craenbroek met Uitgebroed een origineel, vlot lopend en goed uitgewerkt verhaal met interessante en intrigerende personages geschreven. Ze bewijst hiermee dat ze kan schrijven en zo goed als zeker geen eendagsvlieg zal zijn.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Pat Craenbroek
Titel: Uitgebroed
ISBN: 9789492883230
Pagina’s: 324

Eerste uitgave: 2018

Tim MacNab zoekt kopij – Marten Toonder


Beschrijving
Op volle zee komen kapitein Sixma en journalist MacNab voor de onaangename taak te staan de moord op een van de passagiers op te lossen. Aan boord van een schip is iedereen verdacht en het lijkt slechts een kwestie van tijd tot de moordenaar in hun midden het volgende schot lost…

Recensie
Marten Toonder is vooral bekend geworden als de bedenker van Olivier (Ollie) B. Bommel en Tom Poes. Het eerste verhaal van dit roemruchte tweetal was Het geheim van de blauwe aarde (ook wel De laarzenneuzen) en verscheen voor het eerst in 1941. Hoewel hij voornamelijk strips en stripromans tekende en schreef, was niet bekend dat hij in 1937 een detectiveverhaal geschreven heeft. Dit verhaal, met als titel Tim MacNab zoekt kopij, is gevonden in het archief van het Letterkundig Museum en is in 2017 in boekvorm heruitgegeven.

De S.S. Wega, een passagiersschip, vertrekt van Rotterdam naar Montevideo en Buenos Aires. Aan boord bevindt zich een tiental passagiers. Vlak nadat het schip vertrokken is, komt kapitein Sixma voor een probleem te staan. Een van de reizigers wordt vermoord. Aan hem nu de taak om deze moord op te lossen. Daarbij biedt de journalist Tim MacNab spontaan zijn hulp aan. Al snel blijkt dat iedereen aan boord als verdachte aangemerkt kan worden. Toch is het lastig de moordenaar te ontmaskeren. Tot er een nieuwe moord plaatsvindt.

Vriendelijk. Dat is min of meer de sfeer die Tim MacNab zoekt kopij uitstraalt. De ambiance van de jaren dertig van de vorige eeuw wordt vanaf het begin van het verhaal heel goed weergegeven en ook de onderlinge communicatie is over het algemeen een en al vriendelijkheid. Het enkele ‘onvertogen’ woord dat in het verhaal voorkomt, is dermate onschuldig dat in de huidige tijd niemand hier aanstoot aan zal en kan nemen.

Bij het schrijven van dit verhaal heeft Toonder zich overduidelijk laten inspireren door Agatha Christie en Arthur Conan Doyle. Hij heeft er een onvervalste whodunnit van gemaakt, maakt zo’n beetje iedereen verdacht en laat dat aantal door middel van deductie minder worden. Misschien dat dit clichématig overkomt, en dat is waarschijnlijk ook wel zo, maar daarbij moet wel in ogenschouw genomen worden dat de auteur nog maar vijfentwintig jaar oud was toen hij dit verhaal schreef, maar vooral dat dat al meer dan vijfenzeventig jaar geleden is.

Hoewel er af en toe wel een beetje sprake van is, is de echte spanning in het verhaal te verwaarlozen. Het is een verhaal met een kop en een staart en daar tussenin wordt geprobeerd de moordenaar te ontmaskeren. En aan dat laatste doet de lezer gretig mee, want ook voor hen is het een puzzel die opgelost moet worden. Marten Toonder vond het zelf een uitprobeersel en was er niet laaiend enthousiast over, maar Tim MacNab zoekt kopij is zonder meer een geslaagd verhaal geworden.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Marten Toonder
Titel: Tim MacNab zoekt kopij

ISBN: 9789079287925
Pagina’s: 144

Eerste uitgave: 2017

De val/Pech/Smithy – Friedrich Dürrenmatt


Beschrijving
In dit boek zijn drie verhalen van Friedrich Dürrenmatt gebundeld.

De val verhaalt over een zitting van een Oost-Europees politbureau, waarin de dictator ten val komt en de macht opnieuw wordt verdeeld.

In Pech is meneer Traps de hoofdpersoon. Door autopech en toeval belandt hij aan tafel met vier oude mannen, gepensioneerde gerechtsdienaren, die een proces nabootsen waarin hij de beklaagde blijkt te zijn.

Smithy is een arts die lijken opruimt voor de New Yorkse maffia. Als hij een klus weigert, werkt hij zich daarmee ernstig in de nesten.

De val, Pech en Smithy zijn verontrustende verhalen. Het onvermijdelijke noodlottige einde dient zich al in de eerste regels van elk verhaal aan, en wordt door de protagonisten op een uiterst gelaten manier aanvaard. Er is niets aan te doen.

Recensie
Hoewel hij in beginsel schilderde, is de Zwitser Friedrich Dürrenmatt vooral bekend geworden als een van de belangrijkste toneelschrijvers van de twintigste eeuw. Dit werk bestond vooral uit komedies of satires, die nogal grotesk en absurd waren, waarbij de verhaallijn overigens nooit uit het oog werd verloren. In zijn literaire werk vinden we deze satire eveneens terug, maar sociale problemen worden ook aan de kaak gesteld. Een aantal van zijn korte verhalen is gebundeld in het boek De val/Pech/Smithy, dat op 14 augustus 2018 is verschenen.

Eén auteur, drie afzonderlijke en totaal verschillende, maar korte verhalen. Dat bewijst de veelzijdigheid van Dürrenmatt. De verhalen hebben desondanks toch enkele overeenkomsten, ze hebben iets duisters, iets sinisters, en in iedere vertelling maakt de auteur gebruik van lange, soms zelfs wel erg lange, zinnen. In minimaal een van deze verhalen gaat dat ten koste van de duidelijkheid, het wordt er namelijk ingewikkelder door.

In dat verhaal, De val, gaat het over een vergadering van het Politbureau in een zo goed als zeker voormalig Oostblokland. Iedere deelnemer wordt aangeduid met een letter van het alfabet. Dit is natuurlijk symbolisch, omdat een dergelijke bijeenkomst in feite in iedere communistische staat had kunnen plaatsvinden. Toch zorgt deze keuze ervoor dat de personages niet leven bij de lezer. Ze zijn onpersoonlijk, niet meer of minder dan een willekeurig nummer. Dat is zo goed als zeker ook wat Dürrenmatt duidelijk wil maken, dat iedere functionaris in een dergelijk regime vervangbaar is, maar ook dat ze niet zeker van hun leven zijn. De angstcultuur die in die landen geheerst heeft, en in sommige zelfs opnieuw heerst, weet de auteur goed over te brengen. Het toont ook aan dat je het ene moment nog machtig bent en niet veel later diep kunt vallen.

Het tweede verhaal uit de bundel is Pech. In dit verhaal is Alfredo Traps het personage waar het vooral om draait. Na een werkdag krijgt hij autopech en vindt hij onderdak bij een oude rechter. Samen met hem en drie eveneens oude mannen bootsen ze tijdens het diner een rechtszaak na. Traps wordt ondervraagd en van moord beschuldigd. Ondanks dat het in scène is gezet, heeft dit  dramatische gevolgen. Pech is zonder meer het meest interessante van de drie, het wordt beeldend beschreven, is interessant, boeiend en maakt nieuwsgierig. Dat is vooral een gevolg van de interactie tussen de weinige personages. Hun onderlinge samenzijn en het spel dat ze spelen, zorgt ook voor een spanningsveld. Het is intrigerend dat een aantal mannen iemand zover kunnen krijgen dat hij een bekentenis doet van iets wat hij niet heeft gedaan, maar vooral dat hij er zelf nog in is gaan geloven ook.

Verhaal nummer drie, Smithy, is het kortst, maar misschien wel het meest bizar. Hoofdpersoon Smithy is iemand die lijken wegwerkt voor de maffia in New York. Een nachtelijk avontuur doet hem besluiten een opdracht te weigeren. Deze ontmoeting neemt voor hem een dramatische wending aan. Ondanks de lengte van dit verhaal heeft het een begin en een eind en is het intrigerend en boeiend. Echte spanning heeft het nergens, maar door de opzet wordt de lezer wel enigszins nieuwsgierig naar het verloop. Het verhaal laat zien dat de maffia tot in alle lagen van de maatschappij doorgedrongen is.

De kwaliteit van de drie verhalen, vakkundig vertaald door Ria van Hengel, is wisselend. Ze zijn stuk voor stuk goed geschreven, maar het ene verhaal is begrijpelijker dan het andere, ze spreken niet allemaal tot de verbeelding. Maar hoe ingewikkeld een verhaal ook lijkt, Dürrenmatt heeft wel de kwaliteit om ze kloppend te laten zijn. De bundel De val/Pech/Smithy is een alleraardigst boekje dat de liefhebber van Dürrenmatt zeker kan waarderen. Voor wie hem wil leren kennen, doet er beter aan eerst iets anders van hem te lezen.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Friedrich Dürrenmatt
Titel: De val/Pech/Smithy
ISBN: 9789025309206
Pagina’s: 149

Eerste uitgave: 2018

Mijn laatste leugen – Riley Sager


Beschrijving
Toen
Het was de eerste zomer dat Emma van huis was. In Camp Nightingale maakte ze nieuwe vrienden. Ze had het naar haar zin. Ze leerde leugens te vertellen. Toen verdwenen de drie meisjes met wie ze haar huisje deelde spoorloos in de bossen en bleef ze als enige achter.

Vijftien jaar later
Nu is Emma een gevierd kunstenaar, geplaagd door herinneringen aan die bewuste avond in het zomerkamp. Ze wordt door de kampleiding van Camp Nightingale gevraagd een zomercursus schilderen te geven. Omdat ze het verleden definitief wil verwerken besluit ze te gaan. Eenmaal aangekomen blijkt ze in hetzelfde huisje als toen te overnachten en het verandert opnieuw in een plaats delict.

Recensie
De Amerikaan Riley Sager, een pseudoniem voor Todd Rittter, schreef onder zijn eigen naam al een aantal boeken, waaronder Death notice. Hij is twintig jaar journalist, redacteur en grafisch designer geweest en is momenteel fulltime auteur. Zijn debuut, De laatste meisjes, was al meteen een bestseller en is vertaald in vijfentwintig talen. Universal Pictures heeft de rechten voor een film gekocht. Mijn laatste leugen, gebaseerd op de film Picnic at Hanging Rock, is zijn tweede thriller en is in augustus 2018 verschenen. Opmerkelijk is dat hij, ondanks dat hij schrijver is, meer om films geeft dan om boeken.

Vijftien jaar geleden verbleef de dertienjarige Emma Davis in het zomerkamp Camp Nightingale. Ze deelde er een huisje met drie oudere meisjes waarmee ze bevriend raakte, maar van wie ze ook leerde liegen. Op een nacht verdwenen ze en bleef Emma alleen achter. Nu is Emma achtentwintig en kunstenaar. Het kamp wordt nieuw leven ingeblazen en Emma wordt gevraagd om er een schildercursus te geven. Ondanks haar nare herinneringen van destijds stemt ze toe. Vooral om dat verleden achter zich te laten, maar ook om te achterhalen wat er toen gebeurd is. Ze overnacht in hetzelfde huisje, dat opnieuw het decor wordt van een verschrikking.

Waarheid en leugen. Dat is de rode draad in Mijn laatste leugen, zowel vijftien jaar geleden als in het heden. In beide tijdzones nemen de personages het niet zo nauw met de eigenschap eerlijkheid. Dat houdt niet in dat er voortdurend onwaarheden worden verteld, zeker niet, maar wel is het zo dat feiten achtergehouden worden of dat er zonder blikken of blozen gelogen wordt. Hierdoor is het, voor de personages, maar zeker ook voor de lezer, niet altijd even helder wie er écht te vertrouwen is. De meeste aanwezigen op het zomerkamp lijken een verborgen agenda te hebben en in het heden wordt een aantal van hen met wantrouwen bekeken. Soms zorgt dit voor een wat dreigende en beklemmende sfeer die goed op de lezer wordt overgebracht.

Mijn laatste leugen bestaat uit twee delen en aan ieder deel gaat, in cursief, een weergave van een droom of gedachte van de hoofdpersoon, al snel is duidelijk dat dit om Emma gaat, vooraf. De tweede zet de lezer aanvankelijk op het verkeerde been, maar het hoofdstuk dat erop volgt, maakt dat dit al snel wordt rechtgezet. Toch heeft het verhaal, vooral in het tweede deel en hoofdzakelijk veroorzaakt door de onwaarheden, een paar verrassende ontwikkelingen. Die tweede akte heeft wat meer pit dan de eerste, die niet oninteressant, maar in een over het algemeen redelijk traag tempo verloopt. Desondanks is er vanaf het begin wel degelijk een licht spanningsveld, de lezer heeft regelmatig een aantal vragen die gedurende de plot beantwoord worden. Daardoor blijft het boek zonder meer boeien.

Het bij vlagen mysterieuze verhaal heeft een originele insteek en kent een verrassende ontknoping. Er doen zich echter situaties voor waarbij je je, zonder dat het inbreuk doet aan de plot, wel kunt afvragen of dit niet anders aangepakt had kunnen worden. Ook is het op sommige momenten enigszins voorspelbaar. Want vanaf het begin kan de lezer verwachten dat de geschiedenis zich herhaalt en dat een aantal onschuldige personages onterecht verdacht worden gemaakt. Dit laatste is zelfs ietwat clichématig. Dit neemt echter niet weg dat Mijn laatste leugen een behoorlijke psychologische thriller is, vooral dankzij het tweede deel van het verhaal.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Riley Sager
Titel: Mijn laatste leugen
ISBN: 9789026341861
Pagina’s: 416

Eerste uitgave: 2018

In de greep van de waanzin – Luca d’Andrea


Beschrijving
Winter, 1974. Marlene is getrouwd met ex-nazi Herr Wegener, de meest gevreesde crimineel van Zuid-Tirol. Wanneer ze ontdekt dat ze zwanger van hem is, besluit Marlene te verdwijnen in een poging haar kind te beschermen en een betere toekomst te kunnen geven.

Tijdens haar tocht wordt ze aangereden en wordt Marlene gered door een mysterieuze man, Simon, die op een boerderij midden in de bergen woont. Maar wanneer Wegener ontdekt dat zijn vrouw gevlucht is, stuurt hij een huurmoordenaar op haar af… Waar zijn Marlene en haar ongeboren kind veilig? Welk gevaar wacht op haar in de bergen? 

Recensie
De moeilijkste beslissing die Luca d’Andrea ooit genomen heeft, is om zijn werk als onderwijzer aan de basisschool op te zeggen. Hij doceerde Italiaans, aardrijkskunde en geschiedenis. Hij deed dit om zich volledig te richten op het schrijven van boeken. Omdat hij opgroeide tussen de bergen heeft hij dit in zijn verhalen verwerkt. Hij debuteerde in 2009 met de fantasytrilogie Wunderkind en hij schreef het script voor de documentaire ‘Mountain heroes’, over een reddingsteam in de Alpen. Zijn debuutroman Het hart van het kwaad kwam in 2017 uit en een jaar later verscheen In de greep van de waanzin, zijn tweede roman.

Als de jonge Marlene, die getrouwd is met de Herr Wegener, een voormalige nazi, erachter komt dat ze zwanger van hem is, besluit ze te vluchten. Ze wil haar toekomstig kind beschermen en een betere toekomst geven. Onderweg krijgt ze een ongeluk, maar wordt door Simon, een bewoner van een afgezonderde boerderij in de Alpen, gered. Wanneer Herr Wegener merkt dat zijn vrouw verdwenen is, stuurt hij een huurmoordenaar achter haar aan. Deze komt steeds dichter bij haar verblijfplaats. Maar op de boerderij gebeuren ook vreemde dingen. Zijn Marlene en haar ongeboren kind er nog wel veilig?

In de greep van de waanzin begint met een hoofdstuk van maar vier woorden: ‘Lieve Lissy, kleine Lissy’. Deze vier woorden maken nieuwsgierig, ze triggeren, ze intrigeren. Want een boek dat met dit beperkte aantal woorden begint zou eigenlijk wel bijzonder moeten zijn. In ieder geval is het ongebruikelijk en dat heeft wat. Desondanks zijn de paar hoofdstukken daarna wat verwarrend en daardoor niet altijd even duidelijk. De lezer zal de aandacht er in het begin dus wel bij moeten houden. Maar als deze wat lastige horde achter de rug is, gaat het verhaal lopen en wordt het meteen boeiend. En dat blijft zo tot het einde van het verhaal, wanneer het eindigt met de woorden waarmee het begonnen is.

De auteur hanteert een beeldende schrijfstijl die, na een stroef begin, erg toegankelijk wordt. Daarbij maakt hij gebruik van mooie beeldspaken en dito zinnen. Verder weet hij de sfeer die er op dat moment heerst uitstekend neer te zetten. De ene keer is deze dreigend, de andere keer weer beminnelijk. De diverse plotwendingen zorgen ervoor dat de lezer regelmatig voor verrassingen komt te staan en dat het verhaal ook niet voorspelbaar is. Dat is goed voor een langzaam maar zeker groter wordend spanningsveld. Enkele bizarre voorvallen zijn er eveneens debet aan dat het boek nergens gaat vervelen.

Het aantal personages dat in het verhaal voorkomt, is beperkt en daardoor blijft het zonder meer overzichtelijk. Die personages zijn overigens prima uitgewerkt, stuk voor stuk interessant en het is niet moeilijk om je met de meeste van hen verbonden te voelen. Hierdoor wordt de beleving van het verhaal toch anders, het wordt er realistischer door. Hoewel de strekking ervan in feite onrealistisch is.  Ondanks dat In de greep van de waanzin soms op een roman lijkt, is het wel degelijk een originele en ongewone thriller. Een die afwijkt van het reguliere. En dat is op zich al bijzonder.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Luca d’Andrea
Titel: In de greep van de waanzin

ISBN: 9789401608442
Pagina’s: 368

Eerste uitgave: 2018

Meisje zonder huid – Mads Peder Nordbo


Beschrijving
Het leven van de Deense journalist Matthew Cave verliest alle glans wanneer zijn vriendin en ongeboren baby bij een auto-ongeluk omkomen. Hij besluit zijn oude leven achter zich te laten en naar Groenland te verhuizen. Daar raakt hij bij zijn nieuwe baan voor een plaatselijke krant betrokken bij een opzienbarende zaak: een recentelijk ontdekte mummie is verdwenen en er wordt een vermoorde politieagent vlak bij de vindplaats aangetroffen. Matthew komt op het spoor van vier identieke moorden, gepleegd in 1973, die weer in verband blijken te staan met de verdwijning van drie meisjes. Hij raakt ervan overtuigd dat meer mensen weet hebben van de zaak – de enige die hij lijkt te kunnen vertrouwen is een jonge Groenlandse vrouw die net is vrijgelaten uit de gevangenis…

Recensie
Omdat hij is opgegroeid in een huis vol boeken en verhalen is het niet zo vreemd dat de Deense auteur Mads Peder Nordbo met schrijven is begonnen. Toch begon hij pas op zijn veertigste aan zijn debuut. Deze thriller, Odins labyrint, verscheen in 2012. Daarvoor heeft hij, na zijn studie literatuur, communicatie en filosofie, onder andere op de afdeling communicatie van het stadhuis van Nuuk op Groenland gewerkt. Het meisje zonder huid is zijn eerste boek dat in het Nederlands vertaald is en is begin augustus 2018 verschenen.

Nadat zijn zwangere vriendin bij een auto-ongeluk om het leven is gekomen, vertrekt journalist Matthew Cave naar Nuuk op Groenland om daar te proberen een nieuw leven op te bouwen. Hij werkt er bij een plaatselijke krant en wordt erop uitgestuurd om verslag te doen van een in een ijskap  gevonden mummie. De volgende dag blijkt de mummie te zijn verdwenen, maar het lichaam van een vermoorde politieman wordt wel aangetroffen. Matthew komt erachter dat deze moord identiek is aan vier moorden die veertig jaar eerder zijn gepleegd. Hij ontdekt ook dat er destijds vier meisjes zijn verdwenen en zijn vermoeden is dat beide zaken met elkaar te maken hebben. De enige die hem helpt en die hij vertrouwt, is Tupaarnaq, een jonge vrouw die net uit de gevangenis is vrijgelaten.

Op de vooromslag, niet groot, maar het staat er wel, Meisje zonder huid is een arctische thriller. Een creatieve vondst van de uitgever voor een boek dat zich in het Arctische gebied afspeelt. In dit geval is dat Groenland, een land waar zich zo goed als geen thrillers afspelen. Een originele keuze van de auteur, die het verhaal met een proloog die niets aan de verbeelding overlaat laat beginnen. Dat zorgt er al meteen voor dat je als lezer nieuwsgierig wordt naar het vervolg. Even beeldend zijn de beschrijvingen van de omgeving van Nuuk, de staat van de zwaar toegetakelde lichamen van de vermoorde mannen, maar ook de misstanden die zich op dit Deense eiland afspelen. Daaraan is heel goed te merken dat Nordbo weet waar hij het over heeft.

Het verhaal begint aanvankelijk in het heden (2014), maar heeft geregeld een flashback naar iets meer dan veertig jaar eerder. In eerste instantie lijken beide verhaallijnen niets met elkaar te maken te hebben, maar gedurende de plot wordt het steeds duidelijker dat er wel degelijk een verband bestaat. Dit gaat gepaard met verschillende plotwendingen, sommige verrassend, sommige bizar. In beide gevallen kun je stellen dat ze met regelmaat best wel luguber zijn. Daarmee krijgt de auteur het voor elkaar dat de lezer het verhaal met aandacht en ook met toenemende nieuwsgierigheid tot zich neemt. In het begin afwisselend met en zonder spanningsboog, maar naarmate de ontknoping nadert, neemt het tempo toe en daardoor ook de spanning. De auteur heeft toegewerkt naar een einde dat niet was te voorzien en dat er zonder meer mag zijn.

Nordbo, die bekend is met de politieke en maatschappelijke situatie op Groenland, heeft beide thema’s in zijn verhaal verwerkt. Hierdoor komt Meisje zonder huid, ondanks dat niemand zich er een voorstelling van kan maken dat de in dit boek gepleegde moorden werkelijk op die manier plaatsvinden, heel realistisch over. Dit alles in een erg toegankelijke en niet complexe schrijfstijl. Meisje zonder huid is een boek met een verhaal dat af is, het heeft een begin en een eind. Maar uit de laatste zinnen is op te maken dat Matthew en Tupaarnaq de lezer nog niet met rust zullen laten. Er lijkt dus een mooie serie in het verschiet te liggen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Mads Peder Nordbro
Titel: Meisje zonder huid

ISBN: 9789026340314
Pagina’s: 365

Eerste uitgave: 2018

Wie er breekt – Laura Lippman


Beschrijving
Polly en Adam ontmoeten elkaar in de lokale bar van het stadje Belleville. Polly is op weg naar het westen, Adam zegt ook op doorreis te zijn. Toch blijft ze en hij blijft ook – geïntrigeerd als hij is door deze mysterieuze en zwijgzame roodharige vrouw. Een zonnige, hete zomer lang verliezen Polly en Adam zich in een hartstochtelijke liefde.

Toch weerhoudt iets ze ervan zich compleet aan elkaar te geven. Gevaarlijke, zelfs dodelijke, geheimen staan tussen hen in. Dan valt er een dode. Was het een ongeluk of onderdeel van een plan? Inmiddels zijn Adam en Polly zo verweven in elkaars levens en leugens, dat ze geen van beiden weten hoe ze elkaar de rug toe kunnen keren – en of ze dat wel willen. Wie zal als eerste breken?

Recensie
Voordat Laura Lippman in 2001 fulltime auteur, was ze twintig jaar verslaggeefster, waarvan twaalf jaar bij de Baltimore Sun. Terwijl ze nog bij deze krant werkte, schreef ze een reeks thrillers waarin privédetective Tess Monaghan haar opwachting maakte. Daarnaast heeft ze ook een groot aantal standalones op haar naam staan. Inmiddels is ze uitgegroeid tot New York Times bestsellerauteur en heeft ze diverse prijzen gewonnen. In augustus 2018 verscheen haar meest recente thriller, Wie er breekt.

Tijdens haar reis naar het westen blijft Polly hangen in het plaatsje Belleville. Daar ontmoet ze Adam, die haar vertelt dat er, voor hij verder kan reizen, een onderdeel voor zij  landrover geleverd moet worden. Omdat hij meer over Polly wil weten, besluit ook hij in Belleville te blijven. Ze beginnen een verhouding, maar geven erg weinig over zichzelf prijs. Er zijn dingen die ze voor elkaar geheim blijven houden. Als het appartement van Polly uitbrandt en er een dode wordt gevonden, wijst alles op een ongeluk. Maar was dit wel zo?

Zeven bladzijden speelt het verhaal zich in het heden (2017) af. Het laatste hoofdstuk, eigenlijk meer de epiloog, geeft een verklaring voor wat er tweeëntwintig jaar eerder allemaal is gebeurd. Dat het verleden een enorm grote rol speelt in het verhaal is natuurlijk geen enkel punt, dat komt vaker voor in boeken, het is de keuze van de auteur en het voordeel hiervan kan dan zijn dat het verhaal naar een climax toewerkt en de spanning daardoor toeneemt. In Wie er breekt is van dat laatste echter geen enkele sprake. Vooral veroorzaakt door het tergend langzame tempo en de zo goed als ontbrekende plotwendingen. In feite komt het erop neer dat het een saai verhaal is, waarbij de auteur er werk van heeft gemaakt om onbeduidende details belangrijk te laten zijn. Want welke serieuze thrillerlezer is erin geïnteresseerd om te weten te komen hoe de perfecte hamburger wordt gemaakt.

Wie er breekt begint nog redelijk. De lezer blijft dan nog even in het ongewisse wie het stempel van ‘bad guy’ opgedrukt kan krijgen. Is het Adam, is het Polly of zijn ze het eventueel allebei? Dit niet weten verhoogt het broodnodige spanningsniveau niet, maar zorgt er wel voor dat de lezer een klein beetje nieuwsgierig wordt naar de achtergrond van beide personages, maar ook naar wat hen nog te wachten staat. Die nieuwsgierigheid wordt enigszins bevredigd, er wordt geleidelijk steeds meer over Adam en Polly bekendgemaakt, maar het blijft al met al vrij oppervlakkig. De ontknoping, in dit geval de epiloog, verklaart veel, maar laat desondanks toch nog een aantal vragen open. Het is jammer dat de auteur dat uit het oog verloren heeft.

De schrijfstijl die Lippman in Wie er breekt hanteert, heeft veel weg van een zakelijke opsomming van feiten, feiten die soms plotseling uit de lucht komen vallen. Ondanks dat hierover iets later een uitleg gegeven wordt, maakt dit een nogal rommelig indruk. Een ander kritische noot zijn de dialogen. Deze, en daardoor ook het verhaal, overigens keurig vertaald door Mariëtte van Gelder, leven niet. Het gevolg is dat de lezer geen enkele binding met de personages krijgt. Al deze punten zijn er de oorzaak van dat het geheel nogal klinisch overkomt. Het idee achter dit verhaal is niet slecht, de uitvoering echter wel.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Laura Lippman
Titel: Wie er breekt
ISBN: 9789022584200
Pagina’s: 288

Eerste uitgave: 2018

De witte kamer – Samantha Stroombergen


Beschrijving
In een park in Leiden doet een wandelaar een schokkende vondst: een uitgemergeld lichaam met het cijfer 5 in zijn buik gekerfd. Rechercheur Léon Coeur is direct gefascineerd: het slachtoffer was journalist bij een bekend opinietijdschrift, verdween enkele maanden daarvoor en liet een afscheidsbriefje achter. Léon is geschorst vanwege een schietincident en moet zich eigenlijk gedeisd houden, maar ziet deze moordzaak als zijn kans om te bewijzen dat zijn team hem nodig heeft. Hij besluit de hulp in te roepen van zijn nichtje Hanna, die criminologie studeert.

Als blijkt dat de journalist is onderworpen aan een wrede Midden-Oosterse marteltechniek, op-sluiting in een volledig witte kamer, vermoeden ze dat hij te veel wist over de recente terroristische aanslag in Amsterdam. Was hij een complot op het spoor? Zou het kunnen dat de werkelijke dader van de aanslag niet de vluchteling was die samen met de bom tot ontploffing kwam? Stukje bij beetje komen Léon en Hanna dichter bij de angstaanjagende waarheid.

Recensie
Al sinds haar achtste hield Samantha Stroombergen zich graag bezig met het vertellen van verhalen. Omdat ze iets met schrijven wilde doen, studeerde ze Nederlandse taal en cultuur en ook Journalistiek en nieuwe media. In 1998 deed ze mee aan een schrijfwedstrijd van de kinderzender FoxKids en daarmee verdiende ze een met haar verhaal over een vampierschool een plekje in Voor kinderen, door kinderen, een bundel die destijds door Bruna werd verkocht. In 2018 schreef ze haar eerste ‘echte’ boek, de thriller De witte kamer.

Rechercheur Léon Coeur, geschorst in verband met een schietincident, leest een twitterbericht waarin iemand meldt een dode man te hebben gevonden. Het zwaar toegetakelde lichaam blijkt in een park in Leiden te liggen en in de buik is het cijfer vijf gekerfd. Officieel mag Léon zich niet met deze zaak bemoeien, maar hij ziet het als een kans zich te rehabiliteren en om te bewijzen dat men niet zonder hem kan. Omdat hij hulp nodig heeft, schakelt hij zijn nicht Hanna, die criminologie studeert, in. Samen gaan ze op onderzoek uit en komen erachter dat de dode, een bekend journalist, gemarteld is en dat deze techniek uit het Midden-Oosten komt. Hebben de moord en een terroristische aanslag op de Dam, eerder dat jaar, met elkaar te maken?

De witte kamer begint met een redelijk heftige en sterke proloog die, hoewel te hopen is van niet, in principe ook maar zo in de werkelijke wereld plaats zou kunnen vinden. Deze relatief korte uiteenzetting laat de lezer de angst en wanhoop bij de omstanders voelen en meebeleven. Na deze introductie begint het werkelijke verhaal dat vanuit het perspectief van de twee belangrijkste personages, Hanna en Léon, verteld wordt. Beide verhaallijnen worden af en toe onderbroken door het chronologische verhaal van de vermoorde journalist en begint drie maanden eerder dan het heden. Dit zorgt ervoor dat de lezer nieuwsgierig wordt, omdat er toch wel wat vragen naar boven komen.

De schrijfstijl van Stroombergen is toegankelijk en vlot en daardoor leest het boek erg prettig. Daarbij weet ze het verhaal ook beeldend te beschrijven. De lezer is er daardoor meer bij betrokken, maar misschien komt dat ook omdat je de indruk kunt krijgen dat het verhaal op een aantal actuele gebeurtenissen is geïnspireerd. Door deze benaderwijze komt het over het algemeen realistisch over. Desondanks waren er ook wel enkele situaties die onwerkelijk zijn. Naarmate de ontknoping nadert, neemt het lichte spanningsveld wat meer toe en komen enkele verrassende plotwendingen voor. Het is de auteur echter niet gelukt om een aantal thrillerclichés te vermijden. Voor het verhaal is dat niet storend, maar opvallen doet het wel.

Omdat het aantal personages beperkt blijft, is het altijd overzichtelijk. Die van Hanna en Léon worden, vooral door een enkele flashback, het meest uitgewerkt. Ondanks dat dit voor wat verdieping zorgt, blijven er rondom deze twee nog wel wat vragen over die in dit boek niet beantwoord worden. Een andere verdieping staat op naam van Khalila. Wat haar overkomen is, is enigszins aangrijpend en maakt het verhaal volledig. Ook de ontknoping, die een beetje was te voorzien, laat nog wel wat vragen onbeantwoord. Zet de auteur de deur op een kier voor een volgend boek met Hanna en Léon als terugkerende personages? Ze zijn er interessant genoeg voor. Als dat zo is, is De witte kamer in ieder geval een veelbelovend begin.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Samantha Stroombergen
Titel: De witte kamer

ISBN: 9789402311105
Pagina’s: 322

Eerste uitgave: 2018

Nacht in Parijs – Eugen O. Chirovici


Beschrijving
Op een regenachtige avond in New York geeft psycholoog James Cobb een lezing over het terughalen van verborgen herinneringen. Na afloop vraagt een oude man hem om hulp.

Deze terminaal zieke man, Joshua Fleischer, werd veertig jaar geleden wakker in een Parijse hotelkamer. In de kamer bevond zich het lichaam van een dode vrouw. De man heeft geen idee wat er die nacht is gebeurd. Was hij een onschuldige aanwezige? Of is hij een moordenaar?

Recensie
Omdat het manuscript voor zijn eerste Engelstalige thrillerdebuut The book of mirrors door tientallen uitgevers afgewezen werd, stuurde Eugen O. Chirovici het naar een kleine uitgever toe. Deze was er bijzonder lovend over, maar gaf toch het niet uit. Wel adviseerde de uitgever hem om het toch nog eens naar een aantal literair agenten toe te sturen. Het vervolg is bekend, want het boek, in Nederland verschenen onder de naam Boek der spiegels, werd een wereldwijd succes en is inmiddels in 38 landen uitgegeven. Nacht in Parijs is zijn tweede boek en is op 7 augustus 2018 verschenen.

Na afloop van een lezing wordt de bekende psycholoog James Cobb door een man benaderd met het verzoek hem te helpen. Deze man, Joshua Fleischer, lijdt aan leukemie en heeft niet lang meer te leven. Hij wil dat Cobb hem in hypnose brengt om er op die manier achter te komen wat zich veertig jaar eerder in een Parijse hotelkamer heeft afgespeeld. Het enige wat hij zich herinnert is een dode vrouw op die kamer, maar of hij haar vermoord heeft of alleen maar een onschuldige aanwezige was, weet hij niet.

Na de proloog, die zich in 1976 en veertig jaar eerder afspeelt, maakt het verhaal een sprong naar elf maanden voor het heden. Die aanloop zorgt ervoor dat er al meteen wat vragen ontstaan waardoor zich al vroeg in het verhaal een spanningsveld voordoet. Het duurt echter even voordat er een antwoord op al die vragen komt, dat gaat geleidelijk en ook niet tegelijkertijd. Eerst bestaat het verhaal vooral uit een introductie van wat er aan lijkt te komen en ook van het belangrijkste personage, James Cobb. Dat is dan ook het meest oninteressante deel van Nacht in Parijs, het is enigszins traag en saai. Toch verandert dit snel wanneer Abe, de vriend van James bij het verhaal betrokken wordt. Vanaf dat moment boeit het en neemt de onderhuidse spanning toe. De grote vraag is dan wat er die nacht in Parijs is gebeurd, als lezer wil je dit het liefst zo snel mogelijk te weten komen, vooral omdat het intrigeert. Maar, en dat is niet minder interessant, hoe zit het met James en Julie Mitchell? Zij komt namelijk regelmatig in James’ gedachten voor en ook droomt hij over haar.

Nacht in Parijs draait vooral om herinneringen, want welke is juist en welke niet. En is alles wat herinnerd wordt wel echt gebeurd of heeft het geheugen in de loop van al die jaren steekjes laten vallen? Hierdoor ontstaat twijfel, zowel bij Cobb als bij de lezer. En ook dat is goed voor de spanningsboog. Het zijn trouwens niet alleen die herinneringen die daarvoor zorgen, maar ook de vraag of Cobbs ontdekkingen niet vooral uit leugens bestaan. Als de ontknoping nadert, kan de lezer namelijk het vermoeden krijgen dat er gelogen is en dat zich een persoonswisseling heeft voorgedaan. Of dit inderdaad zo is, wordt in de finale verduidelijkt. Tot het zover is, zijn er verschillende plotwendingen en kom je nog wel eens voor een verrassing te staan.

Hoewel het thema de schijn kan oproepen dat het een lastig leesbaar verhaal is, is dat het niet. Het leest natuurlijk niet als een vakantieroman, maar het is nergens complex en ingewikkeld en het heeft soms zelfs mooie vergelijkingen. De werking van het geheugen is een onmiskenbaar interessante materie, maar Chirovici doet er goed aan dit in een volgend boek anders aan te pakken. Want zowel zijn vorige boek als Nacht in Parijs hebben een vrij identiek thema en om lezers te blijven boeien, zal hij met een gevarieerder aanbod moeten komen. Dat neemt echter niet weg dat ook zijn tweede thriller van een hoogwaardige kwaliteit is.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Eugen O. Chirovici
Titel: Nacht in Parijs

ISBN: 9789044977028
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2018