Flaptekst
Toen Monisha Rajesh haar plan aankondigde voor De reis om de wereld in 80 treinenwerd ze met grote ogen aangekeken, maar niet lang daarna stippelde ze zorgvuldig een route uit over de mooiste spoorwegen ter wereld. Zo begon Monisha Rajesh samen met haar vriend aan een onvergetelijke reis die hen van Londen naar de uitgestrekte vlaktes van Mongolië bracht. Van Noord-Korea naar Canada, Kazachstan en nog verder: in zeven maanden bijna twee keer rond de aarde. En terwijl ze vriendschappen sloten en verhalen uitwisselden met hilarische, irritante en innemende reizigers, genoten ze van de adembenemendste uitzichten.

Rajesh neemt je mee en doet geanimeerd verslag van het leven, de geschiedenis en de cultuur van de landen die ze bezoeken. Haar verhaal is constant in beweging, zal je aan het lachen maken én je laten nadenken over wat het betekent om een wereldburger te zijn. Van de hoogten van de Tibetaanse Qinghai-spoorweg tot de pracht van de Oriënt Express – Monisha Rajesh heeft een ontwapenende en geestige kijk op de wereld en viert het treinreizen, in al haar glorie.

Recensie
In 2010 begon journalist Monisha Rajesh aan een vier maanden durende treinreis door India en haar ervaringen over deze onderneming zijn terug te vinden in het twee jaar later verschenen boek Around India in 80 trains. Deze reis, maar ook haar grote voorliefde voor het reizen per trein, leidden ertoe dat ze opnieuw aan een reisavontuur wilde beginnen. Deze keer had ze een wereldreis in gedachten, en opnieuw in 80 treinen. Met haar toenmalige verloofde (inmiddels huidige echtgenoot) begon ze in Londen aan een nieuwe reis die ongeveer 70.000 kilometer omvatte en waarin ze een groot aantal landen aandeed, waaronder het zo goed als ontoegankelijke Noord-Korea. In De wereld rond in 80 treinen, dat in 2022 in een Nederlandse is verschenen, doet ze verslag van de treinreizen.

In het boek vertelt Rajesh over de vele ontmoetingen en gesprekken die ze tijdens de zeven maanden durende reis met de meest uiteenlopende mensen heeft gehad, soms gehinderd door een taalbarrière, maar met behulp van de mobiele telefoon en handgebaren lukt het vaak wel om elkaar te begrijpen. Vanaf het allereerste moment dat ze in de trein stapte, is ze op zoek gegaan naar mensen die met haar in gesprek wilden gaan en daaruit valt op te maken dat ze erg in hen geïnteresseerd is. Dit blijkt onder andere uit hoe ze iedereen benadert, maar eveneens hoe ze de gesprekken weergeeft: respectvol en inlevend.

Behalve een summiere weergave van dergelijke gesprekjes vertelt de auteur ook over de verschillende treinen waarvan ze gebruik hebben gemaakt. Dit varieerde van luxe tot minder comfortabele exemplaren, en de ene keer mét en de andere keer zonder slaapcoupé. In sommige landen konden de reizigers (later reisde Mark, een vriend van hen, geruime tijd mee) niet zo heel lang verblijven, maar van daar waar het wel kon, doet ze een iets uitgebreider verslag. Dit is zonder meer interessant, ondanks dat natuurlijk lang niet alles over een locatie verteld kan worden. In ieder geval krijgt de lezer sowieso een aardige indruk van de bezochte plek, de mensen die er wonen en de ontmoetingen die er waren.

Ondanks de beperkte tijd en gelegenheid die er was – reizen is vaak toch een vluchtige bezigheid – gaat Rajesh op de situaties van enkele landen iets dieper in. Een goed voorbeeld hiervan is Tibet, waar ze overigens flink last van hoogteziekte hadden. Over dit land geeft ze iets meer achtergrondinformatie en vertelt ze hoe de verhoudingen met China liggen. Dergelijke passages zorgen ervoor dat het boek wat diepgaander is dan enkel en alleen maar een reisverslag. Dit toont eigenlijk ook aan wat de rol van een reisjournalist/-auteur moet zijn: niet alleen verslag doen van de reis zelf, maar ook meer vertellen over bijvoorbeeld de politieke omstandigheden van een land.

De schrijfstijl van de auteur is vlot, levendig, inlevend, beeldend en zo nu en dan licht cynisch of humoristisch. Over het algemeen krijgt de lezer het gevoel met Rajesh mee te reizen. Hij is als het ware bij de vele ontmoetingen aanwezig en ziet wat zij zelf ook ziet. Al met al is De reis om de wereld in 80 treinen, dat in 2019 door National Geographic uitgeroepen is tot het beste reisboek van het jaar, een boeiende weergave van een lange en toch wel vermoeiende reis. En door over deze expeditie te lezen, wordt je eigen reislust ook nog eens dusdanig aangewakkerd dat je het liefst meteen je koffers pakt en vertrekt.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Monisha Rajesh
Titel: De reis om de wereld in 80 treinen
ISBN: 9789026358777
Pagina’s: 336
Eerste uitgave: 2022

Flaptekst
In een gesloten gemeenschap in de buurt van het Boliviaanse Titicacameer worden in korte tijd drie kinderen vermoord. Alles wijst erop dat ze op rituele wijze zijn omgebracht. De Nederlandse student Luc en zijn vriendin Nayra raken bij de zaak betrokken. Is de uitgestorven gewaande traditie van het kinderoffer nieuw leven ingeblazen? Wat waart er rond in de mistige toppen van de Andes? In Latijns-Amerika is het christendom, dat de roomskatholieke conquistadores met zich meebrachten, diep verweven met de oorspronkelijke natuurgodsdienst. De indianen zien Moeder Aarde als een zorgzame moeder, die de mens overvloed schenkt. Offers zijn nodig om het evenwicht in stand te houden. Maar soms is wel een heel groot offer nodig… 

Recensie
Na het afronden van de Peter de Haan-trilogie, waarvan de delen zich alle in Leiden afspelen, koos voormalig antropoloog en docent Jeroen Windmeijer voor zijn volgende drie boeken een andere setting: Zuid-Amerika. De offers, het in 2019 uitgebrachte eerste deel van een nieuw drieluik, speelt zich af in Bolivia, waar hij als vierentwintigjarige student culturele antropologie een halfjaar in een indiaanse gemeenschap heeft gewoond. Het boek is ten dele gebaseerd op zijn eigen ervaringen en herinneringen en enkele fragmenten komen uit een dagboek dat hij destijds bijhield.

In een kleine inheemse gemeenschap in de buurt van het Titicacameer wordt het lichaam van een ongeveer zes- of zevenjarig jongetje gevonden, alweer het derde vermoorde kind binnen een jaar. Het heeft er alle schijn van dat dit rituele moorden zijn geweest, waarbij de vraag oprijst of de oeroude traditie van het kinderoffer weer nieuw leven ingeblazen is. De Nederlandse student Luc van Os en zijn Boliviaanse collega Nayra interesseren zich voor dit mysterie en raken daardoor zijdelings bij de zaak betrokken. Komt er nog duidelijkheid of geeft Pachamama (Moeder Aarde) haar geheim niet prijs?

In een korte proloog, die zich – naar later blijkt – tientallen jaren eerder afspeelt, vertelt een vader aan zijn toen achtjarige zoon het Bijbelverhaal waarin Abraham gesommeerd wordt zijn zoon Isaäk te offeren. De scène uit deze inleiding heeft zo goed als niets met de plot te maken, maar het is wel snel duidelijk dat in de rest van de verhaallijn het brengen van een offer centraal staat en als het ware de rode draad vormt van een aantal gebeurtenissen. Dit zorgt natuurlijk voor een paar vragen en ben je  nieuwsgierig naar de exacte reden van de moord op de drie kinderen en wie hiervoor verantwoordelijk is.

Toch zorgt dit feit op zich er niet voor dat de spanning om te snijden is, integendeel zelfs, want erg lange tijd krijgt de lezer niet alleen vrij veel informatie over inheemse gebruiken, rituelen en het daaraan verwante bijgeloof, over religie in het algemeen en over antropologische wetenswaardigheden. Over het algemeen is dit bijzonder interessant en leerzaam, maar tevens vertragend voor de voortgang van de plot. Pas in de slotfase nemen het tempo en de spannende momenten aanzienlijk toe en heb je écht de indruk een thriller te lezen. Uiteindelijk wordt de niet helemaal onverwachte identiteit van de dader bekend en sluit de auteur af met een epiloog – drie jaar later – waarin alle eventueel nog openstaande vragen worden beantwoord.

Het is overduidelijk dat Windmeijers research grondig en uitvoerig is geweest. Tot in kleinste details beschrijft hij het leven in een inheemse gemeenschap en hierdoor krijg je de indruk dat hij ervaringsdeskundige is, wat in het dankwoord wordt bevestigd. Een aantal waargebeurde feiten die in het verhaal verwerkt zijn, zorgen ervoor dat het realistisch en geloofwaardig overkomt. Daarnaast zet dit boek op sommige punten aan tot nadenken, want niet alles in het rijke westerse leven hoeft zo vanzelfsprekend te zijn als wordt verondersteld. Dit houdt echter niet in dat het verhaal belerend of zwaar is, dat is het absoluut niet. Want in een toegankelijke en vlotte schrijfstijl brengt de auteur precies en erg duidelijk over wat hij te vertellen heeft.

Vanaf de allereerste tot en met de laatste pagina weet De offers de lezer te boeien en te intrigeren. Zonder de anderen tekort te doen, komt dit voor een groot deel op het conto van de personages Luc en Nayra, van wie de lezer toch wel een klein beetje is gaan houden. En dat dit eerste deel van de Zuid-Amerikatrilogie niet helemaal aan de thrillerverwachtingen voldoet, wordt Windmeijer vergeven. Daarvoor is het boek gewoonweg te goed.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jeroen Windmeijer
Titel: De offers
ISBN: 9789402710830
Pagina’s: 382
Eerste uitgave: 2019

Flaptekst
In de Hofvijver, pal naast het Binnenhof, drijft op een kille ochtend in augustus 1941 een lijk. Het is de Brusselse kunstexpert Joseph Foulon, die voor het naastgelegen Mauritshuis bezig was een opgedoken werk van de meesterschilder Frans Hals te onderzoeken. Een dag na de vondst van het lichaam blijkt dat het bewuste paneel, Lachend meisje, is verdwenen en vervangen door een vervalsing.

Charlie Swieninck, chef van het Bureau Bijzondere Delicten van de Haagse politie, gaat op zoek naar de moordenaar en de dief. Hij krijgt hulp van kunsthistorica Rosalie Callenbach. Die maakt hem vertrouwd met de complexe kunstwereld, die wemelt van de hebberige kopers, charlatans, vervalsers en kenners. Niet alleen het Mauritshuis wilde de Hals kopen, ook de machtige Duitse rijksmaarschalk Hermann Göring heeft listige handlangers naar voren geschoven om het portret in handen te krijgen.

Recensie
In april 2022 debuteerde oud-journalist John Kuipers als thrillerauteur met Musserts schaduw, dat een jaar later de winnaar werd van de NBD Biblion Gouden Strop. Dit boek is tevens het eerste deel van een serie met hoofdinspecteur van het Bureau Bijzondere Delicten Charlie Swieninck en dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Medio 2023 verscheen diens opvolger, Het bedrog van Göring, waarin een rol is weggelegd voor de soms ondoorzichtige en schimmige wereld van de kunst.

Op een koude zomerdag in augustus 1941 wordt in de Haagse Hofvijver het lijk van een Belgische kunsthandelaar gevonden. Het is al snel duidelijk dat de man is vermoord. Uit het nabij gelegen Mauritshuis is de nacht ervoor het schilderij Lachend meisje, dat door Frans Hals geschilderd moet zijn, ontvreemd. In plaats daarvan hangt er nu een sterk gelijkende tekening. Charlie Swieninck en zijn collega’s moeten nu een moordenaar en dief zien te vinden. Al snel raken ze verstrikt in een kunstwereld die bol staat van geld, vervalsing en bedrog.

Hoewel dit het tweede deel van de serie met hoofdinspecteur Charlie Swieninck is, kan het boek uitstekend los van het voorgaande gelezen worden. De auteur komt hoegenaamd niet terug op de gebeurtenissen uit Musserts schaduw, de personages worden dusdanig beschreven dat je ruim voldoende over hen te weten komt en het verhaal zelf heeft helemaal niets te maken met dat uit het seriedebuut. De enige overlapping is de setting, want de reeks – vooralsnog heeft Kuipers stof voor tien delen – speelt zich volledig tijdens de Tweede Wereldoorlog af. Dit uit zich onder andere in de sfeer die zo kenmerkend is voor die periode, maar blijkt ook uit het tempo waarin de plot zich voortbeweegt. Het is allemaal een stuk bedaarder, veel minder jachtig dan tegenwoordig. Dit is eigenlijk best een verademing.

Al snel krijgt de sympathieke politieman met een mysterieuze moord te maken en begint hij met zijn onderzoek. Hij komt daardoor terecht in het duistere web van de kunstwereld en de schimmigheid die hier omheen hangt, wordt prima overgebracht. IJver- en hebzucht lijken schering en inslag en de scheidslijn tussen legaliteit en illegaliteit is niet al te groot. Op een toegankelijke wijze krijgt de lezer een kijkje in dit circuit. Natuurlijk omvat het verhaal veel meer dan dit alleen, want om de zaak rond de moord en diefstal op te lossen, moet Swieninck zich regelmatig in allerlei bochten wringen om gedaan te krijgen wat hij wil. Dit gaat gepaard met allerlei verwikkelingen, overigens zonder dat de spanning om te snijden is. Aan het eind van de plot wordt het echter wel wat enerverender en gaat het er ineens een stukje heftiger aan toe. Toch verveelt de thriller geen moment, want de manier waarop de hoofdinspecteur en zijn collega’s te werk gaan, is van begin tot eind intrigerend.

Omdat de auteur zich grondig heeft verdiept in het thema dat hij in zijn verhaal gebruikt, werkelijk bestaande personen opvoert en ervoor heeft gezorgd dat de kleinste details kloppen (bijvoorbeeld de weersomstandigheden in augustus 1941), komt alles bijzonder realistisch over. Je hebt hierdoor eigenlijk nooit het gevoel dat het merendeel van wat hij vertelt fictief is. Kuipers’ schrijfstijl is daarbij ook nog eens erg beeldend, waardoor de lezer de beelden van alle scènes meteen voor zich ziet. De opbouw van de plot is gedegen en rammelt nergens. Hij heeft tevens ruimte ingebouwd voor een gedoseerde hoeveelheid romanantiek, wat sowieso een toevoeging is met betrekking tot het privéleven van de inspecteur, waar nu ook de nodige aandacht aan wordt besteed.

Met Het bedrog van Göring, het tweede deel van de Swieninck-serie, heeft Kuipers een prima vervolg geschreven dat absoluut naar meer smaakt. De terugkerende personages spreken allemaal aan, de setting en omstandigheden zijn interessant en het verhaal is geloofwaardig. Het wachten is nu op het vervolg, dat zonder meer gaat komen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: John Kuipers
Titel: Het bedrog van Göring
ISBN: 9789403128696
Pagina’s: 396
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Klara is een zogenaamde Kunstmatige Vriendin met een uitstekend waarnemingsvermogen, die vanaf haar plek in de winkel nauwkeurig het gedrag beschouwt van de kinderen die binnenkomen om rond te neuzen met hun ouders. Klara blijft hopen dat een kind haar zal kiezen. Wanneer dat eindelijk gebeurt, en haar bestaan voorgoed lijkt te veranderen, krijgt ze bij haar vertrek naar haar nieuwe gezin de waarschuwing dat ze niet al te veel waarde moet hechten aan de beloften van mensen. Maar Klara houdt haar eigen ideeën erop na.

Recensie
In 2017, terwijl de in Japan geboren Britse auteur Kazuo Ishiguro aan zijn roman Klara en de zon werkte, hoorde hij dat hij dat jaar de winnaar van de Nobelprijs voor literatuur was geworden. Hierna heeft kon hij een halfjaar lang niet verder met schrijven, maar daarna kreeg hij weer de gelegenheid om er verder aan te werken. In december 2019 was het boek in principe klaar, hoewel er nog wel wat kleinigheden in aangepast moesten worden. Uiteindelijk werd het boek in het voorjaar van 2021 uitgebracht en belandde het in datzelfde jaar op de longlist voor de Booker Prize.

Hoewel Klara, een intelligente Kunstmatige Vriendin wier waarnemingsvermogen bovengemiddeld is, er niet meer op rekent dat ze door een kind uitgekozen wordt om meegenomen te worden, gebeurt het alsnog. Josie, een ongeveer veertienjarig meisje dat al vaker voor de etalage van de winkel heeft gestaan, neemt haar mee naar huis. Hierna verandert Klara’s bestaan aanzienlijk. Ze moet wennen aan haar nieuwe omstandigheden, doet andere observaties en hoeft zich alleen maar op Josie te richten. Dit laatste doet ze vol overgave, maar desondanks laat ze haar eigen ideeën niet zomaar los.

Aan het begin van het verhaal, dat uit zes delen bestaat die elk een andere strekking hebben, vraag je je af welke richting het precies opgaat, wie of wat de veelvuldig genoemde KV’s zijn en wat hun exacte functie is. Na niet al te lange tijd verandert dit en wordt de strekking ervan duidelijk. Tevens krijg je, dankzij enkele aanwijzingen, snel door dat Klara en haar soortgenoten niets anders dan een robot kunnen zijn, maar dan wel een met buitengewoon menselijke eigenschappen en gedragingen. Dit maak je op uit het feit dat ze kunnen praten, denken en eveneens emoties tonen. Omdat het in de plot voor een heel groot deel om KV Klara draait, krijgt de lezer een speciale band met haar en heeft hij steeds minder het gevoel dat ze geen mens van vlees en bloed is.

De andere personages zijn dit wel en omdat Klara door Josie is uitgekozen, besteedt de auteur ook vrij veel aandacht aan haar. De lezer krijgt zijn vermoeden bevestigd dat het meisje vrij eenzaam is – KV’s komen niet voor niets bij kinderen terecht die zich min of meer alleen op de wereld voelen – maar behalve dit heeft ze ook een enigszins broze gezondheid. De rol van Klara is niet alleen om op haar te letten, maar eveneens om voor gezelschap te zorgen. Desondanks heeft Josies moeder een geheel andere reden waarom ze Klara bij hen in huis genomen hebben; een reden die nogal als onethisch beschouwd kan worden, maar eveneens zorgwekkend kan zijn als je daarbij de verregaande technologische ontwikkelingen in aanmerking neemt.

Ishiguro heeft daarnaast – heel zijdelings, volstrekt niet overheersend en zonder hier een waardeoordeel over te geven – diverse maatschappelijke en nog immer actuele onderwerpen in het verhaal verwerkt. Denk hierbij onder andere aan de almaar toenemende luchtverontreiniging, genetische manipulatie en robotisering. Andere thema’s waar hij meer de nadruk op legt, zijn eenzaamheid, vriendschap en liefde en de essentie hiervan komt heel goed naar voren. De auteur brengt dit alles op een overwegend speelse wijze waardoor de roman bijzonder toegankelijk is. Verder is het hem uitstekend gelukt om de emotionele aspecten van de literatuur te combineren met sciencefictionachtige en speculatieve elementen. Deze ongebruikelijke, maar geslaagde samensmelting zorgt ervoor dat Klara en de zon een verhaal is om niet snel te vergeten.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Kazuo Ishiguro
Titel: Klara en de zon
ISBN: 9789025470074
Pagina’s: 352
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
Valery Kolkhanov wordt van de Siberische goelag overgeplaatst naar ‘Stad 40’. Deze mysterieuze stad huisvest een reeks kernreactoren en wordt omringd door een bos dat zo beschadigd is dat het lijkt alsof de bomen zijn verroest. Valery moet het effect van straling op de lokale dieren bestuderen, maar hij vraagt zich vooral af hoe het komt dat er zoveel straling in het gebied ís. Wat wordt er precies verborgen voor de duizenden die in de stad wonen? En als hij naar antwoorden blijft zoeken, zal hij dan overleven?

Recensie
In 2015 debuteerde Natasha Pulley met de speculatieve en historische roman De horlogemaker van Londen (2016), waarvoor ze de Betty Trask Award (een prijs voor auteurs jonger dan 35 jaar) won. Zeven jaar later, in juni 2022, verscheen The half life of Valery K (Stad 40, 2023), waarin ze het over een heel andere boeg gooit en zich afspeelt tijdens de Koude Oorlog. De thriller is gebaseerd op waargebeurde feiten en legt de gevolgen en risico’s van kernexplosies bloot.

Het is 1963 en biochemicus Valery Kolkhanov wordt onverwacht overgebracht van het Siberische gevangeniscomplex Kolyma naar Stad 40, een afgezonderde, troosteloze en van de buitenwereld afgesloten plaats waar een aantal kernreactoren is geplaatst en onderzoek wordt verricht naar het effect van straling op lokale dieren. Valery komt erachter dat de radioactiviteit niet overal gelijk is en dat baart hem zorgen. Als hij dit ter sprake brengt, blijkt dat er iets verborgen wordt gehouden voor hem, maar ook voor alle bewoners van de stad. En hoe meer hij zich erin verdiept, hoe onzekerder het is of hij nog in leven blijft.

Dat de plot zich zo goed als volledig aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw afspeelt, is bijzonder goed te merken. Het is de periode van de Koude Oorlog en het Sovjetregime doet er alles aan om zo veel mogelijk voor de Amerikanen te verbergen. Zich blijkbaar niet realiserend – zo blijkt aan het eind van het verhaal – dat het westen in feite overal al van op de hoogte is. De sfeer die dit met zich meebrengt, komt uitstekend tot uiting. De bevolking is angstig en achterdochtig (want wie is te vertrouwen), zit vol wantrouwen en iedereen kan elkaar verlinken of, in het slechtste geval, KGB-agent zijn. Voor het minste of geringste kun je naar een werkkamp in Siberië worden gestuurd. Pulley brengt de gevoelens die de mensen, en met name de gedupeerden, hierbij hadden prima op de lezer over.

Wat de auteur eveneens naar voren laat komen, is de ellende die een kernramp veroorzaakt. Niemand in de omgeving waar zo’n ramp heeft plaatsgevonden voelt zich nog veilig, maar omdat ze nergens anders naartoe kunnen, blijven ze toch maar op hun plek. Alle treurigheid op de koop toe nemend. Natuurlijk bevat het verhaal ook een grote hoeveelheid fictie, maar dit is zodanig met de waargebeurde feiten verweven dat zo goed als alles wat erin voorkomt realistisch overkomt. De plot is goed en gedegen opgebouwd en de lezer is vanaf het allereerste moment bij de vele gebeurtenissen betrokken. Een enkele keer is er een flashback naar verschillende periodes die de ene keer recenter en de andere keer verder in het verleden liggen. Door deze terugblikken kom je niet alleen te weten wat er destijds exact bij Stad 40 gebeurd is, maar ook waarom Kolkhanov in Kolyma terechtgekomen is en wat hij er gedaan heeft.

Ondanks dat de schrijfstijl van de auteur erg toegankelijk en beeldend is, zijn er een paar taaiere fragmenten, voornamelijk in de eerste fase van het boek. Deze overwegend korte gedeelten zijn nogal theoretisch omdat daarin diverse chemische processen worden beschreven. Voor iemand die hier interesse in heeft, is dit begrijpelijke taal, voor de doorsnee thrillerlezer geldt dit een stuk minder, zeker als je geen wetenschappelijke achtergrond hebt. Het pleit echter wel voor Pulley dat ze het meeste uitlegt, maar abracadabra blijft abracadabra. Gelukkig overheersen de intrigerende, boeiende en – helaas – schokkende aspecten van de plot, waarbij het ook nog eens regelmatig spannend is. Stad 40, dat moeilijk aan de kant te leggen is en fascinerende personages heeft, is al met al een bijzonder sterke thriller, waarin het zich werkelijk voorgedane prima laat mixen met de door Pulley verzonnen fantasie.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Natasha Pulley
Titel: Stad 40
ISBN: 9789026165320
Pagina’s: 352
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Jake Jackson staat bekend als een van de meest ambitieuze rechercheurs in Londen. Als hij op een dag een brief ontvangt waaruit blijkt dat zijn oom hem al zijn eigendommen heeft nagelaten, waaronder een woonboerderij op het platteland inclusief bibliotheek met eerste drukken van populaire thrillers, is zijn keuze snel gemaakt: hij vertrekt naar Little Sky.
Zijn nieuwe leven biedt Jake alles wat hij wenst, tot tijdens de jaarlijkse speurtocht in het dorp de botten van een jonge vrouw worden ontdekt en hij opnieuw in de rol van rechercheur wordt geduwd. In eerste instantie tast hij volledig in het duister, dus hij zal het over een andere boeg moeten gooien. Staan de antwoorden misschien in ’s werelds bekendste thrillers?

Recensie
Het op het Engelse platteland gelegen plaatsje Caelum Parvum vormt, samen met de uitgestrekte en desolate omgeving, het decor van Dodelijke afloop, de in 2023 verschenen debuutthriller van journalist, krantenredacteur en radiopresentator Stig (Stephen Paul) Abell. Voormalig rechercheur Jake Jackson komt in dit gebied terecht nadat hij alle eigendommen van zijn oom Arthur heeft geërfd. Hij verlaat zijn woonplaats Londen om zich in de woonboerderij Little Sky, die deel uitmaakt van de nalatenschap, te vestigen. Het rustige leven bevalt hem uitstekend, onder andere dankzij de erg uitgebreide en exclusieve bibliotheek van zijn oom. Tijdens de jaarlijks terugkerende speurtocht vindt hij een zak met botten die van jonge vrouw blijken te zijn. Meteen wordt de rechercheur in hem wakker en wil hij te weten komen wat de oorzaak van haar dood is.

Het aantal personages is niet zo heel erg groot, dus weet de lezer voortdurend met wie hij te maken heeft. De belangrijkste van hen, Jake Jackson, is niet de stereotypische politieman die regelmatig in thrillers voorkomt. Wat hem vooral onderscheidt, is zijn passie voor het lezen van klassieke detectiveverhalen, zijn hang naar zelfgekozen rust en zijn sociale inborst. Dit maakt hem een aimabel mens, hetgeen eveneens geldt voor de lokale veearts Livia, die een belangrijke rol in het leven van Jackson gaat spelen. De andere personages hebben stuk voor stuk hun eigen eigenaardigheden en sommigen zijn ronduit markant, waardoor ze bijzonder en authentiek overkomen. Los daarvan heeft ieder van hen een functie die ook goed wordt vervuld.

Aanvankelijk heeft het boek de kenmerken van gezellige en ontspannende cosy crime, zelfs na de vondst van de zak met menselijke botten. Zonder dat er afbreuk gedaan wordt aan de teneur van het verhaal worden de omstandigheden gaandeweg de plot dreigender, geheimzinniger, verrassender en bovenal iets spannender. Door deze aanpak, maar ook door het tempo dat hij erin houdt, weet de auteur de lezer van begin af aan te boeien en bereikt hij dat je bij wijze van spreken zelf in de schoenen van Jackson stapt om te achterhalen wat er destijds is gebeurd en wie of wat verantwoordelijk is voor de dood van de vrouw.

Hoewel de kenmerken van een thriller absoluut aanwezig zijn, is Dodelijke afloop, waarvan de vertaling in handen van Ingrid Zweedijk lag, voornamelijk een sfeervolle, pakkende en vlotte detective. Maar wel een waarin een al sinds mensenheugenis maatschappelijk thema ten grondslag ligt aan de diverse gebeurtenissen.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Dodelijke afloop
Titel: Stig Abell
ISBN: 9789402769418
Pagina’s: 320
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
1969. Zussen Trang en Quỳnh verlaten hun arme geboortedorp om werk te zoeken in Sài Gòn. Ze komen terecht in een van de vele bars van de stad, waar ze drinken, flirten en socializen met Amerikaanse soldaten. Trang wordt hartstochtelijk verliefd op een Amerikaanse helikopterpiloot, maar de oorlog komt steeds dichterbij.

2016. Phong, zoon van een zwarte Amerikaanse soldaat en een onbekende Vietnamese vrouw, besluit zijn ouders te zoeken. Hij hoopt zijn ellendige bestaan in Việt Nam achter zich te laten en een nieuw leven in Amerika op te bouwen. De Amerikaanse Dan, een Vietnamveteraan die nog steeds lijdt onder de verschrikkingen van de oorlog, reist met zijn vrouw terug naar Sài Gòn om zijn verleden onder ogen te zien.

Recensie
Om de Engelstalige literatuur in Vietnam te dekoloniseren, begon Nguyễn Phan Quế Mai rechtstreeks in het Engels te schrijven en in 2020 verscheen De bergen zingen, haar eerste roman in deze taal. Een Amerikaanse oorlogsveteraan die met een album vol oude foto’s naar Hồ Chí Minhstad terugkeerde om zijn toenmalige vriendin en hun zoon te zoeken, inspireerde haar tot het schrijven van De geheimen van de bodhiboom, dat in 2023 is uitgebracht. Net als haar vorige boek werd ook deze uitgave overladen met lovende kritieken en veel media riepen het uit tot boek van het jaar.

Het is 1969 en Vietnam wordt door de oorlog geteisterd. Om de schuld van hun ouders te helpen aflossen, verlaten de zussen Trang en Quỳnh hun geboortedorp om in Sài Gon in een bar te gaan werken waar veel Amerikaanse militairen komen en waar Trang hevig verliefd wordt op een helikopterpiloot. Ruim vijfenveertig jaar later gaat Phong op zoek naar zijn ouders en heeft de wens een nieuw bestaan in de VS op te bouwen. Veteraan Dan en zijn vrouw Linda bevinden zich tegelijkertijd in Vietnam, in de hoop dat hij zijn oorlogstrauma nu eindelijk kan verwerken.

De auteur heeft er zeven jaar over gedaan om De geheimen van de bodhiboom te schrijven. Een belangrijke reden hiervan is dat ze uitgebreid en zorgvuldig research heeft gedaan, diverse interviews heeft gehouden en vrijwilligerswerk met mensen die door de Vietnamoorlog zijn getroffen heeft verricht. Het resultaat van dit vele werk is een realistische roman met een aantal personages die zonder twijfel tot de verbeelding spreekt en met een plot waarin de gevolgen van deze verschrikkelijke en mensonterende periode goed naar voren komt. Al vanaf het allereerste hoofdstuk is de lezer bij het verhaal betrokken, wil hij te weten komen hoe het de protagonisten Phong, Trang en Dan zich staande weten te houden en of het hen lukt hun persoonlijke doel te bereiken.

Drie verhaallijnen die aanvankelijk niets met elkaar te maken lijken te hebben, maar waarvan de rode draad vanzelfsprekend de oorlog is, spelen zich in verschillende perioden af. Hierdoor krijg je een goed beeld van de wijze waarop veel jonge meisjes het hoofd destijds boven water probeerden te houden of geld voor hun families wilden verdienen. Het verhaal van Trang en haar jonger zus Quỳnh staan in feite symbool voor al die anderen die in soortgelijke omstandigheden verkeerden. Dit geldt eveneens voor Phong en Dan, want ook zij zijn de fictieve belichaming van de vele duizenden die hetzelfde hebben mee- en doorgemaakt. De gevolgen van de oorlog, waaronder de trauma’s die na meer dan veertig jaar na het afsluiten van het vredesakkoord bij zowel de Vietnamezen als de Amerikaanse militairen nog steeds aanwezig zijn, komen bijzonder goed tot uiting. De auteur legt daarmee feitelijk de vinger op de zere plek, met name voor haar landgenoten, want voornamelijk zij bleven – en blijven – in de kou staan.

In een uitermate prettige, toegankelijke, inlevende en beeldende schrijfstijl gidst de auteur de lezer door de levens en vooral worstelingen van de belangrijkste personages. Je kijkt als het ware door hún ogen mee naar de gebeurtenissen. Hierbij zit, dat kan bijna niet anders, ook een aantal treurige momenten en sommige daarvan zijn enigszins aangrijpend. Daarnaast heeft Quế Mai een aanzienlijk aantal Boeddhistische en Vietnamese gebruiken en wijsheden in de plot verwerkt, waardoor je een heel klein beetje inzicht krijgt in de lokale cultuur. Een keuze die erg goed uitpakt.

Het op waargebeurde feiten gebaseerde De geheimen van de bodhiboom is vanaf de allereerste tot en met de allerlaatste pagina boeiend en interessant, op veel momenten zelfs intens. De vaak onderbelichte gevolgen van de Vietnamoorlog worden prima en natuurgetrouw uitgelicht, dus de roman kan met een gerust hart een eyeopener worden genoemd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Nguyễn Phan Quế Mai
Titel: De geheimen van de bodhiboom
ISBN: 9789056727604
Pagina’s: 432
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Mia Krüger is terug op Hitra – het eiland dat ze ooit haar thuis noemde. Nu ze gestopt is bij de politie, is ze teruggekeerd naar het eiland om haar huis op te ruimen, zodat ze een nieuw leven kan beginnen.

Dan krijgt ze opeens bezoek van een jong meisje. Drie jaar geleden is er een jongen verdwenen, en het meisje vraagt Mia’s hulp om hem te vinden. Wanneer op Hitra het lichaam van een tiener wordt aangetroffen met de naam van de vermiste jongen in haar bloed geschreven, krijgt Munch in Oslo een telefoontje, en wordt het team weer herenigd…

Recensie
Toen de Noorse auteur Samuel Bjørk, een pseudoniem voor Frode Sander Øien, zijn debuutthriller Ik reis alleen (2015) voor een schrijfwedstrijd schreef, ging hij er niet van uit dat dit het eerste deel van een serie zou worden. Het is echter heel anders gelopen en inmiddels is in het voorjaar van 2023 De terugkeer van Mia, alweer het vijfde deel van de reeks met de rechercheurs Holger Munch en Mia Krüger verschenen en het ziet er nog niet naar uit dat daarbij blijft.

Nadat een moeilijke periode is Mia Krüger teruggekeerd naar het eiland Hitra, waar ze zich altijd thuis heeft gevoeld. Haar werk bij de recherche heeft ze achter zich gelaten en wil nu nieuwe wegen inslaan. Op een dag vraagt een elfjarig meisje haar om het drie jaar eerder verdwenen jongetje Jonathan te vinden. Niet veel later wordt het ontzielde lichaam van de zestienjarige Jessica Bakken  gevonden en in haar bloed staat de naam van de vermiste jongen geschreven. Hierna krijgt hoofdinspecteur Holger Munch de opdracht om de moord op het eiland op te lossen en wordt hij herenigd met zijn voormalige collega.

Hoewel De terugkeer van Mia het vijfde deel van de Munch-Krugerserie is, kan de thriller prima afzonderlijk van de voorgaande boeken gelezen worden. De auteur geeft heel summier wat achtergrondinformatie over beide protagonisten zodat de lezer weet wat hun voorgeschiedenis is, maar verder is de plot vooral gericht op het heden, dus wat er op dit moment gebeurt. De verdwijning van Jonathan sluimert daarbij op de achtergrond mee, maar relatief gezien wordt daar niet eens zo heel erg veel aandacht aan besteed. In de ontknoping wordt uiteraard wel bekendgemaakt waarom hij destijds niet meer boven water kwam. Aan de ene kant is deze onthulling verrassend, aan de andere kant eigenlijk ook weer niet, voornamelijk omdat de lezer wel aanvoelt dat een van de personages hierover iets moet achterhouden.

De plot heeft diverse verhaallijnen waarvan een enkele op het eerste gezicht absoluut niets met de gebeurtenissen te maken lijken te hebben en waarvan je je afvraagt waarom de auteur ze überhaupt gebruikt heeft. Toch zijn ze wel degelijk van belang en aan het eind blijkt wel waarom. Behalve dat dit een slimme en goed doordachte keuze van de auteur is, dienen ze er ook nog eens voor om de lezer op een verkeerd spoor te zetten. Dit is Bjørk in grote lijnen wel gelukt. Ondanks de verschillende ontwikkelingen is de spanning in het grootste deel van het boek niet zo heel erg groot. Pas in de finale komt het tot een onverwachte climax en wordt het tempo zienderogen opgevoerd. Dit geen enkel probleem, want er gebeurt meer dan voldoende waardoor de lezer toch bij het verhaal betrokken blijft.

In de eerdere delen van de serie werden de privéperikelen van Krüger ruimschoots naar voren gebracht, maar dit lijkt nu tot de verleden tijd te behoren. De voormalig rechercheur heeft haar demonen achter zich gelaten en komt nu krachtiger en sterker naar voren dan ze ooit heeft getoond. Ze is overduidelijk gegroeid, en dat is goed voor haar ontwikkeling als personage. Ook haar partner Munch heeft zo zijn besognes, dit is aan hem te merken, ondanks dat daar iets minder uitvoerig op in wordt gegaan. In ieder geval vullen ze elkaar wederom prima aan en vormen ze een betrouwbaar en solide duo wie rol nog lang niet lijkt te zijn uitgespeeld. De overige karakters, waarvan velen nieuw zijn, zijn interessant, passen goed in het verhaal en een enkeling zal vermoedelijk nog wel terugkeren.

Het vlot en toegankelijk geschreven De terugkeer van Mia heeft een gedegen en voor Bjørk kenmerkende opbouw. De weinige spanning wordt niet gemist, want de plot is intrigerend genoeg om de lezer van begin tot eind te boeien.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Samuel Bjørk
Titel: De terugkeer van Mia
ISBN: 9789024597123
Pagina’s: 384
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Een prachtig Venetiaans palazzo brandt af, terwijl daar een bijeenkomst plaatsvindt van de vereniging van Antiquarische Boekverkopers. De lichamen van de gasten zijn echter niet te vinden in het puin. Krakens moeder, Ithaca, was betrokken bij een brand die tientallen jaren eerder onder identieke omstandigheden plaatsvond.

Ondertussen onderzoekt inspecteur Estíbaliz in Vitoria een zaak die mogelijk antwoorden biedt op de overval die een einde maakte aan het leven van Krakens vader. Maar Unai aarzelt om terug te keren naar het onderzoek. Het voelt alsof hij moet kiezen tussen de zoektocht naar wat er met zijn ouders is gebeurd, of zijn gezin.

In een duister, mysterieus Venetië staat inspecteur Unai López de Ayala – alias Kraken – op een kruispunt in zijn leven: eindelijk het verleden oplossen, of zich richten op de toekomst.

Recensie
De naam van Eva García Sáenz de Urturi begon te rijzen na het verschijnen van De stilte van de witte stad (2019), het eerste deel van een aanvankelijk bedoelde trilogie, maar inmiddels uitgegroeid tot de Kraken-serie met Unia López de Ayala, voormalig inspecteur en tegenwoordig werkzaam als profiler. Het jongste deel uit de reeks is De engel van de stad, dat in 2023 is uitgebracht en zich, vanwege haar liefde voor Venetië, deels in deze stad in het noordoosten van Italië afspeelt.

Op Santa Cristina, een eiland bij Venetië, woedt al urenlang een enorme brand in het palazzo. In dit paleis bereidden enkele Spaanse boekverkopers een grote tentoonstelling voor van antiquarische boeken. Hun lichamen, maar ook dat van de moeder van López de Ayala, die eveneens in het complex aanwezig was, worden echter niet gevonden. Ongeveer tegelijkertijd onderzoekt inspecteur Estíbaliz Ruiz de Gauna de ware toedracht van de dood van Krakens vader, veertig jaar eerder. De profiler komt voor een moeilijke keuze te staan, want kiest hij ervoor om zijn oud-collega te assisteren of geeft hij de voorkeur aan zijn gezin.

De engel van de stad, alweer het vijfde deel met Unia López de Ayala, kan in principe afzonderlijk van de andere boeken uit de reeks gelezen worden, maar het is verstandig – en daarom aanbevelenswaardig – dit niet te doen. Er zijn diverse kleine verwijzingen naar voorgaande gebeurtenissen, maar het belangrijkste argument om de serie op volgorde van verschijnen te lezen, zijn toch de personages, in het bijzonder de profiler zelf. Zijn privéomstandigheden worden in dit boek meer onder de aandacht gebracht dan in de andere. Dit komt voornamelijk omdat er voor zijn moeder Ítaca Expósito een grotere en tevens belangrijke rol is weggelegd. Hierdoor komt de lezer niet alleen iets meer over López de Ayala’s vroegere leven te weten, maar ook over dat van zijn biologische moeder.

Het verhaal heeft twee verhaallijnen (één in 1992 en één in 2022)  en wordt daarom vanuit afwisselende en verschillende perspectieven verteld. Aanvankelijk heeft er alle schijn van dat beide subplots niets met elkaar te maken hebben, maar pas tegen het eind wordt het onderlinge verband duidelijk. Voor het echter zover is, zijn er diverse ontwikkelingen, waaronder enkele onverwachte. Toch zijn er ook een paar gebeurtenissen die je op voorhand ziet aankomen en sommige zijn zelfs enigszins onrealistisch. Desondanks weet de thriller over het algemeen te boeien, hoewel enkele passages in het verleden de aandacht bijna doen verslappen. Door deze fragmenten net op tijd af te ronden, lukt het de auteur dit te voorkomen.

De schijfstijl van García Sáenz de Urturi is aangenaam, sfeervol en wisselend, want die in het verleden is enigszins sterieler, iets afstandelijker en voornamelijk veroorzaakt doordat de desbetreffende hoofdstukken in de tweede persoon geschreven zijn. Ondanks allerlei verwikkelingen is de spanning in het verhaal niet zinderend. Natuurlijk zijn die momenten er wel, is het bij vlagen ronduit mysterieus en wordt de lezer zo nu en dan absoluut nieuwsgierig gemaakt. Het is niettemin te weinig om in dit geval van een rollercoaster of pageturner te kunnen spreken. Daarvoor is het allemaal een tikkeltje te braaf.

De auteur heeft er overigens wel voor gezorgd dat de plot, die prima is opgebouwd, een afgerond geheel vormt en dat de meeste vragen zijn beantwoord. Het enige waar de lezer ongetwijfeld wat meer over te weten zal willen komen, is het gezinsleven van López de Ayala, want daarin kunnen een paar losse eindjes nog dichtgeknoopt worden. Ales bij elkaar genomen is De engel van de stad zonder meer prettig leesvoer, maar de García Sáenz de Urturi kan beter, dat heeft ze namelijk al bewezen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Eva García Sáenz de Urturi
Titel: De engel van de stad
ISBN: 9789400516700
Pagina’s: 336
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Wanneer je, net als Kane, werkzaam bent als spion voor de CIA in Denied Access Area’s, dan hebben grenzen geen betekenis. Jouw taak is om je toegang te verschaffen, te doen wat nodig is en weer te ontsnappen… op welke manier dan ook. Je weet wanneer je moet rennen, wanneer je je moet verstoppen en wanneer je moet schieten.

Maar op sommige plekken gelden de standaardregels niet. Sommige plekken zijn te gevaarlijk, zelfs voor iemand met de ervaring van Kane. Het No Man’sgebied, waar de grenzen van Pakistan, Iran en Afghanistan samenkomen, is zo’n plek – een plek waar geweld de enige manier is om te overleven.

Kane reist erheen om een man met cruciale informatie voor de veiligheid van het Westen te evacueren, maar in plaats daarvan ontmoet hij een vijand die de wereld tot aan de rand van de afgrond zal brengen. Een angstaanjagende, intelligente, wrede man met bloed aan zijn handen en wraak in zijn hart…

Recensie
Oud-scenarioschrijver en -journalist Terry Hayes debuteerde in 2013 als auteur met de wereldwijd succesvolle spionagethriller I am Pilgrim (Ik ben Pelgrim, 2014). Hierna belandde hij in een zwart gat en om uiteenlopende redenen, waaronder bijzonder uitgebreide research, heeft het vervolgens tien jaar geduurd voordat in 2023 diens opvolger, Het jaar van de Sprinkhaan, werd uitgebracht.

CIA-agent Kane wordt naar het Midden-Oosten gestuurd om daar een informant, die belangrijke geheimen over een gevaarlijke terroristische groepering heeft, te spreken en om hem een eventueel ander leven te bezorgen. Het loopt allemaal anders dan gehoopt, waarna hij oog in oog komt te staan met de man die de Westerse wereld een grote slag wil toebrengen: Abu Muslim al-Tundra, die vanwege een enorme tatoeage op zijn rug ook wel De Sprinkhaan wordt genoemd. Kane zal tot het uiterste moeten gaan om deze terroristenleider een halt toe te roepen en om de wereld te redden van een noodlottige toekomst.

Uit de eerste zin, die onmiddellijk voor een gezonde dosis nieuwsgierigheid zorgt, blijkt overduidelijk dat het volledige verhaal zich grotendeels in een nog niet nader genoemd verleden afspeelt en dat de verteller – al snel weet je dat dit de voormalige CIA-spion Kane is – terugkijkt op zijn actieve periode bij de inlichtingendienst en met name op zijn missie om de nietsontziende terrorist Al-Tundra een halt toe te roepen. Dat die onderneming niet zonder risico is, komt vooral in het eerste en het eind van het vierde en tevens laatste deel van het boek goed naar voren. Talloze hachelijke scènes zorgen dan soms voor een niet te snijden spanning, ondanks het feit dat je eigenlijk wel weet dat Kane ze allemaal overleeft. Hayes hanteert in dit verhaal een heel ander uitgangspunt, want de vele gebeurtenissen, de diverse spionageactiviteiten en de omstandigheden van het werk van een geheim agent zijn de factoren die voor spannende momenten zorgen.

Hoewel het werk van de CIA-agent en het bestrijden van het terrorisme een groot deel van de plot opslokken, heeft de auteur ook ruimte vrijgemaakt voor de persoonlijke situatie van Kane. Zonder meer een interessante toevoeging, met name omdat die uiteindelijk ook nog eens met zijn werkzaamheden in verband komen te staan. In tegenstelling tot de jacht op Al-Tundra is dit echter niet allemaal even realistisch. Het eind van het derde en een groot gedeelte van het vierde deel van het boek zijn dat evenmin. Aanvankelijk ziet het er nog niet naar uit, maar in die fase van het verhaal lijkt het erop dat de auteur de weg steeds meer kwijtraakt. Hij begint groots en bizar uit te pakken en de plot, die tot dusver de logische kenmerken had van een spionagethriller, evolueert zich gaandeweg tot een ongeloofwaardig sciencefictionverhaal. Een ontwikkeling die absoluut geen recht doet aan het eigenlijke doel: het elimineren van de vijand.

Hayes bewijst andermaal dat hij een bekwaam en begenadigd verteller is. Door zijn ervaring als scenarioschrijver brengt hij iedere situatie tot leven en daardoor waant de lezer zich overal waar Kane zich ook bevindt. Audiovisueel is hij over het algemeen erg sterk, want bijvoorbeeld een scène met brullende vliegtuigmotoren kun je als het ware zelf zien en horen. Toch gaat de auteur soms net iets te ver in zijn drang naar detailbeschrijvingen, niet alles wat hij omschrijft is van toegevoegde waarde. Dit geldt wel voor de karakterisering van de belangrijkste personages, die is gewoonweg goed. De lezer kan hen doorgronden, plaatsen en leeft met de meesten van hen mee. Misschien dat sommige momenten juist daarom enigszins ontroerend zijn.

De grote vraag is of Hayes met Het jaar van de Sprinkhaan het hoge verwachtingspatroon volledig heeft kunnen waarmaken. Daarop is maar één antwoord mogelijk: dat heeft hij niet helemaal. Het verhaal is in beginsel sterk, heeft een behoorlijk spanningsveld, maar slaat ook nog weleens door.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Terry Hayes
Titel: Het jaar van de Sprinkhaan
ISBN: 9789400507111
Pagina’s: 768
Eerste uitgave: 2023