Flaptekst
Victor Carl, advocaat te Philadelphia, heeft een geheel eigen interpretatie van het begrip ethiek. Dat blijkt weer wanneer hij de verdediging op zich neemt van zijn oude studiegenoot Guy Forrest. Die beweert niet schuldig te zijn aan de moord op de beeldschone, raadselachtige Hailey Prouix.

Carl, die ooit hopeloos verliefd op haar was, wil dat de dood van Hailey gewroken wordt, en Guy Forrest werd gevonden met het pistool in zijn handen. Door Victor Carl. Dus Guy verdient straf. Om de moordenaar van Hailey Proulx voor de rechter te kunnen slepen, zal hij eerst haar geheimzinnige verleden moeten onderzoeken.

Eén ding is duidelijk: Carl moet opschieten, want vanuit de schaduw kijkt de moordenaar mee. Een moordenaar die Hailey Prouix al van lang geleden kent, en die net als Carl uit is op wraak.

Recensie
William Lashner is een Amerikaanse auteur die voornamelijk juridische thrillers schrijft en vooral bekend geworden is door zijn serie met advocaat Victor Carl. Bij het creëren van diens personage is heeft hij zich laten inspireren door oude pulpdetectiveverhalen en kwam uiteindelijk uit op een strafpleiter die ervan overtuigd was dat de geldende regels binnen de advocatuur niet voor hem gelden, maar evenmin inbreuk maken op een interne erecode. Verdiende straf (2008), het derde deel van de reeks, is gebaseerd op het waargebeurde feit dat een man zijn vrouw vermoordde om geld van de verzekeringsmaatschappij los te krijgen.

In dit geval wordt Victor Carl door zijn vriend en voormalig studiegenoot Guy Forrest gevraagd diens verdediging op zich te nemen omdat hij ervan beschuldigd wordt zijn minnares, de raadselachtige, maar bloedmooie Hailey Prouix te hebben omgebracht. De bewijzen tegen hem zijn sterk, en eigenlijk is Victor er ook van overtuigd dat hij het gedaan heeft, maar toch doet de advocaat er alles aan om bewijzen te vinden waardoor zijn vriend onschuldig kan worden verklaard. Dit brengt hem in verschillende delen van de VS, komt hij zelf in gevaar en haalt hij een waarheid uit het verleden boven water.

Meteen al in het eerste hoofdstuk worden zowel de lezer als advocaat Victor Carl geconfronteerd met de vondst van de om het leven gebrachte Hailey Prouix. Hierdoor word je in feite onmiddellijk bij het verhaal betrokken, maar blijf je – uiteraard – nog wel in het ongewisse over de toedracht van de moord en of Guy Forrest, de meest voor de hand liggende dader, hiervoor daadwerkelijk verantwoordelijk is. In de rest van de plot doet Carl er alles aan om zijn vriend en cliënt te behoeden voor een lange gevangenisstraf, of in het ergste geval de doodstraf. De manier waarop dit gebeurt, is behoorlijk onorthodox (in zekere zin het handelsmerk van de sluwe advocaat), maar uitermate boeiend. Vooral aan het eind, wanneer hij in de rechtbank zijn kunsten vertoont met enkele kruisverhoren, is hij op enorm op dreef en weet hij op meesterlijke wijze zijn doel te bereiken.

De scènes in de rechtbank hebben echter niet de overhand. Niet erg, want het onderzoek naar de werkelijke toedracht en het samenkomen van gebeurtenissen uit het verleden met die in het heden zijn bijzonder ingenieus. Door de complexiteit daarvan heeft Lashner het zichzelf en de lezer tamelijk moeilijk gemaakt. Toch verliest hij nergens het overzicht en blijven het verband en de structuur van het verhaal van begin tot eind behouden. Vanzelfsprekend gaat dit allemaal gepaard met talloze plotwendingen, alsmede onverwachte, interessante en bij tijd en wijle spannende ontwikkelingen. In feite weet je vooraf nooit waar je aan toe bent en kun je onmogelijk voorspellen hoe sommige omstandigheden zich verder ontwikkelen.

Hoewel dit boek het derde van de serie is, is het uitstekend afzonderlijk van de twee voorgaande te lezen. Er zijn uiteraard enkele terugkerende personages, maar er wordt meer dan voldoende over hen verteld om hen te plaatsen, voorgeschiedenis over hun karakters en dergelijke is niet nodig. Evenmin wordt gerefereerd naar eerdere zaken die Carl behandeld heeft en die voor dit verhaal van belang zouden kunnen zijn. Het is overigens goed te merken dat de auteur juridische kennis en ervaring heeft – hij is een gewezen advocaat – want uit alles valt af te leiden dat hij weet waarover hij het heeft. Dit is zonder meer een pré.

Lashners schrijfstijl is direct en doorspekt met een vleugje humor, eigenlijk zoals Victor Carl ook is. Het rustigere begin gaat geleidelijk aan over naar een hogere versnelling, om in de ontknoping tot een intrigerende climax te komen, waarbij de rechtszaak het hoogtepunt is. Het ongewone einde laat zelfs nog iets aan de verbeelding van de lezer over; hij kan er als het ware een eigen invulling aan geven. Alles bij elkaar is Verdiende straf een prima thriller die je vanaf het eerste tot het laatste moment bezighoudt.  

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: William Lashner
Titel: Verdiende straf
ISBN: 9789022991633
Pagina’s: 376
Eerste uitgave: 2008

Flaptekst
Arghavan is een jonge Iraanse vrouw die nog maar kort in Nederland woont. Terwijl ze worstelt om een nieuw leven op te bouwen, wordt ze geplaagd door herinneringen aan haar jeugd in Iran. Een jeugd die paradijselijk begon maar een negatieve wending nam toen haar moeder van de ene op de andere dag vertrok en haar vader, haar steun en toeverlaat, verslaafd raakte aan opium. Ze nam daarop een radicaal besluit: ze liet het rauwe, bergachtige landschap van Iran definitief achter zich en vertrok naar het platste land ter wereld: Nederland. Arghavan werkt in een tweedehandswinkel in Amsterdam, waar ze bevriend raakt met sommige klanten, zoals met Anna, een dove danseres, en de oude Johan, die het geluid van bomen opneemt. Ze verwondert zich over dit land waar iedereen haast heeft en waar het onmogelijk lijkt om met de ander verbonden te zijn. Dan wordt ze verliefd op Mees, een jonge muzikant, die haar wereld volkomen op z’n kop zet. 

Recensie
Als jong meisje – ze woonde toen nog in Iran – schreef Sholeh Rezazadeh al proza en poëzie, maar haar eerste publicatie was, in tegenstelling dan misschien verwacht zou worden, de roman De hemel is altijd paars, dat in 2021 is uitgebracht. Dit debuut, dat een aantal autobiografische elementen bevat, was meteen na verschijnen een groot succes en werd beloond met een aantal literaire prijzen. Voor dit boek liet ze zich inspireren door een brief van de gemeente waarin de kap van een aantal bomen werd aangekondigd.

Een aantal jaren geleden is Arghavan vanuit Iran naar Nederland gekomen om daar een nieuw bestaan te beginnen. Ze heeft een winkel met tweedehands spullen en is bevriend geraakt met een aantal trouwe klanten. Regelmatig denkt ze terug aan haar leven in haar vaderland, aan haar jeugd en aan haar ouders wier huwelijk steeds problematischer werd. Op een dag spreekt Mees, een fluitist, haar aan en niet veel later wordt ze verliefd op hem. Haar wereld is vanaf dan niet meer dezelfde.

Het volledige verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een aanvankelijk onbekende jonge vrouw, waarvan al snel blijkt dat dit de uit Iran afkomstige Arghavan is. Vanaf de allereerste pagina is de lezer niet deelgenoot van haar gedachten en gevoelens, maar komt hij eveneens te weten hoe ze tegen bepaalde zaken aankijkt en om wie ze het meeste geeft. Dit gebeurt allemaal zowel in het heden als in het verleden, wanneer ze herinneringen ophaalt aan de tijd dat ze nog in haar geboorteland bij haar ouders woonde. Hierdoor krijg je een erg goede indruk van haar en is het niet zo heel erg moeilijk haar te karakteriseren. Ze komt, en dat is absoluut positief, een dromer, maar ook iemand die om de kleine dingen in het leven geeft en daar van kan genieten. Kenmerken waardoor ze de lezer voor zich weet te winnen, want je kunt niet anders dan sympathie voor haar opbrengen.

De schijfstijl van Rezazadeh is buitengewoon beeldend, invoelend en toegankelijk. Vanaf het allereerste moment maakt ze regelmatig gebruik van prachtig geformuleerde zinnen en bijna poëtische vergelijkingen. Een treffend voorbeeld daarvan is de zin ‘Er stroomt een warme rivier door mijn aderen’, waarmee de auteur een verliefdheid aanduidt. De liefde die ze heeft voor proza en poëzie wordt daarmee onbetwist aangetoond. Natuurlijk is het niet alleen koek en ei, want thema’s als verandering (van zowel mensen als omstandigheden), cultuurverschillen en eenzaamheid zijn eveneens in het verhaal verwerkt. Arghavan krijgt in een land dat voor haar in feite nog steeds als vreemd aanvoelt, met deze kwesties te maken, en daar lijkt ze het nog weleens moeilijk mee te hebben, met name wanneer anderen een vooroordeel hebben.

Hoewel de roman geen bijzonder hoog tempo heeft, merk je dit eigenlijk niet. Daarvoor leef je te veel met Arghavan mee en ben je te nieuwsgierig naar de ontwikkelingen in haar bestaan, dat zowel mooie als minder mooie momenten heeft. Uiteindelijk lijkt ze alle moeilijkheden te overwinnen en beseft ze, mede dankzij de steun van haar vrienden Anne en Johan, dat haar leven verdergaat. Dit alles maakt van De hemel is altijd paars een debuut om niet snel te vergeten.   

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Sholeh Rezazadeh
Titel: De hemel is altijd paars
ISBN: 9789026346125
Pagina’s: 182
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
Stephen Berry staat op het punt van een brug af te springen; op het laatste moment weet een psycholoog hem ervan te weerhouden. Een week later wordt Stephen dood aangetroffen onderaan een klif. Inspecteur Luc Callanach en hoofdinspecteur Ava Turner onderzoeken of hij zelf sprong, of dat hij over de rand is geduwd…

Als ze dieper graven, ontdekken ze meer zaken waar een luchtje aan zit – een vrouw die dood in bad werd aangetroffen, een man die door elektrocutie om het leven is gekomen. Het lijkt of iemand deze sterfgevallen zorgvuldig heeft uitgedacht. Callanach en Turner hebben geen idee hoe dicht ze zich bevinden bij de moordenaar, die met elke moord overmoediger wordt…

Recensie
Helen Fields is vooral bekend geworden door haar in 2017 gestarte serie met de inspecteurs Ava Turner en Luc Callanach. Inmiddels zijn er wereldwijd al meer dan een miljoen exemplaren van haar thrillers verkocht en ze worden vertaald in ruim vijftien talen. Hoewel ze er zelf nooit gewoond heeft, spelen haar boeken zich in Edinburgh, Schotland af. Het vijfde deel van de reeks, Perfecte misdaad, werd in 2022 in een Nederlandse vertaling uitgebracht en daarin krijgt het duo opnieuw met een aantal complexe zaken te maken.

In dit geval is het de dood van een man die een week eerder dreigde van een brug af te springen en daar op het laatste moment, door tussenkomst van een psycholoog, van afzag. Voor Turner en Callanach is het nu de vraag of hij zichzelf toch om het leven heeft gebracht of dat hij vermoord is. Als zich andere verdachte sterfgevallen voordoen, vermoeden ze een onderling verband. Daarnaast krijgen ze ook te maken met de dood van een man in een verpleeghuis en voor Callanach betekent dit dat hij er persoonlijk bij betrokken raakt.

Meteen in het eerste hoofdstuk wordt de lezer geconfronteerd met de zelfmoordpoging op de brug en het gevoel dat de wanhopige man heeft, wordt goed overgebracht. Zijn twijfel en wellicht ook het kleine beetje angst om daadwerkelijk te springen kun je je enigszins voorstellen. In feite zijn dit tevens de thema’s waar het in dit verhaal om draait, want de overige slachtoffers hebben eveneens een poging ondernomen om zichzelf van het leven te beroven en zijn daarop teruggekomen. Deze verhaallijn slokt het grootste deel van de plot op, maar de andere, die gedeeltelijk betrekking heeft op de persoonlijke omstandigheden van Callanach, is niet minder interessant, vooral omdat hij daardoor geconfronteerd wordt met een ervaring die hij liever was vergeten.

Hoewel het achterhalen van de oorzaak van de vele sterfgevallen in betrekkelijk korte tijd – het verhaal speelt zich in tijdsbestek van iets meer dan een maand af – uiteraard de meeste aandacht krijgt, heeft Fields ook deze keer voldoende ruimte gemaakt voor de vriendschappelijke verstandhouding tussen Ava en Luc. Hierin doen zich een aantal ontwikkelingen voor waardoor hun relatie danig onder druk komt te staan. Vanzelfsprekend vergeet de auteur niet om de ontwikkeling van de overige terugkerende personages te continueren, met dien verstande dat ze wel iets minder in de schijnwerpers staan dan beide protagonisten. Desalniettemin is hun inbreng onmisbaar en zorgt dit voor de broodnodige variatie.

Omdat de gebeurtenissen zich behoorlijk snel opvolgen en er over de hele linie vrij veel gebeurt, zit het tempo er goed in en het gaat zelfs zover dat er in de ontknoping nog enkele tandjes worden bijgezet. Zoals de Fields-lezer gewend is, schuwt de auteur opnieuw de gedetailleerde en soms gruwelijke details niet. Het is echter niet zo dat je de desbetreffende scènes het liefst overslaat, ondanks dat ze natuurlijk afschuwelijk zijn. Minstens zo verbijsterend is het gedrag van de moordenaar, die op zich een normaal functionerend persoon lijkt, maar een dermate zeldzame psychische stoornis blijkt te hebben waardoor zijn gedrag en doen en laten in grote mate worden bepaald.

Dit vijfde deel van de Perfect-serie heeft wederom een ruime hoeveelheid spanning, maar in tegenstelling tot de voorgaande vier boeken ook wel enkele voorspelbaarheden. Het is namelijk al vrij snel duidelijk in welke hoek de moordenaar gezocht moet worden, maar ook, ondanks enkele verdachtmakingen, zelfs wie het is. Toch heeft dit geen invloed op de voortgang van het verhaal, want die is en blijft intrigerend. Fields heeft derhalve met Perfecte misdaad – aan het eind heeft het er alle schijn van dat het onderwerp voor het volgende deel bekend is – opnieuw een prima thriller afgeleverd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Helen Fields
Titel: Perfecte misdaad
ISBN: 9789026357039
Pagina’s: 422
Eerste uitgave: 2022

Flaptekst
De ooit zo statige residentie, die de Russische emigrant Pavel Antipov in Istanbul voor zijn vrouw liet bouwen, is tragisch in verval geraakt en biedt nu onderdak aan tien families en – naast een groot aantal beestjes – een luizenplaag. Tot de bewoners behoren onder meer de mooie Ultramarijne Minnares met haar persoonlijke geheim en een kapperstweeling. Maar in het gebouw huist ook tante Madame, die het oude Turkije belichaamt, dat zijn historie koestert maar botst met het nieuwe.

Recensie
De in Frankrijk geboren auteur Elif Shafak is de best verkopende vrouwelijke schrijfster van Turkije. Dit blijkt uit het feit dat haar boeken in vijfenvijftig talen zijn vertaald. Een opvallend gegeven in haar romans is dat Istanbul, een stad waarvan ze zegt dat hij niet vriendelijk is, daarin vaak centraal staat. Zo ook in het in 2006 verschenen Het luizenpaleis, dat haar tweede in het Nederlands vertaalde werk is. Voor dit boek heeft ze zich laten inspireren door de – kosmopolitische – straat waar ze lang geleden gewoond heeft.

Halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw liet de Russische emigrant Pavel Antopov een indrukwekkende villa bouwen, in de hoop dat ze er haar geluk terug zou vinden. Nu, tientallen jaren later, verkeert het gebouw in vervallen staat, maar biedt nog wel onderdak aan tien huishoudens. Het stinkt er echter enorm en het ongedierte kan er ongestoord hun gang gaan. De bewoners van het pand zijn van divers pluimage, hebben hun eigen eigenaardigheden, maar hebben eveneens hun eigen verhaal.

Lezen, of misschien zelfs wel het een en ander te weten komen over het doen en laten van een uiteenlopende groep mensen kan interessant zijn. Met name omdat ieder van hen haar of zijn eigen verhaal heeft, of iets heeft meegemaakt of doet wat voor een ander niet geldt. Voor een groot deel gaat dit ook op voor de bewoners van Het Zuurtjespaleis, de villa in een niet (meer) vooraanstaande wijk van Istanbul. Stuk voor stuk zijn ze bijzonder en zonder meer kleurrijk en markant, hetgeen over het algemeen goed tot uiting komt. Desondanks is lang niet alles wat sommigen te vertellen hebben interessant en daarom bevat de roman een ruime hoeveelheid fragmenten waar amper door te komen is. Die gedeelten zijn ronduit saai, niet te doorgronden en oervervelend. Gelukkig vergoeden de boeiende verhalen, die overigens de overhand hebben, wel heel veel.

De vertelling – de gebeurtenissen en belevenissen worden door één persoon, waarvan later helder wordt wie dit is – begint uitermate stroef en vaag en de lezer heeft dan werkelijk geen idee waartoe een en ander moet leiden. Na geruime tijd komt hier verandering in en ontstaat er een structuur die zo goed als de rest van het boek gehandhaafd blijft. Vanaf dat moment maak je kennis met de Zuurtjespaleisbewoners, die afwisselend van elkaar hun zegje mogen doen. Zo krijg je onder andere te maken met een kapperstweeling die ogenschijnlijk behoorlijk van elkaar verschilt, een vrouw met enorme smetvrees en een student die nogal verzot is op allerlei geestverruimende middelen. Vanzelfsprekend staat daarbij hun residentie centraal, maar Istanbul, de stad waarin ze wonen, heeft eveneens een niet onaanzienlijke rol.

Een van de factoren waardoor dit verhaal erg lastig te bevatten is en vaak moeizaam leest, is de bij vlagen gecompliceerde en op het oog wisselvallige schrijfstijl van Shafak. Flinke lappen tekst waar geen touw aan vast te knopen valt, worden afgewisseld met interessante lotgevallen van de diverse personages, hoewel met name de verteller niet voortdurend iets zinnigs te zeggen heeft. Wat hij zegt zijn soms filosofische overpeinzingen die gezien zijn achtergrond begrijpelijk zijn, maar niet aansprekend. De auteur springt daarnaast regelmatig van de hak op de tak. Als het bijvoorbeeld over onderwerp a gaat, springt ze zonder haperen over naar onderwerp b, vervolgens naar c en af en toe zelfs naar d. Op die momenten komt alles over als een onsamenhangend geheel.

Dankzij de buitengewone wederwaardigheden van de meeste villabewoners – deze zijn toch in de meerderheid – behaalt Het luizenpaleis een krappe voldoende, wat niet wegneemt dat het lezen ervan een onderneming is die tamelijk veel van de lezer vergt.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Elif Shafak
Titel: Het luizenpaleis
ISBN: 9789044507027
Pagina’s: 476
Eerste uitgave: 2006

Flaptekst
Op een zomernacht wordt op een verlaten plezierjacht dat ronddobbert in de Stockholm-archipel het lichaam van een vrouw gevonden. Ze lijkt verdronken te zijn, maar haar longen zijn gevuld met brak water dat niet afkomstig blijkt te zijn van de archipel.
De volgende dag wordt er een man gevonden in zijn appartement in Stockholm. Hij hangt aan een plafondhaak, in een verder lege kamer. Inspecteur Joona Linna is ervan overtuigd dat de man zelfmoord heeft gepleegd. Hij krijgt gelijk, maar daarmee is de zaak niet gesloten. De twee doden vormen de opmaat tot een reeks duizelingwekkende en gevaarlijke gebeurtenissen die Joona Linna meesleuren in een nietsontziende jacht op de moordenaar.

Recensie
Het echtpaar Alexandra Coelho Ahndoril en Alexander Ahndoril had al een aantal boeken geschreven voordat ze, geïnspireerd door Stieg Larsson, overstapten naar het thrillergenre. Ze besloten dit niet onder hun eigen naam te doen, maar gebruikten daarvoor het pseudoniem Lars Kepler. Met Hypnose (2010), het eerste deel van een serie met commissaris Joona Linna, was meteen na verschijnen erg succesvol en stond maar liefst vijfenzeventig weken in de Bestseller 60. Een jaar later werd de opvolger Contract (2011) uitgebracht en was eveneens goed voor hoge verkoopcijfers.

Deze keer krijgt Joona Linna te maken met het onderzoek naar de dood van een jonge vrouw, wier lichaam op een verlaten plezierjacht gevonden is. Een dag later vindt de politie een dode man en Linna trekt al snel de conclusie dat hij zichzelf om het leven heeft gebracht. Hij komt er eveneens achter dat beide zaken een verband met elkaar hebben, maar de exacte toedracht van beide sterfgevallen is vooralsnog onduidelijk. Samen met Saga Bauer van de Zweedse veiligheidsdienst doet hij verder onderzoek en komt erachter dat er veel meer speelt dan op het eerste gezicht lijkt.

In zowel de proloog als de eerste hoofdstukken wordt de lezer een klein beetje opgewarmd voor wat allemaal komen gaat. Hij wordt tijdens dit begin enigszins nieuwsgierig gemaakt en er heerst al een minimale spanning. Toch duurt het geruime tijd voordat de echt spannende momenten – zo nu en dan zijn er natuurlijk wel een paar – elkaar in rap tempo opvolgen en de lezer bij tijd en wijle naar adem doen happen. Ogenschijnlijk begint het verhaal rustig, maar er zijn echter meer dan voldoende ontwikkelingen om de vele gebeurtenissen met toenemende belangstelling te blijven volgen. Naarmate de plot vordert, gaat hij meer en meer intrigeren, wat mede komt door het thema dat de auteurs deze keer hebben gekozen.

Omdat veel scènes vanuit het perspectief van Joona Linna worden verteld, leer je hem behoorlijk goed kennen en kun je niet anders dan sympathie voor hem opbrengen. Desondanks zijn er nog wel diverse onduidelijkheden rond zijn persoon, maar die zullen in de rest van de serie ongetwijfeld worden opgehelderd. Van de meeste andere personages, waarvan sommigen nogal markant zijn, wordt eveneens ruim voldoende verteld om een gedegen beeld van hen te krijgen. Soms refereren de auteurs naar een paar feiten uit het voorgaande deel, maar Contract kan uitstekend als afzonderlijk boek gelezen worden, want het verhaal staat immers op zichzelf.

Aanvankelijk heeft de plot een tamelijk rustig verloop, maar het tempo neemt gaandeweg steeds meer toe en soms lijkt het erop dat de lezer zich in een achtbaan van voorvallen bevindt, met name in de ontknoping waarin het gevaar zich in elke hoek lijkt te verschuilen. De schrijfstijl van Kepler is vlot, prettig en zeer toegankelijk. Soms lijkt de overgang naar een andere situatie te drastisch – je vraagt je dan in eerste instantie af wat er aan de hand is – maar de auteurs komen hier altijd op terug, de ene keer meteen, de andere keer iets later. In ieder geval laten ze nergens onduidelijkheid over bestaan. Dat blijkt ook wel aan het eind, wanneer aan de belangrijkste personages individueel aandacht wordt besteed zodat over hen geen enkele verwarring kan ontstaan.

Met Contract heeft het schrijversechtpaar opnieuw een spannende thriller geschreven en maken ze de lezer in de absolute slotfase alweer nieuwsgierig naar het vervolgdeel, want een grote cliffhanger laat zien dat ze nog lang niet alles over Joona Linna hebben verteld.     

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Lars Kepler
Titel: Contract
ISBN: 9789023486923
Pagina’s: 520
Eerste uitgave: 2011

Flaptekst
In een afgelegen huis op een eiland zijn tien mensen uitgenodigd door een mysterieuze gastheer die zelf niet verschijnt. Ze zijn volkomen van de bewoonde wereld afgesloten en aangewezen op elkaars gezelschap. De avond begint aangenaam, maar gaandeweg blijkt dat de gasten worden achtervolgd door schaduwen uit het verleden. En dan wordt een van hen vermoord… En nog een. De angst slaat toe en het leven van de achterblijvers wordt een hel.

Recensie
De Britse schrijfster Agatha Christie is een van de meest succesvolle auteurs van de wereld en heeft daarom in feite geen introductie nodig. Haar werk is vertaald in sowieso honderdacht talen en er zijn niet veel, misschien zelfs niemand, die haar dit heeft nagedaan. Een van haar misdaadromans is het oorspronkelijk in 1939 verschenen Tien kleine negertjes, dat in 2004 onder de aangepaste titel En toen waren er nog maar… werd uitgebracht.

Hierin krijgen tien op het oog willekeurige personen een uitnodiging voor een verblijf op een klein eiland voor de kust van Devon, een graafschap in het Zuidwesten van Engeland. Hun gastheer, de mysterieuze N.I. Manth, geeft aan door omstandigheden niet zelf aanwezig te kunnen zijn. Al snel blijkt dat het gezelschap op zichzelf is aangewezen en communicatie met de buitenwereld niet tot de mogelijkheden behoort. Eveneens wordt duidelijk dat ieder van hen een verleden heeft dat hen in een kwaad daglicht stelt. Als er ook nog eens enkele doden vallen, gaat de rest elkaar wantrouwen en wordt de sfeer steeds grimmiger.

Deze sfeer, zowel die van het onherbergzame en rotsachtige eiland als die tussen de personages, komt erg goed over en onder andere daardoor straalt het verhaal al iets onheilspellends uit. Aanvankelijk lijkt er nog helemaal niets aan de hand te zijn, maar als vlak na een onverwachte en intrigerende boodschap een van de genodigden plotseling dood neervalt en het weer zienderogen verslechtert, slaat de stemming om van aangenaam en gemoedelijk naar achterdochtig en onplezierig. Vervolgens vinden nog allerlei gebeurtenissen plaats die ervoor zorgen dat de stemming er niet beter op wordt. Christie zet dit alles bijzonder treffend neer en brengt het gevoel dat bij de personages heerst enigszins over op de lezer.

Het verhaal en de diverse voorvallen worden verteld vanuit de elkaar afwisselde perspectieven van de eilandgasten. Hierdoor krijgt de lezer een goed beeld van de omstandigheden, maar vooral hoe ze door de ogen van elk afzonderlijk personage worden gezien. Daarnaast kom je – heel globaal – over hen te weten hoe ze in elkaar steken, overigens wel zonder dat de auteur erg veel op hun persoonlijkheid ingaat. Hier is trouwens geen enkele reden voor, want wat over hen bekend wordt gemaakt, is voldoende voor deze misdaadroman, waarin het in de eerste plaats om het mysterie gaat. Een opzet als deze is Christie op het lijf geschreven, want door de raadselachtige aangelegenheden en de rol die een Amerikaans kinderliedje uit 1868 daarbij heeft, puzzelt en speurt de lezer mee om te achterhalen wat er precies aan de hand is.

De schrijfstijl van de auteur is erg toegankelijk en prettig (mogelijk dat die in de loop der jaren aan de tijd is aangepast), waardoor het boek vlot leest, maar toch kun je wel merken dat het lang geleden bedacht en geschreven is. Op enkele uitzonderingen na (zoals het kinderliedje en de oorspronkelijke titel) komt het detectiveverhaal echter niet gedateerd over. De vele ontwikkelingen en plotwendingen houden de lezer bij het verhaal betrokken en naarmate de plot vordert, gaan ze steeds meer intrigeren. Hoewel de spanning niet om te snijden is, zijn er wel degelijk verschillende momenten die voor wat opwinding zorgen.

In het laatste hoofdstuk, waarin Scotland Yard zijn visie op de gebeurtenissen geeft, komen diverse scenario’s voorbij van hoe alles gegaan kan zijn. Dit is zonder meer een interessante afsluiting, vooral omdat de politiedienst vragen blijft houden. Maar Agatha Christie zou Agatha Christie niet zijn als ze niet alsnog een verrassende afsluiting in petto heeft, want uit dit absolute en niet te voorziene eind blijkt hoe de vork exact in de steel zit. En toen waren er nog maar… is een goede en ragfijne whodunit waarin de lezer probeert de puzzelstukjes op hun juiste plek te leggen, maar daarin wordt gehinderd omdat hij regelmatig op het verkeerde been wordt gezet.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Agatha Christie
Titel: En toen waren er nog maar…
ISBN: 9789024516476
Pagina’s: 188
Eerste uitgave: 1939

Flaptekst
Eus is een jongen die opgroeit aan de zelfkant van de maatschappij en zijn uiterste best doet om door schade en schande iets van zijn leven te maken.

Wonderlijk genoeg heeft hij de perfecte vriendin, vindt hij al snel een baan als vertegenwoordiger en reist hij in die hoedanigheid kriskras door Nederland.

Terwijl zijn leven op papier de betere kant op gaat, voelt Eus zich na elke nieuwe ervaring kleiner worden. In alle spiegels die hem worden voorgehouden, ziet hij iemand anders, met wie hij zich moeilijk kan vereenzelvigen. Vooral in de buurt van zijn jeugdvrienden, twee paradijsvogels, vraagt hij zich af wat er eigenlijk van hem is overgebleven.

Eus scalpeert de hypocrisie van de middenklasse en ontdekt algauw dat hij iedereen moreel kan verslaan, met uitzondering van één iemand: zichzelf. Dat leidt tot een terugval in oude gewoontes, die niet per se door iedereen worden gewaardeerd.

Recensie
De veelzijdigheid van Özcan Akyol is in bepaald opzicht ongekend te noemen, want behalve auteur is hij eveneens columnist, televisiepresentator, radio- en podcastmaker en heeft hij een eigen theaterprogramma. Als schrijver debuteerde hij in 2011 met een kort verhaal in een bundel waarin auteurs vertellen wat de aanslagen van 11 september 2001 op hun leven heeft betekend. Hij heeft tevens diverse romans op zijn naam staan, waarvan Afslag 23 (2023) er een van is. Net als in zijn andere boeken heeft hij hierin persoonlijke elementen in verwerkt.

Net als in Eus (2012) en Toerist/Turis (2016) is Eus, een jongen die in een sociale onderklasse is opgegroeid, de protagonist. Hij probeert uit alle macht iets van zijn bestaan te maken, want hij wil voorgoed in het milieu dat hij zo goed kent blijven hangen. Hij vindt werk waarbij hij mobiel is, heeft een vriendin waar hij gek op is, maar heeft nog wel vrienden die hij al vele jaren kent. Om te veranderen moet hij vooral een strijd met zichzelf leveren en omdat hij daar nog weleens moeite mee heeft, keren oude gewoontes terug.

Het verhaal begint met een korte proloog die zich in augustus 2012 afspeelt en waarin een dan nog onbekend personage – al snel blijkt dat dit om de twintiger Eus gaat – zijn verhaal, dat zeven jaar eerder begint en vervolgens een chronologisch verloop heeft, doet. Dit begin zorgt ervoor dat de lezer enigszins nieuwsgierig wordt naar wat hij te zeggen heeft, dus in feite wat er de reden van is dat hij in de omstandigheden verkeert waarin hij zich momenteel bevindt. Hierover wordt in het vervolg van de plot steeds meer onthuld, waardoor je een behoorlijk beeld van hem, maar eveneens van zijn vrienden en familie krijgt. Je krijgt echter ook de indruk dat hij een voorgeschiedenis heeft die niet in déze, maar wel in de voorgaande romans uitgebreider beschreven is. Toch is Afslag 23 geen vervolgdeel van een serie en derhalve prima afzonderlijk te lezen, temeer omdat Akyol over dat verleden een en ander laat doorschemeren.

Omdat Eus ontzettend veel te vertellen heeft – het heeft er veel van weg dat hij op een of andere manier schoon schip wil maken – is het tempo van het verhaal tamelijk hoog. Daarnaast gebeurt er meer dan voldoende zodat de lezer zich geen moment hoeft te vervelen. Het is zonder meer interessant om het reilen en zeilen van de jongeman te volgen (in zekere zin beleef je dit samen met hem) en omdat hij eigenlijk uitermate sympathiek overkomt, hoop je dat hij zijn doelstellingen en dromen kan vervullen. Je merkt echt dat hij dit wil, maar tevens dat hij hiervoor een strijd moet leveren. Hij worstelt overduidelijk met het milieu waaruit hij afkomstig is en zijn streven om een ‘hogere klasse’ te bereiken. In feite kun je zeggen dat hij min of meer symbool staat voor de vele anderen die hiermee te maken hebben.

Hoewel de roman vanzelfsprekend fictief is, is het – zeker voor de lezer die iets over de auteur zelf weet – zonneklaar dat Akyol er diverse aspecten uit zijn eigen leven in heeft verwerkt, maar dan wel in extremere vorm. Hij brengt tevens enkele maatschappelijke thema’s naar voren, waaronder het hebben van vooroordelen ten opzichte van migranten, de opvatting ‘eens een dief, altijd een dief’ en cultuurverschillen. Het ene onderwerp is zichtbaarder dan het andere, maar ze kunnen absoluut worden herkend. Doordat dit allemaal voorbijkomt, is het boek hoe dan ook meer dan alleen maar wat ongecompliceerd leesvermaak.

Dankzij de luchtige en eigentijdse schrijfstijl, die bij tijd en wijle humoristische en cynische inslag heeft, is Afslag 23 volstrekt geen zware roman geworden. Akyol legt echter wel enkele problemen bloot waar jongeren als Eus tegenaan lopen. Heel diep gaat hij hier niet op in, maar voldoende om ze onder de aandacht te brengen. En dat heeft hij naar behoren gedaan.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Özcan Akyol
Titel: Afslag 23
ISBN: 9789044627589
Pagina’s: 288
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Drie moorden, één avond. De slachtoffers zijn twee journalisten die aan een publicatie over mensensmokkel werkten, en de voogd van Lisbeth Salander. Op het moordwapen worden de vingerafdrukken aangetroffen van Lisbeth. Het hele politieapparaat komt in beweging, maar Lisbeth is onvindbaar. Blomkvist, overtuigd van Lisbeths onschuld, gaat langzamerhand een verband zien tussen de drievoudige moord en het artikel in wording over vrouwenhandel. Dan wordt een vriendin van Lisbeth ontvoerd door een motorbende. Salander laat het aankomen op een bloedige confrontatie met de onzichtbare bendeleider, Zala, een bekende uit haar verleden …

Recensie
Het succes van de Millennium-trilogie heeft de Zweedse auteur Stieg Larsson nooit kunnen en mogen meemaken, want eind 2004 overleed hij aan de gevolgen van een hartinfarct. De drie afzonderlijke delen voerden zonder uitzondering de diverse bestsellerlijsten aan, hetgeen niet verwonderlijk is met een wereldwijde verkoop van meer dan 21 miljoen exemplaren. De vrouw die met vuur speelde (2006) is het tweede deel van het drieluik en is, net als diens voorganger, beloond met De Glazen Sleutel, een prijs voor de beste Zweedse misdaadroman.

Onderzoeksjournalist Dag Svensson klopt bij de uitgever van het maandblad Millennium aan omdat hij een opzienbarend boek schrijft en door hen wil laten uitgeven. Eigenaars Mikael Blomkvist en Erika Berger zijn enthousiast en gaan erop in. Het project is in volle gang als de Svensson en zijn vriendin op een avond worden vermoord. Op een wapen dat gevonden wordt, staan de vingerafdrukken van Lisbeth Salander, met wie Blomkvist eerder te maken heeft gehad. Hij gelooft in haar onschuld, maar ze blijkt echter onvindbaar. Toch komen de stukjes van de puzzel, hoewel erg langzaam, meer op hun plaats te liggen.

In de proloog wordt de lezer al meteen met een enigszins beklemmende proloog geconfronteerd. Een begin als dit is natuurlijk altijd veelbelovend voor het vervolg van de plot, maar toch duurt het relatief lang voordat het verhaal echt op gang komt. Dit komt vooral omdat Larsson ontzettend veel informatie over Lisbeth Salander geeft. Waar de auteur haar in het voorgaande deel nog een bescheiden rol gaf, komt ze deze keer volop in de schijnwerpers te staan. Hierdoor krijg je een bijzonder goed beeld van deze markante jonge vrouw, die geheel anders in het leven staat dan de gemiddelde mens. Uiteraard is haar verleden daar van invloed op, hetgeen onder andere door middel van diverse terugblikken inzichtelijk wordt gemaakt. Het is interessant om haar beter te leren kennen, ondanks dat dit behoorlijk wat tijd vergt.

Het uitgangspunt van dit tweede deel van de trilogie heeft ook alles met Salander te maken en door de omstandigheden waarin ze – al dan niet vrijwillig – terechtkomt, zorgt dit uiteindelijk voor meer dan voldoende spanning, talloze plotwendingen en onverwachte situaties. De inbreng van Mikael Blomkvist en Milton Security, voormalig werkgever van Lisbeth, zijn hier mede debet aan, want met hun eigen onderzoeken willen ze de waarheid achterhalen. Door wat met name Blomkvist weet te achterhalen, komen bepaalde zaken in een geheel ander daglicht te staan. Mede hierdoor gaat het verhaal meer en meer intrigeren en slaan de ontwikkelingen regelmatig een andere weg in, waardoor je in feite nooit weet waar je exact aan toe bent.

De auteur heeft enkele maatschappelijke thema’s in het boek verwerkt, waaronder vrouwenhandel en het bij voorbaat al veroordelen van personen. Hierdoor zit er een nog steeds actueel tintje aan de verder fictieve gebeurtenissen. Natuurlijk zijn dit niet de meest vrolijke onderwerpen, maar Larsson zorgt er wel voor dat hij alles niet te zwaarmoedig maakt. Dit is mede te danken aan zijn schrijfstijl, die vlot en toegankelijk is. Op zich zit de plot enigszins complex in elkaar, maar de heldere uiteenzettingen geven de lezer absoluut niet het gevoel een ingewikkeld en niet te doorgronden boek te lezen. Integendeel, want een en ander is goed te behappen.

In de ontknoping wordt het tempo nog even flink opgevoerd en het is daarom niet geheel verwonderlijk dat in die fase voldoende te beleven is. Of iedere lezer de finale bevredigend vind, is de grote vraag, want het eind wekt de indruk dat het derde deel van het drieluik begint waar dit boek finisht. Desalniettemin heeft Larsson met De vrouw die met vuur speelde weer een sterk staaltje werk afgeleverd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Stieg Larsson
Titel: De vrouw die met vuur speelde
ISBN: 9789056723095
Pagina’s: 568
Eerste uitgave: 2006

Flaptekst
Brenda van Ameland is in alle staten als haar dochter ’s morgens niet op school verschijnt en niemand weet waar Marit is. Als afdelingsdirecteur van de Belastingdienst wordt Brenda al maandenlang opgeslokt door de ontstane puinhoop rondom de kinderopvangtoeslag. Ze heeft haar gezin verwaarloosd en ze heeft geen idee wat haar dochter bezighoudt. Haar huwelijk met Ronald, die haar van alles verwijt maar ondertussen met zijn eigen problemen kampt, staat zwaar onder druk. Brenda en Ronald belanden in een rollercoaster. Van hun schijnbaar perfect opgebouwde leventje lijkt weinig meer over. Het enige wat nog telt is dat hun dochter veilig thuiskomt.

Recensie
Al op jonge leeftijd zetten Marjolein van der Gaag verhalen op papier en haar grootste droom destijds was om de journalistiek in te gaan. Dit is haar gelukt, maar ze wilde meer, want de een verblijf van een jaar in Suriname zorgde ervoor dat ze tijd over had. Tijdens die vrijgekomen uren schreef ze haar eerste thriller Gevaarlijk spel (2012). Ze kreeg de smaak te pakken en twaalf jaar later verscheen haar vijfde spannende boek: Verlaat de gevangenis zonder betalen (2024), waarvoor ze zich heeft laten inspireren door de toeslagenaffaire.

Op een dag in april hoort Brenda van Ameland, afdelingsdirecteur van de Belastingdienst, van haar man Ronald dat hun zestienjarige dochter Marit niet op school verschenen is. Ze raakt hierdoor van streek, maar door de reusachtige problemen rond de kinderopvangtoeslag heeft ze zich de laatste tijd vooral op haar werk gestort en weet ze niet waar haar dochter zich mee bezig heeft gehouden. Hierdoor is zelfs haar huwelijk niet meer wat het ooit geweest is. Ondanks dit alles wil ze uiteraard dat Marit weer veilig thuiskomt en daarom schakelen zij en Ronald de politie in.

Het verhaal wordt voornamelijk verteld vanuit de perspectieven van het echtpaar Ronald en Brenda van Ameland, maar enkele hoofdstukken ook vanuit het oogpunt van de personages Rishi en Floor. Door deze opzet komt de lezer ruim voldoende over hen te weten en leert ze derhalve vrij goed kennen. Lange tijd vraag je je wel af wat de verhaallijnen van de twee laatstgenoemden met de vermissing van Marit van Ameland te maken hebben, maar uiteindelijk ontstaat ver in de plot toch een verband, hoewel beide wel enigszins gezocht zijn.

Vanzelfsprekend is die vermissing de rode draad in het geheel, maar het onderzoek door de politie komt niet bijzonder uitvoerig aan bod. Twee rechercheurs komen weliswaar regelmatig bij de Van Amelands thuis – hun rol is overigens een merkwaardige en ogenschijnlijk niet helemaal realistische – maar het draait toch vooral om de gevoelens die de gebeurtenis bij dit gezin oproept. De emotionele gevolgen komen derhalve vrij goed naar voren. Dat hier behoorlijk veel aandacht aan wordt besteed, gaat ten koste van de spanning. Deze is in een groot deel van de plot zo goed als nihil. Pas in de slotfase, met name in de ontknoping, nemen de thrillerelementen de overhand en doen zich een paar spannende situaties voor. In feite is dit aan de rijkelijk late kant.

De auteur heeft de toeslagenaffaire – helaas nog steeds actueel – in het verhaal verwerkt en dit is een originele keuze. Daarentegen bevat het boek ook een aantal clichés, hoewel deze zeker niet hinderlijk aanwezig zijn. Van der Gaag probeert de lezer regelmatig op het verkeerde been te zetten en daardoor te verrassen, maar over het algemeen lukt dit niet zo goed. Veel is namelijk te voor de hand liggend en je hebt al snel door in welke richting bepaalde dingen gezocht moeten worden of wanneer voorvallen helemaal niets met de verdwijning te maken hebben. Op die momenten krijg je de indruk dat de auteur goed naar sommige Engelse detectiveseries gekeken heeft, want bepaalde overeenkomsten zijn opvallend.

Verlaat de gevangenis zonder betalen is vlot en toegankelijk geschreven en het gevoel dat de familie Van Ameland moet hebben is voorstelbaar en begrijpelijk. Deze emoties komen derhalve goed naar voren. Toch weet deze thriller niet volledig te overtuigen, want daarvoor komt de spanning ruimschoots te laat op gang, kun je bij diverse situaties je vraagtekens zetten en blijven echte verrassingen uit.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Marjolein van der Gaag
Titel: Verlaat de gevangenis zonder betalen
ISBN: 9789461098832
Pagina’s: 350
Eerste uitgave: 2024

Flaptekst
Wat als Engeland in 1946 bezet zou zijn door de Duitsers?

Londen 1946. De nazi’s hebben de oorlog gewonnen en bezetten ook Groot-Brittannië. John Rossett, een gedecoreerde Britse Tweede Wereldoorlog-held, werkt nu voor de SS bij het Bureau voor Joodse Zaken. Johns vrouw en zoon zijn omgekomen door een bom van het Britse verzet en sindsdien leidt hij een verbitterd leven, totdat een oude vriend hem vraagt zijn kleinzoon te beschermen.

Deze jongen, Jacob, is Joods en houdt zich schuil in een verlaten gebouw. Rossett staat voor een belangrijke keuze: als hij doet wat hem wordt opgedragen, moet hij Jacob laten deporteren, maar iets in de jongen weerhoudt hem ervan zijn instructies uit te voeren. Hij kiest ervoor Jacob te helpen met ontsnappen – en al gauw raken ze samen verstrikt in een bloedstollende klopjacht.

Recensie
In 2014 debuteerde journalist Tony Schumacher als auteur met de thriller The Darkest Hour (Tijden van duisternis, 2017). Het idee voor dit boek kreeg hij toen hij een documentaire op televisie zag waarin foto’s uit de Tweede Wereldoorlog getoond werden van een Engelse politieagent op de Kanaaleilanden tijdens de bezetting. Achteraf bleek dit een propagandafoto te zijn om aan te tonen dat de Duitsers zo slecht nog niet waren. Hij dacht over deze scène na en kwam tot de conclusie dat de agent waarschijnlijk alleen maar een opdracht uitvoerde. Die foto en zijn gedachten leidden er uiteindelijk tot zijn debuut.

Hierin heeft hij een situatie gecreëerd dat de nazi’s de oorlog hebben gewonnen en ook Groot-Brittannië bezetten. Inmiddels is het 1946 en de Londense brigadier John Rossett, een Tweede Wereldoorlog-held, werkt bij het Bureau voor Joodse Zaken. Zijn taak bestaat uit het deporteren van Joden en die voert hij met tegenzin, maar zonder morren uit. Een van deze Joden vraagt hem om diens kleinzoon Jacob te beschermen. Rossett vindt de jongen en staat vervolgens voor het dilemma of hij hem deporteert of helpt. Hij kiest voor het laatste, waardoor hij zowel zijn baan als leven riskeert.

Wat als? Twee beginwoorden van een zin die waarschijnlijk iedereen wel een keer uitgesproken heeft. De thriller van Schumacher is in feite op die twee woorden gebaseerd, want wat als de Duitsers de Tweede Wereldoorlog hadden gewonnen? Hoe zou de wereld er dan uitzien? Dit gegeven is zowel een interessant als verontrustend uitgangspunt, hoewel dit laatste eigenlijk een wassen neus is, want we weten allemaal hoe het in 1945 werkelijk afgelopen is. De auteur laat de lezer echter zien hoe het allemaal had kunnen zijn en dat doet hij op een behoorlijk overtuigende wijze. In het begin moet je nog wel even omdenken, maar al snel ben je gewend aan deze weergegeven en gelukkig fictieve naoorlogse omstandigheden.

Het verhaal wordt voor het grootste deel verteld vanuit het perspectief van John Rossett, een oorlogsveteraan die met een persoonlijk drama te maken heeft gekregen. In de plot kom je geleidelijk aan steeds meer over hem te weten en blijkt dat een tragische gebeurtenis – zijn vrouw en zoontje zijn door een bomaanslag omgekomen – zijn leven, maar ook zijn kijk daarop, drastisch heeft veranderd. Hij is hierdoor een verbitterd man geworden die alleen maar doet wat hij moet doen – ook al is het omstreden werk – en iedere hoop op een betere toekomst heeft verloren. Toch verandert hij, ingegeven door diverse factoren, stapsgewijs. Hierdoor wordt hij, ondanks dat hij een flinke en soms onnodige dosis geweld gebruikt, steeds meer mens.

Een van de sterkere aspecten van de thriller is de sfeer die de auteur schetst. De merkbare angst, misschien is het ook wel ontzag, voor de bezetter (hiervan kan nog steeds gesproken worden), de omstandigheden waarin alle personages terechtkomen, het wantrouwen dat iedereen voor elkaar heeft. Ze zijn alle stuk voor stuk voorstelbaar. De plot bevat ruim voldoende spannende momenten, mede door de vele gebeurtenissen, talloze wendingen, maar ook omdat je wilt weten hoe alles zal aflopen en of Rossett zijn uiteindelijke doel zal bereiken. Het eind van het verhaal, en in het bijzonder de ontknoping, is een aaneenschakeling van actie, spanning en zenuwen. In deze slotfase is Schumacher op zijn best.

Met dit debuut laat de auteur zien dat hij kan schrijven en tevens een goed en geloofwaardig verhaal kan vertellen. In een levendige, vlotte en prettige schrijfstijl loodst hij de lezer van de ene naar de andere situatie, waarbij het tempo onveranderd hoog ligt. Tijden van duisternis is derhalve een uitstekende en veelbelovende start van een trilogie met John Rossett.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Tony Schumacher
Titel: Tijden van duisternis
ISBN: 9789022582893
Pagina’s: 400
Eerste uitgave: 2017