De waarheid over de zaak Harry Quebert – Joël Dicker

Flaptekst
New York, voorjaar 2008. De jonge auteur Marcus Goldman lijdt aan een writer s block, en dat terwijl de deadline van zijn uitgever nadert. Dan wordt in de tuin van zijn mentor, sterauteur Harry Quebert, het lichaam gevonden van Nola Kellergan, die ruim dertig jaar eerder op vijftienjarige leeftijd spoorloos is verdwenen. Op Nola’s lichaam ligt het manuscript van de roman die Quebert zijn doorbraak naar het grote publiek heeft bezorgd. Harry Quebert is onmiddellijk hoofdverdachte en zijn beroemde roman komt in opspraak. Overtuigd van de onschuld van zijn grote voorbeeld vertrekt Marcus naar Harry’s huis in New Hampshire om de werkelijke toedracht rond de dood van Nola te achterhalen. Maar de waarheid blijkt veel gecompliceerder dan hij dacht.

Recensie
De Zwitserse auteur Joël Dicker was nog maar tien jaar oud toen hij al een natuurtijdschrift oprichtte, waar hij uiteraard ook voor schreef. Hierna duurde het een tijd voor hij de draad weer oppakte, want pas na zijn rechtenstudie begon hij met het schrijven van romans. In 2005 debuteerde hij met de novelle Le Tigre, maar zijn grote doorbraak kwam met De waarheid over de zaak Harry Quebert, dat in 2014 in een Nederlandse vertaling verscheen en waarvoor hij een aantal literaire prijzen won.

Anderhalf jaar na de publicatie van zijn eerste roman leidt Marcus Goldman aan, naar wat hij noemt, de schrijversziekte. Terwijl de deadline voor een nieuw boek steeds dichterbij komt, lukt het hem niet om maar iets op papier te zetten. Op een dag neemt zijn mentor Harry Quebert contact met hem op en vertelt hem dat in zijn tuin het lichaam van het al meer dan dertig jaar vermiste vijftienjarige meisje Nola Kellergan is aangetroffen. In haar graf ligt tevens het manuscript van de roman waarmee hij doorbrak en daarom is hij meteen de hoofdverdachte. Goldman is er echter van overtuigd dat zijn vriend onschuldig is en doet er alles aan om dat te bewijzen.

Na een kort fragment van een melding bij de alarmcentrale en een eveneens niet al te lange proloog maakt de lezer kennis met schrijver Marcus Goldman, uit wiens perspectief de vele gebeurtenissen voor een groot deel worden verteld, en niet veel later wordt Harry Quebert geïntroduceerd. Beide personages zijn, hoewel er tevens ruim voldoende aandacht aan andereen wordt besteed, bepalend voor het verloop van de plot. De jonge Nola Kellergan is dit eigenlijk ook, want wat er in 1975 – het verhaal speelt zich in 2008 af – voorgevallen is, loopt als een rode draad door de twee verhaallijnen, die feitelijk als één gezien kunnen worden, heen. Door de uitgebreide en goede beschrijvingen van de diverse personen krijg je een goede indruk van ze en denk je hen vrij goed te kennen. Tegen alle verwachtingen in is er dan toch buiten de waard gerekend, want voor een enkeling geldt dat ze uiteindelijk iets anders in elkaar steken dan aanvankelijk leek.

Omdat het verhaal zich in diverse perioden afspeelt, is er een continue spanning. De omstandigheden, de intrigerende en vaak bijzondere personages én het onderzoek naar de ware toedracht van de dood van het vijftienjarige meisje werken dit ook nog eens in de hand. Talrijke plotwendingen zorgen ervoor dat de lezer eigenlijk nooit weet waar hij aan toe is. De ene keer denk je dit, een moment later alweer dat, het komt er dus op neer dat de auteur hem veelvuldig verrast en regelmatig op het verkeerde been zet. Vooral aan het eind, wanneer echt alle puntjes op de i worden gezet, wordt duidelijk wat Nola is overkomen en wie daarvoor verantwoordelijk waren. Tot dan blijf je, ondanks allerlei onjuiste vermoedens in het ongewisse en twijfel je aan velen. Dit komt hoofdzakelijk omdat de meesten een geheim bewaren of niet de volledige waarheid vertellen. Uiteraard komt dit allemaal wel bovendrijven, maar heel geleidelijk aan.

Het boek heeft ogenschijnlijk alle kenmerken van een thriller en leest in feite ook als zodanig, maar in werkelijkheid is het veel meer dan dat. De roman verhaalt onder andere over een onmogelijke liefde (het is onmogelijk daarbij niet even aan Lolita van de Russische auteur Vladimir Nabokov te denken), over met zichzelf in de knoop zittende schrijvers, over vriendschap en over nog zoveel meer. Deze veelheid aan ingrediënten heeft tot gevolg dat de lezer zich geen moment hoeft te vervelen, er gebeurt immers aldoor wel wat. De waarheid over de zaak Harry Quebert boeit daarom van begin tot eind en overtuigt in alle opzichten.

Waardering: 5/5

Boekinformatie
Auteur: Joël Dicker
Titel: De waarheid over de zaak Harry Quebert

ISBN: 9789403182803
Pagina’s: 640

Eerste uitgave: 2014

Gegijzeld – Clare Mackintosh

Flaptekst
Het huwelijk van stewardess Mina staat op springen en de zorgen om haar dochtertje zijn groot, dus wanneer ze wordt geselecteerd om te werken op de eerste non-stop vlucht van Londen naar Sydney, is dat een welkome afleiding. Het is een prestigieuze vlucht met aan boord talloze journalisten, bloggers en VIP s die allemaal verslag zullen doen van deze historische vlucht. Dan krijgt Mina een briefje in handen: ‘Volg onze instructies, dan zal je dochter blijven leven’. Het vliegtuig is gekaapt en Mina staat voor een duivels dilemma want het leven van honderden passagiers ligt in haar handen. Maar ook dat van haar dochtertje. En de kapers blijken meer van haar privéleven te weten dan haar lief is…

Recensie
Ondanks dat Clare Mackintosh altijd al auteur wilde worden, heeft ze aanvankelijk gekozen voor een carrière bij de politie. Op een bepaald moment besloot ze meer tijd aan haar gezin te willen besteden, waarna ze haar loopbaan tijdelijk onderbrak en werd tegelijkertijd freelancejournalist. Ze keerde niet meer terug bij de politie, liet de journalistiek eveneens achter zich en werd fulltime schrijfster. In 2016 debuteerde ze met Mea culpa en vijf jaar later verscheen Gegijzeld, dat beschouwd kan worden als een ‘Locked Room Thriller’.

Het is bijna kerst en om haar moeizame huwelijk te ontvluchten lukt het Mina Holbrook om tijdens de eerste rechtstreeks vlucht van Londen naar Sydney als stewardess aan het werk te gaan. Ze hoopt dan ergens anders aan te kunnen denken en alles op een rijtje te kunnen zetten. Toch loopt niet alles zoals ze vooraf had verwacht, want eenmaal in de lucht krijgt ze een brief met een aantal instructies. Als zich hieraan onttrekt, zal haar vijfjarige dochter Sophia sterven. Het dilemma waar Mina nu voor komt te staan, is levensgroot, want kiest ze voor Sophia of voor de honderden passagiers?

De bijzonder korte proloog, maar ook een oproep naar de alarmcentrale daarvoor, zijn veelbelovend en maken de lezer nieuwsgierig. Want, ondanks dat je al een globale indruk krijgt, wat heeft zich exact voorgedaan? Deze twee fragmenten zijn echter niet representatief voor het verhaal, en komen ze eveneens niet voor de volle honderd procent overeen met de werkelijke gebeurtenis. Achteraf bezien is de zin ervan dus niet geheel duidelijk. Na deze inleidingen wordt de plot afwisselend verteld door de belangrijkste personages, Mina en Adam Holbrook, waarover geleidelijk aan steeds meer bekend wordt. De verhaallijnen van beiden worden zo nu en dan onderbroken door passages vanuit het perspectief van enkele reizigers, waarvan al snel blijkt dat ze een verleden hebben en dit achter zich willen laten door in het vliegtuig te stappen. Je kunt je echter niet aan de indruk onttrekken dat zij iets met de gijzeling – de titel van de thriller spreekt immers boekdelen – te maken hebben.

Aanvankelijk lijkt er helemaal niets aan de hand te zijn, want in het eerste deel van het verhaal wordt voornamelijk veel uit de doeken gedaan over Mina’s werkzaamheden tijdens de vlucht, over haar enigszins vertroebelde relatie met haar man Adam en de liefde die ze allebei voor hun geadopteerde dochter Sophia voelen. Alles kabbelt als het ware in een rustig tempo voort. Dit verandert in geringe mate als het vliegtuig in het tweede deel van het boek gekaapt wordt. Vanaf dat moment ontstaat er een lichte spanning en de lezer kan zich het gevoel van diverse passagiers voorstellen. Hij vraagt zichzelf tevens af wat hij zou doen als hij in de schoenen van Mina stond. Een dilemma dus. Desondanks ontbreekt de echte beklemming die bij zo’n situatie ongetwijfeld om de hoek komt kijken. Daarvoor is het allemaal veel te tam en worden de diverse voorvallen te afstandelijk verteld.

Mackenzie weet de omstandigheden waarin Adam en Sophia zich op een gegeven moment bevinden beter weer te geven. Je kunt je voorstellen hoe zij zich dan moeten voelen, vooral omdat ze er zelf zo goed als geen invloed op kunnen uitoefenen. Ook hoe Mina erin staat, is voor te stellen, maar aan de andere kant zit er ook iets gekunstelds aan, met name in de slotfase van de plot. Wat zich dan voordoet is zonder meer interessant, maar behoorlijk onrealistisch. Uiteindelijk komen de grootste verrassingen in het laatste hoofdstuk en de epiloog voor, rijkelijk laat voor een thriller.

Het idee achter het vlot en toegankelijk geschreven Gegijzeld is zonder meer goed, maar de auteur heeft er desondanks te weinig uitgehaald. De spanning is ondermaats en de onverwachte wendingen zijn beperkt. Hierdoor stijgt het boek niet boven de middelmaat uit.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Clare Mackintosh
Titel: Gegijzeld

ISBN: 9789026154980
Pagina’s: 416
Eerste uitgave: 2021

Afgeschreven – Angelique Haak

Flaptekst
De populaire Maasstadmoorden-reeks van thrillerschrijfster Sasja Winters is in de vergetelheid geraakt, net als zijzelf. Nadat Sasja een aantal jaren eerder in opspraak kwam door een incident met haar uitgever, brak ze met de schrijfwereld en alles wat daarmee samenhing. Maar dan klopt de politie op haar deur. Er is een jonge vrouw vermoord en de manier waarop is Sasja maar al te bekend. De moordenaar heeft een boodschap voor haar: Voltooi de serie, of er zullen meer slachtoffers vallen!

Recensie
Terwijl Angelique Haak nog een baan had als administratief medewerkster, speelde ze in haar hoofd al een tijdje met een idee voor een thriller. Een jaar later, het was inmiddels 2017, verscheen haar debuut Een nieuw begin. Eind 2023 werd haar alweer zesde boek Afgeschreven uitgebracht, waarvoor een aantal persoonlijke ervaringen en omstandigheden in bepaald opzicht als inspiratiebron hebben gefungeerd. In de relatief korte tijd dat ze schrijft, heeft ze al verschillende nominaties en prijzen gewonnen.

Sasja Winters is de auteur van de succesvolle en populaire thrillerserie De Maasstadmoorden. Ze heeft echter besloten geen vervolgdeel meer te schrijven, geheel tegen de zin van haar uitgever. Een discussie hierover ontaardt in een incident, waarna ze besluit de schrijverswereld de rug toe te keren. Als de recherche vier jaar later bij haar langskomt, hoort ze van hen dat een jonge studente op exact dezelfde manier om het leven is gebracht als een moord in haar eerste boek. De moordenaar dreigt dat er meer slachtoffers zullen vallen als Sasja geen zesde en tevens afsluitend deel van de reeks gaat schrijven.

Het begin van het verhaal heeft een enigszins ongewone opzet, want nog voor de titelpagina en die met de colofon start de auteur met een kort fragment waarin een zekere Copycat zijn of haar relaas doet. Deze persoon, die tot in de ontknoping onbekend blijft, ontmoeten we nog diverse keren en uit ieder stukje tekst blijkt dat hij of zij een flinke dosis frustratie in zich heeft zitten. Daarnaast wordt Afgeschreven – een titel die tweeledig opgevat kan worden – eveneens verteld door protagonist Sasja en rechercheur Martin. Beide verhaallijnen zijn echter onlosmakelijk met elkaar verbonden, hetgeen al vrij snel duidelijk is. Omdat de fictieve schrijfster het meest in beeld is en enkele voorvallen uit haar verleden hierin meegenomen worden, leert de lezer haar vrij goed kennen. De overige personages worden een heel stuk minder, maar wel voldoende uitgewerkt. Zij kunnen daarom prima in het geheel geplaatst worden.

Ondanks dat er al vrij snel het een en ander gebeurt, heeft de eerste helft van de plot een relatief rustig karakter. Je wordt door middel van cliffhangers wel enigszins nieuwsgierig gemaakt, maar het draait in die fase voornamelijk om de perikelen van Sasja. Het onderzoek dat Martin en zijn collega Jolanda uitvoeren, heeft nog het meest weg van een thriller. Halverwege komt er een kentering en gaat de tot dan minimaal aanwezige spanning omhoog. Tevens neemt het aantal interessante ontwikkelingen en wendingen toe, het tempo, dat sowieso al behoorlijk was, wordt opgeschroefd en zo goed als ieder personage komt een keer bij je aan de beurt om als verdachte bestempeld te worden. Uiteindelijk is de moordenaar natuurlijk een van hen, maar diens identiteit is desondanks onverwacht.

De schrijfstijl van Haak is vlot, toegankelijk, eigentijds en erg verzorgd. Zo nu en dan hebben enkele opmerkingen van Sasja een sarcastische ondertoon. Deze zorgen voor een glimlach en passen wel bij het gevoel dat ze soms heeft. Hoewel dit zeker geen dertien-in-een-dozijn-thriller is, bevat het boek wel diverse clichés en enkele kleine voorspelbaarheden. Storend is dit geenszins, wel opvallend, omdat ze blijkbaar moeilijk te voorkomen zijn. Het verhaal eindigt twee jaar later, wanneer alles achter de rug en de rust weer teruggekeerd is. Dit slot geeft iedereen een goed gevoel en lijkt een knipoog te zijn naar de feelgoodroman(s) die Sasja Winters (óók een pseudoniem van Haak) geschreven heeft.

Met Afgeschreven, dat van begin tot eind weet te boeien en de lezer regelmatig verrast, toont Haak aan dat ze in de loop der jaren als auteur een progressie heeft doorgemaakt en zal ze nog lang niet uitgeschreven zijn.

Waardering 4/5  

Boekinformatie
Auteur: Angelique Haak
Titel: Afgeschreven

ISBN: 9789461097576
Pagina’s: 336
Eerste uitgave: 2023

Maia’s nachtlied – Nukila Amal

Flaptekst
Maya’s vreemde dromen beheersen haar nachten. Steeds verschijnt dezelfde vrouw: naamgenote Maia. De levendige dromen nemen Maia mee op onvergetelijke reizen, en gezeten op een draak genaamd Kolibrie vliegt ze over bekende en onbekende plaatsen.

Door de dromen beseft Maya dat haar perfecte leven maar schijn is. Ze doet afstand van haar leven zoals ze dat kent: ze zegt haar baan op, zet haar verloofde aan de kant en verlaat Jakarta. Ze begint te schrijven over Maia en haar oneindige nachtelijke reizen.

Werkelijkheid en fictie dreigen door elkaar te gaan lopen als de nachtelijke Maia tijdens een van Maya’s dromen ook begint te schrijven en schrijft over Maya, die wakker wordt op een perfecte ochtend.

Recensie
Nadat de op de Molukken geboren Nukila Amal enkele jaren in het toerisme heeft gewerkt, begon ze in 1997 met het schrijven van haar eerste boek. De reden hiervan waren de gebeurtenissen die rond die periode op de eilandengroep plaatsvonden. Het duurde echter nog drie jaar voor ze haar manuscript ter publicatie naar een uitgever stuurde. Weer drie jaar later debuteerde ze met de lovend ontvangen roman Maia’s nachtlied, waarin ze uiting gaf aan haar angst, onzekerheid en bezorgdheid over de situatie op diverse Molukse eilanden.

Maya is een jonge en succesvolle vrouw, heeft een goede baan in Jakarta en treedt binnenkort in het huwelijk. Als ze ’s nachts begint te dromen duikt iedere keer dezelfde vrouw op: Maia. Zij maakt verschillende reizen op draak Kolibrie en samen vliegen ze over bekende steden en plekken, waaronder haar ouderlijk huis. Maya realiseert zich dat het perfecte leven niet bestaat en daarom neemt ze ontslag en verbreekt haar verloving. Vanaf dan schrijft ze haar dromen op, maar als haar evenbeeld Maia ook met schrijven begint, is de scheidslijn tussen werkelijkheid en fictie niet meer te herkennen.

In de Nederlandstalige uitvoering van de roman wordt het begrip magisch realisme niet genoemd, maar de Engelstalige uitgave heeft dit predicaat in ieder geval wel gekregen. Hier is in feite geen woord van gelogen, want het verhaal verbindt werkelijkheid en fictie met elkaar, en het wordt tevens door elkaar heen gebruikt. De lezer vraagt zich op veel momenten af of een situatie zich nu in het leven van Maya afspeelt of toch in haar droom, waarin alter ego Maia telkens tevoorschijn komt. Hierdoor ontstaat erg veel onduidelijkheid, bevat de plot in feite geen vloeiende verhaallijn(en) en is het zo goed als onmogelijk om je een voorstelling van de diverse gebeurtenissen te kunnen maken. Alles komt bijzonder warrig, vaag en abstract over en als gevolg daarvan is een en ander uitermate lastig te volgen.

De stukjes geschiedenis die de auteur in het verhaal verwerkt heeft, zijn op zich nog wel te bevatten en ook als zodanig te herkennen, maar het jasje waarin deze historische feiten gestoken zijn, is dermate schimmig dat er niet altijd een touw aan valt vast te knopen. In haar ijver weidt Amal regelmatig uit over allerlei zaken die in een ver verleden een rol op de Molukken hebben gespeeld – denk hierbij bijvoorbeeld aan de VOC en de export van kruidnagels – maar doet dit soms zo uitgebreid en ontastbaar dat dergelijke fragmenten een oeverloos en vervelend gezwets worden. Natuurlijk realiseer je je tegelijkertijd dat een droom in principe nooit een honderd procent gelijkende afspiegeling van de realiteit zijn. Dit voorkomt echter niet dat wat in Maya’s dromen voorkomt wel heel erg merkwaardig en irrationeel is.

Eigenlijk geldt het laatste eveneens voor de schrijfstijl van de auteur, zij het in iets minder mate. Vaak schrijft ze zoals dingen gezien worden, met name in de dromen. Op die momenten is het taalgebruik enigszins staccato, hoewel het niet veel later ook erg poëtisch kan zijn, met mooie en fraai geformuleerde zinnen. Tussen veel woorden wordt de interpunctie weggelaten, een bijzondere keuze die nergens tot gewenning leidt. De op het oog surrealistische verteltrant mist al met al zijn doel voor degene die een gestroomlijnde roman wil lezen waarin de samenhang tussen de vele voorvallen helder en te doorgronden is. In Maia’s nachtlied is dit alles praktisch onmogelijk, wat maakt dat dit met complimenten overladen debuut een zware horde om te nemen is.

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Nukila Amal
Titel: Maia’s nachtlied

ISBN: 9789044514452
Pagina’s: 318

Eerste uitgave: 2010

Kolyma – Tom Rob Smith

Flaptekst
Sovjet-Unie, 1956. Stalin is dood. Na zijn overlijden ontstaat langzamerhand een maatschappij waarin de ordehandhavers misdadig zijn en de misdadigers onschuldig. Alles raakt in een stroomversnelling als een geheim manifest, opgesteld door Stalins opvolger Chroesjtsjov, algemeen verspreid wordt. Er zal veel veranderen in de Sovjet-Unie, is de belofte. Maar niet iedereen is in staat om de dingen die gebeurd zijn onder de tirannie van Stalin te vergeven of vergeten. Er zijn krachten aan het werk die op een verschrikkelijke wraak uit zijn.

Ook voormalig mgb-officier Leo Demidov wordt geconfronteerd met verontrustende ontwikkelingen.De twee meisjes die zijn vrouw Raisa en hij hebben geadopteerd, hebben hem zijn betrokkenheid bij de moord op hun ouders nooit vergeven. En ze staan daarin niet alleen. Nu de waarheid aan het licht is gekomen, worden Leo, Raisa en hun familieleden ernstig bedreigd door iemand die wrok tegen Leo koestert, iemand die onherkenbaar is veranderd en nu een toonbeeld is van wraakgierigheid.

Recensie
Voordat Tom Rob Smith als auteur wereldwijd doorbrak, schreef hij scenario’s voor onder andere de eerste Cambodjaanse soapserie. Hij wilde echter meer en besloot om aan het schrijven van een boek te beginnen, met als resultaat dat in 2008 zijn debuut Kind 44 werd uitgebracht. Dit is tevens het eerste deel van een trilogie en zowel voor dit begin als diens opvolger Kolyma (2009) was de Russische seriemoordenaar Andrej Tsjikatilo de inspiratiebron.

Na het overlijden van Joseph Stalin in 1953 is de Sovjet-Unie veranderd in een verdeeld land, maar pas nadat drie jaar later een geheime voordracht van diens opvolger Nikita Chroesjtstjov openbaar wordt gemaakt en waarin Stalin als moordenaar wordt beschuldigd, komt alles in een stroomversnelling terecht. Omdat niet iedereen vergevingsgezind is en alle martelpraktijken wil vergeten, willen verschillende groeperingen zich wreken op de oude garde. Voormalig MGB-officier Leo Demidov krijgt hier ook mee te maken. Daarnaast heeft zijn oudste geadopteerde dochter Zoya nooit geaccepteerd dat ze met haar jonger zusje Elena bij hem en zijn vrouw Raisa zijn ondergebracht.

In dit tweede deel van wat uiteindelijk een trilogie is geworden, staat Leo Demidov opnieuw volop in de schijnwerpers, maar dan ergens halverwege de jaren vijftig van de vorige eeuw. Hoewel een enkele keer heel summier wordt verwezen naar het voorgaande boek en wat daarin gebeurde, is Kolyma prima als afzonderlijk verhaal te lezen, hetgeen overigens ook de bedoeling was van de auteur. Deze keer is de plot vooral gericht op de Sovjet-Unie van vlak na het overlijden van Stalin, welk effect zijn schrikbewind op de bevolking heeft gehad, hoe de machthebbers ermee om zijn gegaan en eigenlijk ook dat het in het land bij lange na nog steeds niet rooskleurig is

De omstandigheden zijn over het algemeen een realistische weergave van hoe het er destijds aan toeging. Desondanks komen enkele scènes van de Hongaarse opstand in 1956, waar de auteur geleidelijk aan naartoe werkt, enigszins ongeloofwaardig over. De lezer kan zich hierbij afvragen of ze daadwerkelijk hebben plaatsgevonden zoals wordt beschreven. Dit alles neemt echter niet weg dat er wel degelijk een goed beeld geschetst wordt van de angstige situatie van toen. Vanzelfsprekend heeft de plot daarom ruim voldoende spannende momenten, waardoor je de vele gebeurtenissen van begin tot eind geboeid blijft volgen. Ook de privéperikelen waar Demidov en zijn gezin mee te maken hebben, blijven niet onderbelicht. Veel daarvan is te herleiden naar hun voorgeschiedenis en kunnen daarom niet los gezien worden van wat er met het land en de mensen gebeurt.

Smith’s schrijfstijl is toegankelijk en uitermate beeldend en het merendeel van de scènes is dusdanig geschreven dat het lijkt of je er als lezer zelf bij bent. Er zijn echter ook enkele momenten die minder bij het verhaal thuishoren, het spektakel is dan té gezocht en horen meer bij een spectaculaire actiethriller. In dit boek zorgen ze wel voor spanning en sensatie, maar sec beschouwd is het net wat te veel van het goede. Sommige personages komen eveneens een tikje ongeloofwaardig over. De wraakzuchtige bendeleidster Fraera is hier een goed voorbeeld van, maar ook het doen en laten van Zoya, de geadopteerde dochter van Demidov en zijn vrouw Raisa, doet de wenkbrauwen soms fronsen.

Ondanks deze kleine puntjes van kritiek is Kolyma zonder meer de moeite van het lezen waard. De thriller geeft een goed beeld van voormalig MGB’er Demidov, van de post-Stalin periode en van de worsteling van de Sovjet-Unie na diens dood. Het boek is minder intens dan zijn voorganger, maar desalniettemin van hoge kwaliteit.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Tom Rob Smith
Titel: Kolyma

ISBN: 9789041414212
Pagina’s: 420
Eerste uitgave: 2009

De Chinees – Henning Mankell

Flaptekst
Op een koude dag in januari 2006 doet de politie van Hudiksvall een verschrikkelijke ontdekking. Er heeft een bloedbad plaats gevonden. Achttien mensen zijn op beestachtige manier vermoord. Dit moet het werk van een krankzinnige moordenaar zijn geweest.

Als Birgitta Roslin, rechter in Helsingborg, de berichten erover leest, is ze met stomheid geslagen. Want bijna alle slachtoffers zijn verwanten van haar.

Omdat de politie geen enkel spoor van de dader vindt en geen aanknopingspunten heeft voor verder onderzoek, besluit Brigitta zelf de zaak te onderzoeken. Het onderzoek voert haar terug in het verleden en leidt haar naar verschillende continenten. Brigitta maakt hardhandig kennis met een nieuwe supermacht die zijn plaats opeist in de internationale arena.

Recensie
De in 2015 overleden auteur Henning Mankell wordt nog steeds gezien als een van de bestverkopende Zweedse schrijvers. In Nederland en België is hij vooral bekend geworden door zijn serie met de eigenwijze inspecteur Kurt Wallander. Naast thrillers schreef hij onder andere ook romans en jeugdboeken. Een van zijn standalones is De Chinees, dat in 2008 is verschenen. Hoewel dit een fictief boek is, heeft het een achtergrond in de realiteit en wordt hierin verteld wat had kunnen gebeuren, dus niet wat al gebeurd is.

Het is een steenkoude dag in januari 2006 wanneer de politie in het kleine plaatsje Hesjövallen een verschrikkelijke en lugubere ontdekking doet. De lichamen van achttien volwassenen en één twaalfjarige jongen zijn namelijk op een beestachtige manier vermoord en meteen wordt geconcludeerd dat dit het werk van een psychopaat is. Birgitta Roslin, rechter in Helsingborg, komt erachter dat haar moeder is opgevoed door enkele slachtoffers, waardoor er een verwantschap is. Haar theorie over de dader wordt door de politie niet geloofd, dus begint ze een eigen onderzoek dat haar terugvoert naar honderdveertig jaar eerder.

Met een sfeervolle impressie van een koude Zweedse winterdag heeft het verhaal een rustig begin, maar al heel snel komt hier een eind aan, want de ambiance wordt enigszins sinister als het erop lijkt dat het dorpje Hesjövallen in een spookstad lijkt te zijn veranderd. Dit wordt nog erger nadat de massamoord wordt ontdekt, want dan heerst er een gevoel van leegte, onmacht en ontsteltenis. Het politieonderzoek komt op gang en alle tekenen voor een spannende thriller zijn aanwezig. In het volgende deel – het verhaal bestaat uit vier delen die elk een volledig andere strekking hebben – wordt die spanning volledig overboord gegooid, want de flashback naar enkele jaren in de negentiende eeuw is niets meer of minder dan een roman. De gebeurtenissen die dan plaatsvinden zijn buitengewoon triest en bij vlagen zelfs aangrijpend, maar de lezer vraagt zich wel af wat het meeste in een thriller doet, ondanks dat het verband later in de plot wel helder is. Het derde deel is in feite van hetzelfde kaliber, en pas in het slotgedeelte komen weer wat spannende momenten bovendrijven.

Over het algemeen weet Mankell de lezer te boeien en aan alles is te merken dat hij hoe dan ook over vakmanschap beschikt. Toch kun je je afvragen of de auteur niet iets te ver is doorgeslagen met de vele politieke uitweidingen en soms ondoorgrondelijke en ronduit saaie fragmenten. De aandacht verslapt hierdoor en daarnaast raak je het spoor, en dus het verband, een klein beetje kwijt. Het principe ‘less is more’ zou het verhaal in veel gevallen goed hebben gedaan. De keuze van rechter Birgitta Roslin om haar eigen onderzoek te starten, is op zich een merkwaardige, want gezien de aard van haar beroep moet ze in feite beter weten. Ook de beweegreden van de door haar genomen stap is bijzonder. Er is een bepaalde verwantschap met enkele slachtoffers, maar die is op zich niet zo heel direct.

Hoewel de auteur er alles aan doet om niet al te snel iets prijs te geven, heb je, zelfs nog voordat het verhaal halverwege is, relatief snel in gaten wat het motief van de verschrikkelijke moorden is. Ondanks de diverse tips die Roslin de lokale politie geeft, lijdt de laatste aan tunnelvisie en richt zijn vizier volledig op de door hen gevonden verdachte. Deze opstelling is nogal onrealistisch. Evenzo onwaarschijnlijk zijn de vele voorvallen, zelfs als je in gedachten houdt dat de Mankell het verhaal geschreven heeft zoals het zou kunnen zijn. Ondanks alles is De Chinees een redelijk interessant verhaal, maar het heeft zijn tekortkomingen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Henning Mankell
Titel: De Chinees

ISBN: 9789044512588
Pagina’s: 534

Eerste uitgave: 2008

De kerstboekwinkel – Jenny Colgan

Flaptekst
Carmen wacht een grote uitdaging. Als het Londense warenhuis waar zij werkt vlak voor Kerstmis de deuren sluit, trekt ze met tegenzin in bij haar zus in Edinburgh. Ze kan daar aan de slag in een kleine boekhandel. De winkel heeft echter betere tijden gekend en wordt met sluiting bedreigd – tenzij er een wonder gebeurt. Carmen staat op het punt om nee te zeggen tegen de baan, maar laat zich dan toch betoveren: door de besneeuwde straten van de stad, door de charme van de ouderwetse boekhandel – en door de aantrekkelijke sterauteur die daar ineens verschijnt. Zal de magie van Kerstmis voor een wonder zorgen?

Recensie
Omdat Jenny Colgan altijd van romantische komedies heeft gehouden, leek haar een soortgelijke insteek een goed uitgangspunt om over te gaan schrijven. Haar eerste roman Hebbes! verscheen in 2000 en voor een deel heeft ze hiervoor uit haar eigen leven geput. Over het algemeen schrijft ze twee boeken per jaar en een daarvan is De kerstboekwinkel, dat in 2023 is uitgebracht en tevens het eerste deel is van een serie rond deze (fictieve) winkel in Edinburgh.

Dertiger Carmen Hogan werkt al sinds haar eindexamen in het Londense warenhuis Dounston’s op de afdeling stoffen en fournituren. De zaak bevindt zich in slecht weer en op een dag krijgt het personeel vlak voor kerst te horen dat de winkel failliet is en de deuren sluit. Om haar te helpen regelt haar zus Sofia dat ze tijdelijk in een kleine boekhandel in Edinburgh terechtkan. Met frisse tegenzin vertrekt ze naar de Schotse plaats en komt te weten dat de boekenzaak erg slecht loopt. Dan krijgt ze een ingeving om deze winkel van zijn ondergang te redden, dus wie weet worden het toch nog mooie kerstdagen.

In een relatief lange proloog leert de lezer protagonist Carmen Hogan al een klein beetje kennen en tijdens het verhaal krijg je een steeds betere indruk van haar. Natuurlijk valt er wel wat op haar aan te merken – aan wie niet – maar ze is beslist niet iemand aan wie je een hekel kunt hebben. Ze is zo nu en dan een flapuit, heeft een negatief zelfbeeld wat betreft het aangaan van relaties en lijkt een haat-liefdeverhouding met haar zus Sofia te hebben. Aan de andere kant is ze spontaan en heeft het hart hoe dan ook op de goede plek zitten. Kortom, eigenlijk komt ze over als iemand van vlees en bloed die je zonder problemen in je vriendenkring zou willen opnemen. Voor alle personages geldt dat ze overwegend bijzonder en markant zijn en daarom passen ze prima in de setting.

De diverse gebeurtenissen en voorvallen worden vanuit verschillende perspectieven verteld, maar toch vooral uit die van Carmen. Door deze afwisseling geeft de auteur een goed beeld van alle personages en omstandigheden, maar maakt eveneens nieuwsgierig naar wat er allemaal nog te gebeuren staat. Eén ding is in ieder geval duidelijk, veel daarvan zijn situaties die iedereen kan meemaken en overkomen, maar in dit boek wordt een en ander wel enigszins in het extreme gesteld. Helemaal niet erg, want deze keuze zorgt er juist voor dat het verhaal – op enkele korte fragmenten na – in zijn geheel blijft boeien en ook nog eens een behoorlijk tempo heeft.

Colgan heeft een bijzonder vlotte, innemende en ongecompliceerde manier van schrijven. Over het algemeen moet het allemaal leuk blijven. Minder prettige omstandigheden worden zodanig beschreven dat ze toch als min of meer plezierig overkomen. Wellicht dat het regelmatige, maar zonder meer gedoseerde, gebruik van humor en cynisme hier debet aan is. Vanzelfsprekend besteedt de auteur tevens aandacht aan romantiek, maar door allerlei externe factoren komt daarbij telkens een kink in de kabel en wordt het echt wat aan het eind van de plot. Uiteraard kan de lezer dit, net als enkele andere voorvallen, van mijlenver zien aankomen, maar deze voorspelbaarheid is absoluut niet storend of hinderlijk.

Aan het eind van de feelgoodroman zijn de omstandigheden nog even bar en boos en passen daarom uitstekend in de sfeer die van oudsher rond de kerstdagen hangt. En voor Carmen komt een trein voorbij waar ze maar één keer in kan stappen. De kerstboekwinkel is over het geheel genomen een fijn, sfeervol en genoeglijk begin van een serie die zich rond de feestdagen afspeelt.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jenny Colgan
Titel: De kerstboekwinkel

ISBN: 9789024590278
Pagina’s: 336

Eerste uitgave: 2023

Fatsoenlijke mensen stelen olifanten – Peter Hammarbäck

Flaptekst
Adam werkt als dierenverzorger is een Stockholmse dierentuin. Wanneer de directeur olifanten en leeuwen overneemt van een circus in een poging om bezoekers aan te trekken, komt hij in actie om de dieren te redden van een treurig bestaan.

Samen met collega en dierenvriend Natalie bekokstooft hij een grandioos plan om de exotische viervoeters vrij te laten in Kenia. Gaandeweg bloeit de liefde op tussen de twee…

Recensie
Journalist, voormalig hoofdredacteur en auteur Peter Hammarbäck heeft jaren geleden een tijd lang freelancewerk in Oost-Afrika verricht en onder andere dit heeft hem geïnspireerd bij het schrijven van zijn in 2024 verschenen debuutroman Fatsoenlijke mensen stelen olifanten. Een dierentuin in Stockholm en een verzorger die daar werkt, waren andere inspiratiebronnen en omdat hij zelf eveneens dierenliefhebber is, begon hij na te denken over hoe het voor de dieren moet zijn om in gevangenschap en in een voor hen onnatuurlijke omgeving te leven.

De Stockholmse dierentuin waar Adam Vieri als dierenverzorger werkt, zit in financieel zwaar weer en om het hoofd boven water te kunnen houden heeft directeur Camilla Stensson besloten dat ze de olifanten, gorilla’s en leeuwen overnemen van een circus dat ophoudt te bestaan. Hiermee hoopt en denkt ze meer bezoekers te trekken. Omdat Adam hier niet in gelooft, en er bovendien te weinig ruimte is voor deze wilde dieren, smeedt hij samen met Natalie, zijn evenknie bij het circus, een plan om de dieren te bevrijden en naar Kenya te brengen.

Al vrij snel heeft de lezer in de gaten dat Fatsoenlijke mensen stelen olifanten een roman is die in behoorlijk grote lijnen afwijkt van wat over het algemeen gebruikelijk is. De verschillende gebeurtenissen zijn namelijk bijzonder ongebruikelijk, vaak ronduit absurdistisch en veel van wat er gebeurt, is zonder meer onrealistisch. Helemaal niet erg, want het komt er eigenlijk op neer dat dit juist de kracht van het boek is. Het verhaal wordt verteld vanuit een beperkt aantal personages, maar het is vooral Adam Vieri die als leidend personage gezien kan worden. Hij is de centrale figuur die eigenlijk bij de meeste voorvallen betrokken is, maar de rol van Natalie moet daarbij echter niet onderschat worden. Zij is de motor die zijn daadkracht op gang helpt. Samen vormen ze een dynamisch koppel, waarvan hun doen en laten aangewakkerd door de plannen van de markante, enigszins egocentrische en op het oog gevoelloze Camilla Stensson.

Waar de een (Stensson) de commercie de boventoon wil laten vieren, komt de ander (Adam en Natalie) voor het welzijn van de dieren op. Twee tegenstellingen die in het echte leven natuurlijk ook voorkomen, maar in de roman in het extreme worden gesteld. Dit resulteert in een groot aantal bizarre situaties die ieders vermogen te boven gaan, maar de auteur neemt er wel even de tijd voor om het zover te laten komen. Aanvankelijk wordt er uitgebreid aandacht besteed aan de financiële perikelen waar de dierentuin mee te kampen heeft en de plannen om daar het hoofd aan te bieden, maar in de loop van de plot komt het reddingsplan om de hoek kijken. De absurde en kolderiek aandoende scènes nemen in aantal toe en het verhaal krijgt een tamelijk andere en soms niet te bevatten wending.

Hammarbäcks schrijfstijl is vlot, eigentijds en ongecompliceerd. Over het algemeen zit het tempo er goed in hij zorgt ervoor dat de lezer zich geen moment hoeft te vervelen. Hoewel het verhaal zo goed als ongeloofwaardig is, zitten er wel degelijk enkele kernen van waarheid in en valt er overduidelijk een boodschap in te bespeuren. Het punt waar het immers om gaat, is of het wel gerechtvaardigd is om dieren op te sluiten en hen geen leven te gunnen in hun natuurlijke habitat. Het antwoord hierop is niet moeilijk te geven. Toch wijst de auteur absoluut niet met een belerend vingertje of geeft onomwonden aan wat zijn eigen mening is – hoewel die eigenlijk wel tussen de regels door te lezen is.

Al met al is Fatsoenlijke mensen stelen olifanten een onderhoudende en humorvolle roman met een interessant thema en kleurrijke personages. Dit debuut smaakt in ieder geval naar meer.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Peter Hammarbäck
Titel: Fatsoenlijke mensen stelen olifanten

ISBN: 9789023962144
Pagina’s: 336

Eerste uitgave: 2024

Een goede raad – J.K. Rowling

Flaptekst
Wanneer Barry Fairbrother onverwacht sterft, zijn de bewoners van Pagford geschokt. Pagford is ogenschijnlijk een idyllisch Engels plattelandsdorp, met een charmant marktplein en een oude abdij, maar achter die fraaie façade gaan grote conflicten schuil. Tussen rijk en arm, tieners en hun ouders, vrouwen en hun echtgenoten, leraren en hun leerlingen…

In Pagford is niets wat het lijkt. De lege stoel die Barry achterlaat in de gemeenteraad is de aanleiding tot de grootste strijd die het dorp ooit heeft gekend. Wie zal zegevieren in deze verkiezingen vol opportunisme, valsheid en schokkende onthullingen?

Recensie
Behalve de voor jongeren bedoelde Harry Potter-reeks, waar J.K. Rowling bekend door geworden is, heeft ze eveneens een thrillerserie rond privédetective Comoron Strike    uitgebracht. Daarnaast schreef ze het in 2012 verschenen Een goede raad, haar eerste roman voor volwassenen. Het idee voor dit boek, dat een aantal thema’s bevat waar ze ervaring mee heeft, kreeg ze in een vliegtuig, terwijl ze in de Verenigde Staten was om het laatste boek van de Potter-serie te promoten.

De inwoners van het plattelandsdorpje Pagford zijn met stomheid geslagen als Barry Fairbrother, een populair en geliefd raadslid, plotseling overlijdt. Voor de nu ontstane vacature stelt een aantal kandidaten zich beschikbaar en daardoor ontstaat er een strijd die voor grote verdeeldheid in het ogenschijnlijk lieflijke plaatsje zorgt. Altijd verborgen gehouden geheimen komen naar boven drijven, het verschil tussen arm en rijk lijkt te groeien en in gezinnen ontstaat grote onenigheid. Zal de rust terugkeren als de naam van de winnaar van de raadsverkiezing bekend wordt gemaakt?

Rowling begint het verhaal met een introductie van de relatief gezien grote hoeveelheid personages. Gaandeweg de plot leert de lezer hen steeds beter kennen, omdat stukje bij beetje meer over hen bekend wordt, hoe ze in elkaar steken, hoe hun persoonlijke omstandigheden zijn en waarom ze doen wat ze doen. Dit alles heeft behoorlijk wat tijd nodig, maar over het geheel genomen merk je daar in feite niet zo heel veel van. Er gebeurt namelijk meer dan voldoende, niet zozeer qua spektakel, maar voornamelijk het onderlinge gekonkel, het elkaar in de gaten houden en het proberen elkaar de vliegen af te vangen zorgen ervoor dat je je niet hoeft te vervelen.

De vele gebeurtenissen – in de breedste zin van het woord – worden dan ook verteld vanuit talrijke perspectieven. Het is echter altijd duidelijk wie deze personen zijn, welke connectie ze met elkaar hebben en wat hun exacte rol in het verhaal is. De auteur behoudt voortdurend het overzicht en laat de lezer niet in het luchtledige spartelen. Vanaf het begin is er structuur, hoewel je natuurlijk nog niet meteen doorhebt waar alles naartoe gaat. De rode draad daarbij is de verkiezing van de opvolger van Barry Fairbrother, maar daarnaast zijn er ook nog diverse andere verhaallijnen, die ieder een andere strekking hebben, maar waarbij het stadje Pagford en het wel en wee van meer dan een handvol bewoners centraal staat.

Het plattelandsdorpje, en wat zich daar zoal voordoet, kan gezien worden als een afspiegeling van de maatschappij. Dit blijkt onder andere uit de verschillende thema’s die de auteur in haar roman heeft verwerkt. Een paar voorbeelden daarvan zijn armoede, verwaarlozing, drugsgebruik en – in iets mindere mate – seksueel misbruik. Hierdoor, maar tevens door de gedragingen en escapades van de personages, is het allemaal behoorlijk realistisch. In de ontknoping wordt het tegen de verwachting in zelfs nog enigszins dramatisch en uiteindelijk leidt dit ertoe dat sommige karakters zich een beetje positief hebben ontwikkeld. Het merendeel is en blijft echter bijzonder onsympathiek en waarschijnlijk was dat ook Rowlings bedoeling.

In een toegankelijke en vlotte schrijfstijl legt Rowling de vele perikelen en bijbehorende problemen waar Pagford mee te kampen heeft bloot. Dit gebeurt op een beeldende en inlevende wijze, en zo nu en dan voorzien van een vleugje subtiele humor. Een goede raad is daarom een geslaagde debuutroman waarmee de auteur laat zien dat ze een boeiend verhaal kan vertellen en ook nog eens haar veelzijdigheid toont.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: J.K. Rowling
Titel: Een goede raad

ISBN: 9789022571248
Pagina’s: 544

Eerste uitgave: 2012

Wie houdt je warm in de winter? – Berend Boudewijn

Flaptekst
Een man op leeftijd woont alleen in een groot huis dat tot in elke kier getuigt van de tomeloze versierdrift van zijn overleden vrouw, zijn grote liefde. De dagelijkse beslommeringen vragen om een nieuwe routine, kleine taken worden avontuurlijke ondernemingen.

Als een buitenstaander becommentarieert hij zijn doen en laten, beziet zichzelf als een personage. En hoe buitenstaanders dat personage dan weer bezien. Zijn geheugen lijkt hem herinneringen op te dringen, maar soms ook te onthouden. In hinkstapsprongen dient het verleden zich aan, zijn rijke, gevarieerde bestaan, het geluk van een lang en gelukkig huwelijk.

Met licht ironische toetsen beschrijft Berend Boudewijn het leven van een man wiens vrouw er niet meer is. En het leven mét haar, zoals dat is opgeslagen in zijn geheugen. Sober en soms amusant, en daardoor des te indringender.

Recensie
Berend Boudewijn (van der Woude) is vooral bekend geworden door zijn theater- en televisiewerkzaamheden, maar heeft ook enkele boeken geschreven, waaronder het in 2023 verschenen novelle Wie houdt je warm in de winter?, waarin hij – hij is dan zevenentachtig jaar oud – terugkijkt op bijna dertig jaar huwelijk met Martine Bijl, die in 2019 overleden is aan de complicaties van een hersenbloeding.

Het niet al te omvangrijke boekje bestaat, en dat is van meet af aan al duidelijk, bestaat uit een grote hoeveelheid herinneringen van de auteur aan zijn overleden vrouw M – volledige namen worden nergens genoemd, alleen de eerste letter van de voornaam. Daarnaast is alles in de derde persoon geschreven, alsof een alwetende verteller het over iemand anders heeft. Natuurlijk weet de lezer meteen dat dit om de auteur zelf gaat en hij over bepaalde fasen in zijn leven vertelt, maar vooral over zijn samenzijn met M, die, zo blijkt glashelder, zijn grote liefde was.

De novelle bestaat uit een tig-aantal korte ongenummerde hoofdstukken, waarin de auteur op soms indringende, soms grappige of cynische, maar absoluut liefdevolle manier onder andere vertelt wat hij en M samen ondernomen hebben, welke vakantiereizen en stedentrips ze gemaakt hebben. Toch stelt hij zich zo nu en dan ook kwetsbaar op. Dit komt bijvoorbeeld tot uiting wanneer het opruimen van M’s kleding en spullen ter sprake komt en dat hij grote moeite heeft hier afstand van te nemen, maar ook dat hij regelmatig dingen vergeet, zoals namen van steden of oud-collega’s. De angst van het ouder zijn en de ongemakken die dit met zich mee kan brengen schemeren er op die momenten wel door.

Hoewel dit allemaal natuurlijk Boudewijns herinneringen zijn, zullen veel lezers geconfronteerd kunnen worden met eigen herkenbaarheden. Veel wat de auteur vertelt, kan namelijk in hun persoonlijke situatie ook voorgekomen zijn. Daarom is het boekje ook zo invoelbaar en uit het leven gegrepen. Echt expliciet wordt het niet genoemd, maar soms heeft er veel van weg dat vereenzaming een belangrijke rol heeft gespeeld bij het opschrijven van deze herinneringen. Wat zonder meer goed naar voren komt, is dat Boudewijn M, voor wie hij de laatste vier jaar van haar leven mantelzorger was, enorm mist. Maar, en dat moet worden gezegd, met wie hij eveneens dertig prachtige jaren heeft gehad waar hij met een mooi en goed gevoel op terug kan kijken. Dit maakt het verdriet er natuurlijk niet minder om, maar wellicht een stukje draaglijker.

Wie houdt je warm in de winter? is over het geheel genomen een mooie en liefdevolle verzameling herinneringen van een man die erg veel van zijn vrouw gehouden heeft en met wie hij in feite nog wel veel meer jaren had willen doorbrengen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Berend Boudewijn
Titel: Wie houdt je warm in de winter?

ISBN: 9789025475246
Pagina’s: 144

Eerste uitgave: 2023