Categorie archief: Gelezen in 2021

Bob de straatkat – James Bowen


Beschrijving
James, een straatmuzikant in Londen, vindt een gewonde kat. Hoewel James nauwelijks voor zichzelf kan zorgen, neemt hij hem mee naar de dierenarts en verzorgt hem tot hij weer op eigen poten kan staaan. Maar Bob besluit te blijven en de twee worden onafscheidelijk. Samen verdienen ze hun kostje op straat en worden al gauw beroemd. Zo kunnen ze allebei hun moeilijke verleden achter zich laten.

Recensie
Na de scheiding van zijn ouders, James Bowen was toen nog erg jong, groeide hij op in zowel Groot-Brittannië als Australië, waar hij op driejarige leeftijd met zijn moeder naartoe verhuisde. Hij heeft er geen gemakkelijke jeugd gehad en toen hij vijftien jaar oud was, stopte hij met het volgen van onderwijs. Twee jaar later vertrok hij naar Londen om bij zijn halfzus en haar man te gaan wonen. Er ontstonden spanningen en hij werd weggestuurd. Dit betekende het begin van zijn leven op straat, waar hij met drugs in aanraking kwam. Hij raakte verslaafd aan heroïne om te vergeten dat hij dakloos was.

In het voorjaar van 2007 nam hij deel aan een methadonprogramma en kreeg hij een appartement toegewezen in het kader van een begeleid-wonen-project. Om in zijn onkosten te voorzien, verdiende hij zijn geld als straatmuzikant. Op een avond kwam hij thuis en trof hij voor de deur van een van de woningen een kat aan. Dit voorval herhaalde zich de volgende dagen en Bowen, hij was altijd al een kattenliefhebber, nam het dier mee naar huis en controleerde of de kat van een van de andere bewoners was. Omdat niemand een huisdier miste, besloot hij met de gewonde kat naar een dierenarts te gaan en hem de komende twee weken te verzorgen. Vervolgens gingen ze zich aan elkaar hechten en nam Bowen de kat, hij is hem Bob gaan noemen, definitief in huis.

Deze ontmoeting, maar ook hoe het hen de jaren daarna is vergaan, heeft Bowen opgetekend in zijn en Bobs autobiografie Bob de straatkat. De auteur vertelt hoe ze samen hun geld verdienen, hij als straatmuzikant, Bob als publiekslieveling. Dat dit hen goed afgaat, en dat is vooral te danken aan de steeds populairder wordende Bob, is aan de inkomsten te merken. Die zijn aanmerkelijk meer dan wanneer Bowen alleen aan het werk was. Toch gaat het hen niet altijd voor de wind, want Bowen vertelt ook over een paar tegenslagen waarmee ze te maken krijgen. Een paar voorbeelden daarvan zijn Bob die een paar keer weggelopen is en James die onterecht beschuldigd wordt van mishandeling en daarvoor door de politie verhoord wordt.

Dieren kunnen troosten, helpen en voor verandering zorgen. Het verhaal van Bowen is daar een bewijs van. Dankzij Bob is hij sterker geworden, heeft zijn leven een positieve wending genomen en is ook zijn houding en opstelling naar andere mensen toe anders geworden. Overigens, en dat blijkt ook heel duidelijk uit de autobiografie, is ook Bob veranderd. Van beide wordt wat over hun achtergrond verteld, hoewel dat in het geval van Bob wel wat lastiger is. Dit alles maakt dat Bob de straat kat meer is dan een verhaal over alleen maar een kat. Het geeft namelijk ook een globaal beeld over het leven van iemand die een groot deel van de dag op straat leeft, waar hij vervolgens mee te maken kan krijgen en ook hoe hij zijn eigen problemen weet te overwinnen. En dit alles heeft Bowen op een bijzonder toegankelijke, mooie en soms aandoenlijke manier gedaan.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: James Bowen
Titel: Bob de straatkat

ISBN: 9789044351828
Pagina’s: 224

Eerste uitgave: 2012

Cupido – Kristiaan Vandenbussche


Beschrijving
Vijf vrienden. Eén jeugdzonde. Getekend door het verleden. Een gesloten jeugdinstelling. Een uit de hand gelopen grap eindigt tragisch. De vijf schuldigen besluiten de waarheid verborgen te houden, maar blijft hun geheim bewaard, ook als hun relatie onder druk komt te staan? Seppe en zijn vrienden waren nog kinderen toen ze in de jeugdinstelling verbleven, jaren later moeten ze als volwassenen instaan voor hun daden en wordt hun band opnieuw op de proef gesteld. Een nieuw ongeval, een moord, en een nieuwe belofte tot zwijgplicht. Maar het lijkt erop dat iemand het op de groep vrienden heeft gemunt.

Recensie
De Vlaamse topadvocaat Kristaan Vandenbussche is altijd al bezig geweest met verhalen en ook met het schrijven daarvan. Toen hij nog op school zat, was hij bijvoorbeeld redacteur van een satirisch blad. In het begin van zijn carrière als advocaat verdedigde hij jeugddelinquenten en later kreeg hij te maken met een zaak over een in een nachtkluis gevonden geldbedrag. Dit inspireerde hem tot het schrijven van een thriller waarin hij beide zaken combineerde. Na een schrijfproces van zeven jaar verscheen in november 2020 zijn debuut Cupido.

Seppe en zijn vier vrienden doen mee aan een wielerwedstrijd die door de jeugdinstelling waarin ze verblijven is georganiseerd. Met z’n vijven hebben ze een grap uitgehaald die een noodlottige afloop heeft. Ze spreken vervolgens af dit geheim te houden. Zeven jaar later verbouwen Seppe en zijn vrienden diens pas aangekochte woning, een voormalig bankkantoor. In een achtergebleven nachtkluis vinden ze een grote som geld. Vanaf dat moment wordt hun vriendschap op de proef gesteld, worden ze geconfronteerd met de daden uit hun verleden en lijkt iemand het op hen gemunt te hebben.

Vandenbussche is niet de eerste advocaat die een thriller schrijft en zo goed als zeker zal hij ook niet de laatste zijn. Net als veel van zijn voorgangers deden, heeft ook hij zijn vakkennis en ervaring gebruikt bij het schrijven van een verhaal. Een paar goede voorbeelden daarvan zijn wat er allemaal in een jeugdinstelling kan gebeuren, welke achtergrond de jongeren hebben die daar verblijven en ook hoe ze zich er vaak gedragen. Wat dit aspect betreft, is Cupido bijzonder realistisch. Maar dat geldt, ondanks dat de thriller in geringe mate gebaseerd is op waargebeurde feiten, niet voor het hele verhaal. Door een aanzienlijk aantal bizarre gebeurtenissen schuurt het voor een groot deel tegen het onwaarschijnlijke aan. Neem onder andere de politie, die niet overal even professioneel overkomt en daardoor verre van overtuigt.

Daarentegen is het begin van het verhaal beeldend, de lezer kan zich dan precies voorstellen wat er gebeurt, situaties als het ware voor zich zien, en in zekere zin maak je ook mee wat de personages beleven en (moeten) doorstaan. Al snel verandert de schrijfstijl naar verhalend, dan vertelt de auteur de lezer wat er gebeurt, alsof hij zich in de rol van een verslaggever heeft verplaatst. Met betrekking tot de personages, dat geldt dan vooral voor de vijf vrienden, wordt vrij veel verteld waardoor je ruim voldoende over hen te weten komt. Natuurlijk komt dit in de eerste plaats omdat het verhaal vanuit hun perspectieven wordt verteld, maar eveneens omdat Cupido een tijdspanne van een kleine tien jaar beslaat. Die termijn heeft een belangrijke invloed op het tempo van het verhaal, want dat is heel behoorlijk. Eigenlijk is er geen moment dat de lezer rust krijgt, want er gebeurt aldoor wel wat.

Al die gebeurtenissen zijn echter geen garantie voor een buitengewoon spannend verhaal. Hoewel de plot zich er in principe goed voor leent en er wel degelijk enkele momenten zijn waarop er een licht spanningsveld ontstaat, blijft die spanning in het verhaal toch ondermaats. De opbouw, die chronologisch verloopt, is verzorgd en zo nu en dan doet zich een onverwachte ontwikkeling voor. Die zorgt er echter niet voor dat het verhaal een andere wending krijgt. De auteur speelt op zeker en wijkt niet af van het door hem ingeslagen pad, hoewel hij aan het eind wel een uitglijder maakt met de niet bestaande datum 29 februari 2007. Het uiteindelijke resultaat is dat Cupido geen groots, maar wel vermakelijk debuut is.

Waardering: 3/5

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Boekinformatie
Auteur: Kristaan Vandenbussche
Titel: Cupido

ISBN: 9789460416712
Pagina’s: 424

Eerste uitgave: 2020

De meisjes van Ravensbrück – Anna Ellory


Beschrijving
1989, Berlijn. De Muur is gevallen en Berlijn viert feest. Miriam is uit een lastig huwelijk gevlucht om voor haar stervende vader Henryk te zorgen. Ze voelt zich schuldig dat ze hem al jaren maar heel weinig heeft gezien; hij was het niet eens met haar huwelijk. Dan ziet ze tijdens het verzorgen een kamptatoeage op zijn arm en kantelt alles wat ze over hem dacht te weten. Hij is niet Joods, waarom heeft hij dan in een concentratiekamp gezeten? Hij heeft nooit een woord gesproken over de oorlog. Ze gaat op zoek naar antwoorden en in zijn spullen vindt ze tot haar ontzetting een kampuniform van Ravensbrück, het vrouwenkamp. Wanneer ze in de zomen van het uniform geheime brieven aan haar vader ontdekt, die daar al 40 jaar verstopt zitten, probeert ze het mysterie van zijn verleden te ontrafelen.

Recensie
Nog voordat ze ooit iets geschreven had, las Anna Ellory een artikel over een Poolse vroedvrouw in Auschwitz. Dit zette haar aan het denken over vrouwelijke holocaustverhalen, hoe ze reageren op de gruwelijkheden die hen overkwamen. Ze kwam tot de conclusie dat ze vervolgens een verhaal wilde vertellen dat een stem gaf aan degenen die er geen hadden. Hierna deed ze onderzoek naar het voor haar onbekende Ravensbrück, een concentratiekamp voor vrouwen, en volgde een aantal schrijfcursussen. Na een aantal pogingen leidde dit uiteindelijk tot haar in 2020 verschenen en in meer dan tien landen uitgebrachte debuutroman De meisjes van Ravensbrück.

Het is december 1989, de Muur in Berlijn is net gevallen en de bewoners vieren feest. Voor Miriam voelt alles echter anders, ze is bij haar man weggevlucht en zorgt nu voor haar vader die op sterven ligt. Wanneer ze hem op een dag verzorgt, valt haar een kamptatoeage op, verstopt onder zijn horloge. Ze vraagt zich af waarom hij in een concentratiekamp gezeten heeft en waarom hij er nooit over gesproken heeft. Dan vindt ze, verstopt in een uniformjurk, een groot aantal briefjes die aan hem gericht zijn. Ze leest ze allemaal om te weten te komen wat hij heeft doorgemaakt, maar ook om hem antwoord te geven op een door hem gestelde vraag.

Hoewel de Tweede Wereldoorlog al vijfenzeventig jaar achter ons ligt, wordt er nog steeds over geschreven of is het een belangrijk thema in romans of thrillers. Ook Ellory heeft in De meisjes van Ravensbrück voor deze zwarte periode in de wereldgeschiedenis gekozen. Dat doet ze door Miriam de door haar in een kampuniform gevonden briefjes te laten lezen die Frieda, een van de vrouwen die in dit concentratiekamp gevangen gehouden werd, heimelijk geschreven heeft. Die briefjes vertellen het verhaal over de liefde die Frieda voor Miriams vader Henryk voelde, maar ook wat zij en de andere vrouwen in het kamp moesten doormaken. Het verhaal speelt zich daardoor af in zowel het heden (1989) als het verleden, zonder dat er eigenlijk gerichte flashbacks in voorkomen.

Naast het verhaal van Miriam, die ook nog eens te maken heeft met de gevolgen van een slecht huwelijk, is er het verhaal van Henryk. De meisjes van Ravensbrück wordt dan ook afwisselend vanuit hun perspectieven verteld. Dat zorgt ervoor dat er een soort spanningsboog ontstaat, de lezer wil immers weten wat hen overkomen is, wat er nog gaat gebeuren, maar vooral ook wat de gevangenen allemaal hebben moeten doorstaan. Die gruwelijkheden en ontberingen zijn door Ellory zo levensecht beschreven dat veel fragmenten bijzonder aangrijpend zijn. De beeldende schrijfstijl is er dan ook nog eens debet aan dat alles wat verteld wordt als het ware op je netvlies gebrand staat.

Ellory’s keuze voor het jaar 1989 is een bewuste en in zekere zin ook een symbolische. Vooral voor de Oost-Duitsers was de val van de Berlijnse Muur in november van dat jaar een opening naar de vrijheid. Een vrijheid waar Miriam in feite nog naar op zoek is, en in zekere zin geldt dit ook voor Henryk, hoewel hij zich daar door zijn zeer zwakke gezondheid niet actief van bewust is. Dat zowel Miriam als haar vader gevangenzitten in hun eigen verleden komt erg goed tot uiting. De gevonden briefjes zijn echter voor beiden, Miriam leest er regelmatig een voor aan haar vader, een opening naar hun eigen vrijheid.

Een onderwerp als de Tweede Wereldoorlog is vaak zwaar beladen, maar de auteur heeft haar roman op een behoorlijk toegankelijke manier geschreven. Natuurlijk is het geen al te vrolijk verhaal, is het op momenten aangrijpend en indringend, maar nergens krijgt de lezer de indruk er niet doorheen te komen. Ellory’s debuut zal dan ook nog wel even blijven hangen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Anna Ellory
Titel: De meisjes van Ravensbrück

ISBN:  9789021026428
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2020

Wat ik nooit eerder heb gezegd – Celeste Ng


Beschrijving
Juni 1977. In het universiteitsstadje Middlewood ontdekt de familie Lee dat hun dochter verdwenen is. Een paar dagen later wordt het lichaam van de zestienjarige Lydia uit het meer gevist. Verteerd door schuldgevoelens slaat haar vader een roekeloze weg in die hem zijn huwelijk kan kosten. Haar moeder Marilyn is gebroken, maar vastbesloten om een dader te vinden – tegen elke prijs. Lydia’s broer is er zeker van dat hun getroebleerde buurjongen Jack iets te maken heeft met het drama. Maar het is de jongste in de familie, Hannah, die meer ziet dan iemand zich realiseert en die wel eens de enige zou kunnen zijn die weet wat er echt gebeurd is.

Recensie
Na de middelbare school studeerde Celeste Ng Engels aan Harvard University en vervolgens haalde ze haar Master of Fine Arts in schrijven aan de Universiteit van Michigan. Haar schrijfcarrière begon met het schrijven van korte verhalen en in 2012 won ze met Girls, at play de Pushcart Prize. Haar korte verhalen en essays werden in een aantal kranten gepubliceerd, waaronder de New York Times. In 2014 verscheen haar eerste debuutroman Everything I never told you, dat een jaar later in het Nederlands werd vertaald en de titel Wat ik nooit eerder heb gezegd kreeg.

Het is 3 mei 1977 en de zestienjarige Lydia Lee ontbreekt bij het ontbijt en niet veel later ontdekt haar familie dat ze is verdwenen. Na een paar dagen wordt haar lichaam in het meer gevonden. Haar ouders lijken ontroostbaar en verwerken hun verdriet op hun eigen manier en dat geldt in feite ook voor haar broer Nathan. De een trekt zich in schuldgevoel terug, de ander is vastberaden de dader te vinden of beschuldigt een buurjongen ervan dat hij er meer van weet. Er is er echter een die zich afzijdig houdt en meer lijkt te weten dan iedereen vermoedt, dat is haar zusje Hannah.

‘Lydia is dood. Maar dat weten ze nog niet.’ Negen woorden die er al meteen voor zorgen dat je als lezer nieuwsgierig wordt gemaakt en tevens met een aantal vragen komt te zitten. Want wat is er met haar gebeurd, hoe komt het dat ze het nog niet weten en wie zijn die ze eigenlijk? Vragen die gedurende de plot uiteraard worden beantwoord, de een wel sneller dan de ander, maar er komen antwoorden. Al snel wordt duidelijk dat met die ‘ze’ de familie van Lydia wordt bedoeld: haar vader, haar moeder en haar broer en zus. Het verhaal wordt dan ook vanuit deze vijf personages verteld. Dan weer in het heden, dan weer in het verleden. Door deze flashbacks, vaak weergegeven in gedachtevorm, wordt langzaam maar zeker onthuld wat er de reden van is dat Lydia niet meer leeft.

Door deze opzet leer je de personages vrij goed kennen en merk je dat ieder van hen hun eigen geheimen heeft, maar in feite ook hun eigen demonen. De enige die daar wat minder last van lijkt te hebben, is Hannah, zij is de meest onbevangene van de vijf. James en Marilyn, de ouders van Lydia, hebben daarnaast ook nog erg veel last van hun verleden, dat wordt goed tot uiting gebracht. Marilyn is Amerikaans, maar heeft er last van dat ze ambitieus is. Dat wordt niet gewaardeerd en is in de jaren zeventig verre van gebruikelijk. James is van Chinese afkomst en wordt in zijn omgeving niet echt geaccepteerd en voor vol aangezien. Ook hun kinderen hebben er last van dat ze van gedeeltelijk Chinese origine zijn. De auteur maakt met deze vijf mensen heel goed duidelijk dat (rassen)discriminatie in die tijd gemeengoed was. Het gezin komt hierdoor nogal eenzaam over.

De schrijfstijl van de auteur is beeldend, waarbij ze ook de gevoelens van de personages bijzonder goed weet over te brengen. De lezer kan zich daardoor prima met hen vereenzelvigen. Hoewel Wat ik nooit eerder heb gezegd absoluut geen thriller is, heeft het wel degelijk een continue spanningsboog. Dat komt vooral doordat je wilt weten wat er allemaal aan de hand is, en dat is op zich best wel wat, maar tevens hoe het met ieder van de gezinsleden gaat aflopen en hoe ze uiteindelijk met het verlies van Lydia om kunnen gaan. Het laatste hoofdstuk, waarin het lijkt dat de situaties enigszins uit de lucht komen vallen, zal daar uitsluitsel over geven. Al met al is dit een prima debuutroman, die zowel beklemmend, triest als boeiend is.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Celeste Ng
Titel: Wat ik nooit eerder heb gezegd

ISBN: 9789400508019
Pagina’s: 288

Eerste uitgave: 2015

Rookgordijn – Jørn Lier Horst & Thomas Enger


Beschrijving
Op oudjaarsavond wordt Oslo opgeschrikt door een explosie. Alles wijst in de richting van een terroristische aanslag. Onder de gewonden bevindt zich iemand die Alexander Blix goed kent. Ruth-Kristine Smeplass is de moeder van Patricia, die tien jaar geleden op tweejarige leeftijd werd ontvoerd. Blix was toen betrokken bij het onderzoek, maar er is nooit een spoor van het meisje gevonden. Als de vermissing opnieuw in het nieuws komt, raakt verslaggever Emma Ramm geïntrigeerd door de nooit opgeloste zaak. Blix en Ramm bundelen opnieuw hun krachten in een poging het rookgordijn rond de verdwijning van Patricia te laten oplossen.

Recensie
Al jarenlang behoren Jørn Lier Horst en Thomas Enger tot de top van het Scandinavische misdaadgenre, maar pas in 2018 publiceerden ze hun eerste als duo geschreven thriller Nullpunkt. Onder de titel Nulpunt verscheen dit gezamenlijke debuut in februari 2020 in een Nederlandse vertaling. Rookgordijn, het tweede deel van wat vooralsnog een trilogie rond journaliste Emma Ramm en rechercheur Alexander Blix lijkt te zijn, kwam in januari 2021 uit en is kundig vertaald door Kim Snoeijing.

Het is oudjaarsavond 2018 en om klokslag twaalf uur vindt er in Oslo een explosie plaats waarbij doden en gewonden vallen. Een terroristische aanslag wordt niet uitgesloten. Onder de gewonden bevindt zich Ruth-Kristine Smeplass, een oude bekende van Blix. Tien jaar eerder was hij betrokken bij het onderzoek naar de ontvoering van haar eenjarige dochtertje Patricia. Het meisje is nooit gevonden. Als Ramm hoort dat Smeplass in het ziekenhuis is opgenomen, wil ze een artikel over haar schrijven. Ze gaat op onderzoek uit en stuit daarbij op de vermissing van Patricia. Zowel zij als Blix hebben nu eenzelfde doel: erachter komen wat er destijds met het meisje is gebeurd.

Net als in het voorgaande deel Nulpunt het geval was, wordt Rookgordijn voornamelijk verteld vanuit de perspectieven van Blix en Ramm. De auteurs hebben er daarom voor gekozen ze in de eerste hoofdstukken (opnieuw) te introduceren. Daarbij wordt heel summier verwezen naar enkele situaties uit het vorige boek, maar omdat daarbij voldoende informatie gegeven wordt, kan dit boek heel goed afzonderlijk van het andere gelezen worden. Wat echter wel opvalt, is dat de personages deze keer nogal oppervlakkig blijven. Ze maken zo goed als geen ontwikkeling door en blijven grotendeels hangen in wat eigenlijk al van en over hen bekend is. Een heel kleine uitzondering daarop is Sofia Kovic, een jonge rechercheur die in dit verhaal een iets grotere rol gekregen heeft.

Behalve dat er aan het begin van het verhaal een kennismaking met de personages plaatsvindt, heeft het in die fase ook al actie en tempo. Dit zorgt ervoor dat de lezer nieuwsgierig wordt en dat er op dat moment ook al een lichte spanningsboog ontstaat. Deze twee elementen blijven gedurende de plot aanwezig, hoewel soms wel wat sluimerend. Wat niettemin drastisch inzakt, is de snelheid. Na die veelbelovende ouverture wordt het hoofdzakelijk een verhaal van een politieonderzoek en eveneens dat van een journalist die haar eigen onderzoek doet. Pas in de ontknoping, die nogal explosief is, komt de vaart er weer in en worden de verschillende verhaallijnen waarvan daarvoor nog sprake was samengesmeed tot één geheel.

Zoals hiervoor al beknopt genoemd, heeft het verhaal een spanning die gedurende de hele plot aanwezig is. Dat komt in de eerste plaats omdat ook de lezer wil weten wat er tien jaar eerder met Patricia is gebeurd, maar eveneens benieuwd is of de bomaanslag hiermee te maken heeft. Een enkele onverwachte plotwending en de paar flashbacks naar tien jaar eerder hebben daar evengoed invloed op. Rookgordijn heeft een interessant uitgangspunt, vooral omdat er altijd een dreiging is dat een terroristische aanslag plaats kan vinden. De auteurs hebben daar een eigen draai aan gegeven en dat maakt het verhaal origineel. Desondanks ontkomt ook dit ervaren schrijversduo niet aan enkele kleine, niet storende thrillerclichés.

Horst en Enger laten met dit tweede deel uit de Blix/Ramm-serie zien dat ze zonder meer begenadigde schrijvers zijn. Hun schrijfstijl is beeldend en toegankelijk, het lukt hen om de lezer van begin tot eind te boeien en de personages zijn stuk voor stuk intrigerend. Uiteindelijk leidt dit ertoe dat Rookgordijn een gedegen politiethriller is die wel achterblijft op het niveau van zijn voorganger.

Waardering: 3/5

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Boekinformatie
Auteur: Jørn Lier Horst & Thomas Enger
Titel: Rookgordijn

ISBN: 9789044932058
Pagina’s: 320

Eerste uitgave: 2021