Flaptekst
CIA-officier Sam Joseph wordt naar Parijs gestuurd om de Syrische paleisambtenaar Mariam Haddad te rekruteren. De twee raken verzeild in een verboden relatie, die Haddads rekrutering een boost geeft en voor ongelooflijk veel gevaar zorgt als ze Damascus binnengaan om de man te vinden die verantwoordelijk is voor de verdwijning van een Amerikaanse spion.

De jacht op de moordenaar leidt al snel naar een spoor van spraak­makende moorden en de ontdekking van een duister geheim in het hart van het Syrische regime, waardoor het stel in het vizier komt van de alziende ogen van Assads spionnenvanger, Ali Hassan, en zijn broer Rustum, het hoofd van de gevreesde Republikeinse Garde.

Recensie
Na acht jaar als analist bij de CIA te hebben gewerkt, besloot David McCloskey het roer volledig om te gooien en voor een andere carrière te kiezen. De vele herinneringen die hij vervolgens had te verwerken, scheef hij op. Het document groeide uit tot een manuscript, vijf jaar later werd dit omgevormd tot een officieel boek en in 2021 verscheen Damascus Station, dat begin 2025 door Jan van den Berg en Marieke van Muijden in het Nederlands is vertaald en de titel Standplaats Damascus heeft meegekregen. Het debuut is geïnspireerd op waargebeurde feiten die in de eerste twee jaar van de Syrische opstand (2011-2013) plaatsvonden.

Samuel (Sam) Joseph is officier bij de CIA en krijgt de taak toebedeeld om Mariam Haddad, een Syrische paleismedewerkster die op dat moment in Parijs verblijft, te rekruteren. Ze beginnen een relatie die voor beiden riskant is en in Damascus, waar Sam de moordenaar van een CIA-collega moet wreken, voor veel gevaar kan zorgen. Tijdens zijn missie stuit hij op een geheim en krijgen zowel hij als Mariam te maken met de nietsontziende broers Ali en Roestoem Hassan, die allebei in nauw contact staan met president Bashir al-Assad.

De werkelijke omstandigheden in Syrië hebben inmiddels een lichte verandering ondergaan, maar het verhaal speelt zich nog wel af tegen een achtergrond van oorlog en onlusten. Vanzelfsprekend lopen deze conflicten als een rode draad door de plot heen, maar het draait in het boek vooral om de spionageactiviteiten van de CIA en het weerwoord van de Republikeinse Garde en het Veiligheidskantoor van het Presidentiële Paleis. Doordat de auteur ervaringsdeskundige is, is hij in grote lijnen op de hoogte van de ins en outs van met name de Amerikaanse inlichtingendienst. Zijn kennis van operaties en analyses is dan ook vakkundig in Standplaats Damascus verwerkt, waardoor alles erg waarheidsgetrouw en realistisch overkomt en de lezer tevens inzicht geeft in de werkwijze van geheime diensten.

Van de personages vanuit wier perspectief de vele gebeurtenissen worden verteld, zijn Sam Joseph en Mariam Haddad de belangrijkste, maar ook de twee Syrische broers krijgen voldoende aandacht. Over hun professionele werkzaamheden komt de lezer ruim voldoende te weten, maar de informatie omtrent hun persoonlijke omstandigheden blijft enigszins achter. Oppervlakkig zijn ze geen van allen, breedvoerig uitgediept evenmin. Hoe anders is dit voor hoofdstad Damascus, waar het grootste deel van de plot zich afspeelt. De beschrijving van pleinen, straten en andere locaties wordt zodanig beschreven dat je je er een prima voorstelling van kunt maken. De strekking van het inlichtingenwerk wordt eveneens tot in detail naar voren gebracht en daaruit valt af te leiden dat dit vakgebied helemaal niet zo spectaculair is als vaak wordt gedacht en gebracht.

Hoewel het verhaal verre van bloedstollend is, bevat het zonder meer een continue dreiging. De oorlogssituatie, de onberekenbaarheid en wreedheden van diverse Syrische personages, de voorbereidingen van verschillende acties en enkele persoonlijke relaties zijn daar voornamelijk debet aan. Toch zijn er wel degelijk momenten die spannend zijn, met name in de ontknoping, waarin ook nog eens een behoorlijk gewelddadige scène voorkomt. Beklemming is er echter voldoende, want het is geen kleinigheid om continu door de Moeghabarat (geheime politie en militaire inlichtingendienst) in de gaten gehouden te worden en dat overkomt zowel Sam als Mariam zo goed als voortdurend.

De werkelijke feiten waar het debuut van McCloskey op gebaseerd is, zorgen ervoor dat Standplaats Damascus bijzonder levensecht is en de geschetste verrichtingen door de CIA zijn stuk voor stuk intrigerend. De auteur houdt zich verre van James Bondachtige taferelen en dat komt de geloofwaardigheid van de overwegend fictieve spionagethriller meer dan ten goede.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: David McCloskey
Titel: Standplaats Damascus
ISBN: 9789402325621
Pagina’s: 432
Eerste uitgave: 2025

Flaptekst
In juli 2014 wordt Johan van Laarhoven wereldnieuws als de Thaise politie zijn villa in Pattaya binnenvalt, waar hij met zijn vrouw en kinderen woont. Van Laarhoven hoopt in Thailand rustig van zijn pensioen te genieten, na het verkopen van zijn vier coffeeshops in Tilburg en Den Bosch. Van Laarhoven krijgt een celstraf opgelegd van honderddrie jaar, zijn vrouw krijgt achttien jaar. Ze worden onder meer veroordeeld voor witwassen, omdat ze in Thailand geld hebben uitgegeven dat Van Laarhoven in Nederland verdiende met de gedoogde verkoop van cannabis. Van Laarhoven wordt opgesloten in Klong Prem, een van de beruchtste gevangenisen van Azië.

Maar zijn zaak – en de dubieuze rol van het Openbaar Ministerie hierin – trekt de aandacht van de media. De Nationale Ombudsman komt met een vernietigend rapport over het handelen van politie, het OM en het ministerie
van Justitie en Veiligheid. Onder druk van de Tweede Kamer reist de toenmalig minister van Justitie en Veiligheid naar Thailand voor een gesprek met de Thaise premier. Kort daarna komt er eindelijk een einde aan de onschuldige gevangenschap van Van Laarhoven.

Nu vertelt hij voor het eerst het verhaal over de mensonterende omstandigheden in de hel van Bangkok. En over zijn strijd met justitie – een strijd die hem zijn gezin kostte.

Recensie
Op 23 juli 2014 werd de Brabander Johan van Laarhoven zonder daar zelf maar iets voor te hoeven doen wereldnieuws. De voormalige coffeeshopeigenaar en oprichter van het coffeeshopketen The Grass Company werd toen samen met zijn vrouw Tukta in zijn villa in Thailand, waar hij sinds 2008 woont, gearresteerd op verdenking van witwassen en drugs- en vrouwenhandel. Hoewel hij geheel onschuldig is, wordt hij door een Thaise rechtbank veroordeeld tot honderddrie jaar gevangenisstraf en komt daardoor terecht in Klong Prem, een van de beruchtste gevangenissen van het land en van heel Azië. In De hel van Bangkok, begin januari 2025 uitgebracht en door Tijn Elferink en Robbert Blokland opgetekend, doet hij uit de doeken hoe hij de verschrikkelijke en mensonwaardige omstandigheden in gevangenschap heeft doorstaan.

Voordat de auteurs tot de essentie van Van Laarhovens uitgebreide verhaal komen, geven ze in een korte proloog eerst wat summiere informatie over hoe hij als vijftienjarige jongen was en wat de Amerikaanse band The Doors voor hem destijds heeft betekend. Dit is onder andere bedoeld om de lezer te laten weten hoe hij toen in elkaar stak en wat zijn ambities waren. Gedurende het relaas wordt zo nu en dan iets meer over de Brabander verteld, waaronder diens ondernemingsgeest en het opzetten van het lucratieve coffeeshopketen. Uit alles blijkt dat hij dit altijd op een eerlijke, doorzichtige en legale manier heeft willen doen en ook gedaan heeft. Er was echter één discrepantie: de ondoorzichtige en tegenstrijdige Nederlandse wetgeving rondom het verhandelen en inkopen van cannabis. Het gat in de regelgeving is voor de oud-ondernemer uiteindelijk zijn noodlot geworden.

Het verhaal dat Van Laarhoven met dit boek wil vertellen, is niet alleen bedoeld om te laten zien welke ontberingen hij in Thaise gevangenschap heeft moeten ondergaan, maar eveneens om aan te tonen dat de overheid, met name het Openbaar Ministerie en enkele politiefunctionarissen, moedwillig hebben gelogen en bedrogen. Met onderbouwde voorbeelden laten de auteurs zien dat Johan altijd in zijn recht heeft gestaan, zijn cannabisimperium voortdurend eerlijk en doorzichtig heeft bestierd en daarmee nooit een misstap heeft begaan. Het onrecht dat hem en Tukta is aangedaan, kan door de lezer worden gevoeld, mede aangewakkerd door de oprechte en openhartige wijze waarop alles wordt verteld.

De omstandigheden in Klong Prem, maar ook die in Remand (het huis van bewaring waar het echtpaar tot hun rechtszaak opgesloten zit) worden uitstekend in beeld gebracht en de verschrikkelijke, erbarmelijke en mensonwaardige situatie in deze gevangenissen kun je als het ware op je netvlies zien. Ondanks de uitzichtloze stand van zaken en onzekerheden blijft Johan de moed er vaak inhouden, hoewel hij er ook eerlijk voor uitkomt dat hij de hoop weleens verliest en sombere gedachten heeft. Volkomen begrijpelijk, want het is niet niets wat hij en Tukta moeten trotseren. Regelmatig schiet het door je hoofd wat je zelf in vergelijkbare omstandigheden zou doen.

Elferink en Blokland hebben de persoonlijke ervaringen van Johan van Laarhoven op een heldere, invoelende, begrijpelijke, respectvolle en soms aangrijpende manier verwoord. Het drietal blijft bij de feiten en waar nodig worden namen genoemd. De bijzonder dubieuze rol die sommigen in deze trieste affaire hebben gespeeld, komt goed naar voren. Hierdoor kun je sterk gaan twijfelen of het Nederlandse rechtsstelsel wel zo goed en vertrouwenwekkend is als het lijkt. Misleiding, oneerlijkheid en corruptie hebben er in ieder geval voor gezorgd dat Van Laarhoven zijn vertrouwen in de rechtsstaat volledig is kwijtgeraakt, hetgeen op basis van zijn verhaal volstrekt plausibel is. De hel van Bangkok kan derhalve gezien worden als een eyeopener, maar ook als waarschuwing.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Johan van Laarhoven, Tijn Elferink & Robbert Blokland
Titel: De hel van Bangkok
ISBN: 9789400512979
Pagina’s: 296
Eerste uitgave: 2025

Flaptekst
Wanneer David Lund een e-mail ontvangt van ene Paulina die hem dringend wil spreken over wat er in zijn jeugd is gebeurd, is zijn eerste reactie om die te negeren – misschien is het spam, en bovendien is hij met zijn hoofd vooral bij Florence Tapper, de succesvolle advocate met wie hij sinds kort datet. Aan de andere kant is hij nieuwsgierig: hij heeft namelijk geen herinneringen aan zijn kindertijd. Uiteindelijk besluit hij het nummer uit de e-mail te bellen, maar er wordt niet opgenomen.

Drie dagen later staat de politie bij hem voor de deur: Paulina blijkt spoorloos verdwenen en David is een van de verdachten. Al snel wordt duidelijk dat die ene e-mail iets in gang heeft gezet waardoor zijn leven in gevaar is. Samen met Florence belandt hij in een duizelingwekkende zoektocht naar de waarheid en zijn missende herinneringen die hen naar een duisterder verleden leidt dan hij ooit had kunnen vermoeden…

Recensie
Mentalist en auteur Henrik Fexeus schrijft al bijna twintig jaar en is in het Nederlandse taalgebied vooral bekend geworden door zijn samenwerking met thrillerauteur Camilla Läckberg, met wie hij verantwoordelijk was voor de trilogie rond Mina Dabiri en Vincent Walder. Het schrijven van een spannend boek beviel hem dusdanig goed dat hij twee jaar geleden helemaal alleen aan een thriller is begonnen. Het resultaat van zijn inspanning is het in 2025 verschenen Het offer, het eerste deel van de Memento-serie, waarin programmeur David Lund en advocaat Florence Tapper de protagonisten zijn.

David Lund ontvangt van de hem onbekende Paulina Mentzer een e-mail waarin ze aangeeft dat ze hem dringend wil spreken over iets dat in zijn jeugd is gebeurd. Hij weet zich niets uit die tijd te herinneren en uit nieuwsgierigheid besluit hij het in het mailtje vermelde nummer te bellen, maar krijgt geen contact. Een paar dagen later hoort hij van de politie dat Paulina spoorloos verdwenen is, maar ook dat hij verdacht wordt van betrokkenheid bij haar vermissing. De e-mail heeft eveneens tot gevolg dat Davids leven in gevaar komt, maar toch gaat hij samen met advocaat Florence Tapper op zoek naar de waarheid over zijn verleden.

In het eerste hoofdstuk wordt de lezer geconfronteerd met een scène uit het verleden van een niet bij naam genoemd kind, maar waarvan je niet veel later in de gaten hebt dat dit weleens David Lund kan zijn. De beschreven situatie zorgt ervoor dat je nieuwsgierig wordt naar de oorzaak van het gevoel dat de jongen heeft, maar het tafereel straalt eveneens iets verontrustends uit. Over de exacte toedracht krijg je in de loop van de plot, die zich hoofdzakelijk in het heden afspeelt, maar zo nu en dan terugblikt naar toen, een steeds beter – en uiteindelijk volledig – beeld. Wat zich destijds heeft voorgedaan, is zonder meer van invloed geweest op het leven van Lund, hoewel hij wellicht het meest gekwetst is door wat iemand die hij altijd vertrouwd heeft hem heeft aangedaan.

Het begin van het verhaal is betrekkelijk rustig en bestaat voor een groot deel uit niet veel anders dan een uitgebreide beschrijving van David Lund, Florence Tapper en hun persoonlijke omstandigheden. Het is overduidelijk dat het de bedoeling is hen op een adequate wijze te introduceren en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de lezer een band met ze krijgt. Hierin is Fexeus alleszins geslaagd, want omdat beide personages zich niet beter en anders voordoen dan ze zijn, maken ze zich absoluut geliefd. Op een bepaald moment doet zich een forse kentering voor en vanaf dan zijn onverwachte ontwikkelingen niet meer van de lucht. Spannende en intrigerende omstandigheden wisselen elkaar in behoorlijk tempo af en Lund herinnert zich stukje bij beetje meer over zijn kindertijd. De uitkomst daarvan is zowel voor hem als voor de lezer nogal onthutsend.

Uitgangspunt van het verhaal zijn de herinneringen die een mens wel of niet kan hebben, en tevens het onderdrukken en aanpassen daarvan. De auteur heeft hier op een originele manier zijn eigen draai aan gegeven, maar desondanks kan ook hij niet aan een aantal thrillerclichés ontkomen. Storend is dit allerminst en sommige zijn zelfs noodzakelijk voor het verloop van de gebeurtenissen. Daarnaast bevat de plot enkele thema’s, waarvan een verstoorde moeder-kindrelatie en vertrouwen het duidelijkst in het oog springen. Omdat menselijk gedrag en emoties eveneens een erg belangrijke factor zijn, hebben de psychologische aspecten toch de meeste invloed, wat overigens niet wil zeggen dat andere thrillerelementen niet aan bod komen.

Het offer, in een vertaling van Sophie Kuiper en Tineke Jorissen-Wedzinga, is niet overal realistisch en geloofwaardig, maar komt niettemin wel levensecht over. De afloop is er wellicht niet een die je hoopt en verwacht, maar geeft wel aan dat het spel nog niet gespeeld is. In ieder geval is de eerste solothriller van Fexeus een goede en veelbelovende opmaat naar meer.  

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Henrik Fexeus
Titel: Het offer
ISBN: 9789044550726
Pagina’s: 384
Eerste uitgave: 2025