Het nachtvuur – Michael Connelly


Beschrijving
Toen Harry Bosch net begon als rechercheur, nam John Jack Thompson hem onder zijn hoede en leerde hem alles wat hij moest weten over het vak. Zijn mentor was ervan overtuigd dat je maar op één manier een echt goede politieman kon zijn: door elke zaak persoonlijk op te nemen en met koppig doorzettingsvermogen aan te pakken. Als Thompson overlijdt, wordt Harry benaderd door zijn weduwe, die hem een oud dossier geeft. Het blijkt om een zaak te gaan die Thompson nooit heeft kunnen oplossen. Het dossier had hij op de dag van zijn pensioen tegen alle regels in mee naar huis genomen.

Om erachter te komen waarom deze zaak Thompson zo dwarszat, gaat Harry naar Renée Ballard en vraagt haar hem te helpen de cold case op te lossen. Terwijl ze eraan werken, rijst de alarmerende vraag of Harry’s geliefde mentor het -dossier heeft meegenomen om de zaak tijdens zijn pensioen op te lossen… of om juist te voorkomen dat die ooit opgelost zou worden.

Recensie
Al op jonge leeftijd wist Michael Connelly dat hij schrijver wilde worden. De keuze om journalistiek te gaan studeren was daarom een logische. Na zijn studie werkte hij als misdaadverslaggever voor diverse kranten, maar zijn droom bleef het schrijven van een thriller. Dat werd Tunnelrat, waarmee hij 1992 debuteerde en waarin tevens zijn bekendste personage Harry Bosch geïntroduceerd werd. Vervolgens publiceerde hij ieder jaar minstens één thriller en creëerde hij ook een aantal andere protagonisten. Twee van hen, Harry Bosch en Renée Ballard werken voor de tweede keer samen in zijn in februari 2020 verschenen thriller Het nachtvuur.

Oud-rechercheur Harry Bosch is al een paar jaar met pensioen, maar een week na het overlijden van zijn voormalige mentor John Jack Thompson krijgt hij van diens weduwe een dossier dat hij bij het verlaten van de dienst had meegenomen. Bosch neemt de stukken door en het blijkt om een oude, maar onopgeloste moord te gaan. Hij vraagt Renée Ballard, rechercheur bij de LAPD, hem te helpen de zaak op te lossen. Hoewel Ballard ook haar eigen zaken heeft waar ze zich mee bezig moet houden, stemt ze toe en hoe meer ze in de zaak duiken, wordt ook duidelijker waarom Thomspon het dossier in zijn bezit had.

Na hun eerdere en succesvolle samenwerking benadert Harry Bosch Renée Ballard opnieuw om hem te helpen een cold case op te lossen. Bosch is een oudgediende, die zijn sporen al ruimschoots heeft verdiend, terwijl Ballard, hoewel ze toch al een tijdje bij de LAPD werkt, nog een hele carrière voor zich heeft. Beiden zijn ze in eerdere thrillers van Connelly verschenen, dus kiest de auteur ervoor om ze kort te introduceren. Dit is voldoende om hen te kunnen plaatsen, dus is het niet per se noodzakelijk om alle voorgaande delen, en dat zijn er nogal wat, te gaan lezen. De enige reden om dat wel te doen, is om de ontwikkeling van deze sterke en aansprekende personages vanaf het begin te volgen. Het hoeft dus niet, want Het nachtvuur is een op zichzelf staand verhaal en heeft zo goed als geen verwijzingen naar voorgaande situaties, en waar dat wel het geval is, zorgt de auteur voor voldoende uitleg.

Omdat het verhaal afwisselend verteld wordt vanuit de perspectieven van Bosch en Ballard, krijgt de lezer een goede indruk hoe beide personages met hun eigen zaken omgaan. Ze doen dit vooral afzonderlijk van elkaar, maar wanneer nodig gebeurt dit ook in onderling overleg. Dat geeft een interessante kijk op hun manier van werken, maar ook op de politiezaken waarmee ze zich bezighouden. Naast de cold case heeft Ballard ook nog een aantal andere zaken op haar bordje, die lijken aanvankelijk niets met elkaar te maken te hebben, maar vloeien gedurende de plot geleidelijk en subtiel samen. Iedere verhaallijn is van begin af aan goed te volgen en verzandt nergens in onduidelijkheden of inconsistenties. Hieruit valt goed op te maken dat het vakmanschap van de auteur nog niets aan kwaliteit heeft ingeboet.

Het nachtvuur is geen verhaal waarin de spanning de overhand heeft. Dat streeft Connelly niet na en het verhaal heeft het ook niet nodig. Zonder dat de lezer op het spreekwoordelijke puntje van de stoel hoeft te zitten, is hij vanaf het eerste hoofdstuk betrokken bij de werkzaamheden van beide protagonisten en maakt hij in feite deel uit van datzelfde verhaal. Op momenten dat je denkt te weten hoe het in elkaar steekt, weet Connelly er toch weer een paar onverwachte wendingen aan te geven. De lezer in verwarring achterlatend, omdat hij dacht het bij het juiste eind te hebben.

Bosch en Ballard zijn afzonderlijk boeiende en sterke personages, maar als duo geldt dat evenzeer. In Het nachtvuur, vertaald door Ans van der Graaff en David Orthel, bewijzen ze dat andermaal. In de epiloog heeft Connelly de deur op een kier gezet, dus aan het partnerschap van beide speurders zal nog geen eind komen.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Michael Connelly
Titel: Het nachtvuur

ISBN: 9789022589526
Pagina’s: 432

Eerste uitgave: 2020

Nulpunt – Thomas Enger & Jørn Lier Horst


Beschrijving
Oslo, 2018. De bekende atlete Sonja Nordstrøm komt niet opdagen bij de boekpresentatie van haar omstreden autobiografie. Als celebrityblogger Emma Ramm later die dag naar Nordstrøms huis gaat, ziet ze dat de deur openstaat en treft ze binnen tekenen van een worsteling aan. Op de televisie zit een papiertje geplakt met daarop het cijfer 1.

Rechercheur Alexander Blix krijgt de leiding over de zaak-Nordstrøm. Er zijn verschillende aanwijzingen, maar de timing waarmee die verschijnen lijkt zorgvuldig gepland. Is het allemaal onderdeel van een groter geheel dat ze nog niet kunnen overzien?

Uiteindelijk worden Blix en Emma gedwongen om samen te werken. Ze zijn beiden vastbesloten de moordenaar te vinden. Die hunkert naar aandacht – en hij heeft de smaak nog maar net te pakken…

Recensie
Nadat Thomas Enger een jaar als turnleraar heeft gewerkt, begon hij aan onder andere een studie journalistiek, waar hij later ook zijn beroep van heeft gemaakt. Zijn drive was echter het schrijven van thrillers, maar pas in 2010 begon het succes met zijn debuut Schijndood. Jørn Lier Horst was rechercheur, tot hij besloot fulltime auteur te worden. Hij debuteerde in 2004 met zijn thriller Kroongetuige. In 2012 kregen ze het idee om samen iets op te zetten. Het duurde echter nog jaren voordat dit gestalte kreeg. In 2020 verscheen hun gezamenlijke debuut Nulpunt, het eerste deel van een serie.

Oud-atlete Sonja Nordstrøm verschijnt niet bij de presentatie van haar omstreden autobiografie. Een dag later gaat journaliste Emma Ramm naar haar huis om haar te spreken te krijgen. Daar ziet ze dat de deur openstaat en dat er geweld is gebruikt. Ze neemt contact op met de politie en Alexander Blix krijgt de leiding over het onderzoek. De aanwijzingen stapelen zich op, maar de schaduwkant is dat er diverse bekende Noren worden vermoord. Zowel Emma als Alex willen de moordenaar vinden, daarbij gaan ze tot het uiterste. Zal het hen lukken de moordenaar te vinden?

Het is altijd maar afwachten of de samenwerking tussen twee individueel succesvolle thrillerauteurs een succes wordt. Ieder van hen heeft namelijk een eigen stijl, een eigen denkwijze en wil misschien een andere invulling aan het te schrijven verhaal geven. Het door hen geschreven boek kan dan een enorme tegenvaller zijn, waaruit inhoudelijk overduidelijk opvalt dat het door twee auteurs geschreven is. Bij Nulpunt is dit op geen enkele manier te merken, al vanaf het begin verloopt het verhaal soepel en vloeiend en nergens wekt het de indruk dat Enger en Lier Horst hier samen verantwoordelijk voor zijn.

In de eerste hoofdstukken maakt de lezer kennis met de belangrijkste personages Ramm, Blix en in iets mindere mate Kovic. Hoewel er dan nog niet zo heel erg veel over hen wordt verteld, valt het al wel op dat ze niet die clichékarakters zijn die in veel andere thrillers wel voorkomen. Hierdoor wekken ze de indruk anders te zijn, en daardoor interessant. Gedurende de plot wordt er vooral omtrent Ramm en Blix meer bekend, zowel over hun persoonlijk als professionele omstandigheden. Dat alles is een bevestiging van die eerste impressie: aan geen van beiden kun je een hekel hebben.

Hoewel Nulpunt aanvankelijk een rustig tempo heeft, komt daar al vrij snel verandering in. Mede door de korte hoofdstukken, maar ook doordat het verhaal uit wisselende perspectieven wordt verteld, gaat die snelheid omhoog. Het spanningsveld, dat overigens al vanaf het begin aanwezig is, wordt groter en de plotwendingen, waarbij de lezer regelmatig op het verkeerde been wordt gezet, versterken dit effect. Enger en Lier Horst beheersen de kunst om de lezer op onverwachte momenten te laten verrassen. Want voordat het verhaal op de helft is, denk je de naam van de moordenaar te kennen. Maar dan weet je nog niet dat de auteurs verderop in de plot nog meer verdachte individuen voorbij laten komen. Dezelfde lezer daarmee in verwarring en onwetendheid achter te laten.

Als de ontknoping dichterbij komt, komt de vaart er echt in. Dat leidt tot een zinderend slot, waarbij zowel de lezer als de personages hun adem in houden. Nulpunt, het toegankelijke en in een bijzonder aangename stijl geschreven debuut, is vertaald door Kim Snoeijing en betekent een veelbelovende start van een nieuwe serie. Als afzonderlijke auteurs hebben Enger en Lier Horst hun sporen al verdiend, maar als duo gebeurt dat zonder twijfel ook.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Thomas Enger & Jørn Lier Horst
Titel: Nulpunt

ISBN: 97890400511378
Pagina’s: 416

Eerste uitgave: 2020

Het Isisgeheim – Jeroen Windmeijer & Jacob Slavenburg


Beschrijving
Wanneer het Leidse Rijksmuseum voor Oudheden zich opmaakt voor een grootse tentoonstelling over Egypte, doet conservator Ariadne een fantastische ontdekking in een gouden beeldje van de godin Isis: de Egyptische moedergodin blijkt al eeuwenlang een groot geheim met zich mee te dragen.

Al snel raken Ariadne en haar collega Thees verstrikt in een onzichtbaar netwerk met internationale vertakkingen.
Big Pharma is geïnteresseerd in haar vondst – net als een gerespecteerd genootschap uit Engeland. Hun pogingen het mysterie te ontrafelen leiden hen naar Oxford, naar de oevers van een rivier met een wel heel bijzondere naam…

Recensie
Van oorsprong is Jeroen Windmeijer antropoloog, maar was ook leraar godsdienst en maatschappijleer. Omdat hij een groot liefhebber is van thrillers als die van Dan Brown is hij, vooral omdat soortgelijke boeken zich nooit in Nederland afspelen, zelf gaan schrijven. In 2015 debuteerde hij met Het Petrusmysterie en vanaf 2019 is hij fulltime auteur. Begin maart 2020 verscheen zijn nieuwste thriller, Het Isisgeheim, die hij samen met auteur en cultuurhistoricus Jacob Slavenburg schreef. Een aantal van de boeken van beide auteurs is vertaald.

Het Leidse Rijksmuseum voor Oudheden heeft een gouden beeldje van de Egyptische godin Isis in bruikleen voor een te houden tentoonstelling over Egypte. Conservator Arianna Esposito ontdekt dat het lichter is dan het zou moeten, maar ook dat zich in dat beeldje een geheim en oud document bevindt. Samen met haar collega Thijs probeert ze hier meer over te weten te komen. Ze blijken niet de enigen te zijn, want een genootschap in het Engelse Oxford en het Leidse Pharmafoods Ltd zijn er eveneens in geïnteresseerd. En niet altijd met de beste bedoelingen.

De thrillers van Windmeijer kenmerken zich door een aantal terugkerende thema’s: religie (in de breedste zin van het woord) en historie. Het Isisgeheim is daar geen uitzondering op. Dat wordt in feite al meteen in de proloog, die bestaat uit een lofprijzing op de Egyptische moedergodin Isis, duidelijk. De rest van het verhaal, en dat zal voor een groot deel ook door de inbreng van Slavenburg komen, herbergt een grote hoeveelheid historische feiten, maar ook veel wetenschappelijke wetenswaardigheden. Waar het echt vaktechnisch wordt, geven de auteurs uitleg, zodat het voor de leek ook begrijpelijk en duidelijk is wat er exact bedoeld wordt. Het boek is daardoor voor iedereen toegankelijk en zeker niet specifiek gericht op een select gezelschap.

Waar het echter wel aan ontbreekt is spanning. Er zijn enkele situaties waar het spanningsveld wat groter is dan andere, maar over het algemeen is het een rustig voortkabbelend verhaal waarin zich overigens wel wat onverwachte ontwikkelingen voordoen. Die zijn echter onvoldoende om de lezer op het puntje van de stoel te laten zitten. De grootste spanning, voor zover daarover gesproken kan worden, is te willen weten hoe het Arianna en Thijs vergaat, hoewel je wel van mijlenver kunt zien aankomen hoe hun onderlinge verhouding zich gaat ontwikkelen. Wat ook voor een lichte nieuwsgierigheid zorgt, is hoe de auteurs de twee ogenschijnlijke verhaallijnen willen laten samenvallen. Dit gebeurt uiteindelijk geleidelijk, zonder dat zich daarbij grote verrassingen voordoen.

Het aantal personages in Het Isisgeheim is niet al te groot en daardoor blijft het overzichtelijk en is het van begin tot eind goed te volgen. Niet iedereen is uitvoerig uitgewerkt, alleen over Arianna komt de lezer wat meer te weten. Dat de auteurs hiervoor gekozen hebben, is geen enkel probleem. Op het verhaal heeft het geen enkele invloed en om eventueel meer over de belangrijkste personen te weten te komen, is absoluut niet noodzakelijk. Dat Windmeijer en Slavenburg gekozen hebben voor bekende en aansprekende locaties is van toegevoegde waarde, het leeft daardoor veel meer, de lezer kan zich er een goede voorstelling bij maken en het wordt er, ook al is het misschien alleen maar voor de schijn, wel een stuk realistischer door.

Ondanks dat de spanning dus achterblijft ten opzichte van de historiek, de archeologie en de wetenschap, is Het Isisgeheim een interessante, leerzame, voor het overgrote deel boeiende semi-historische en zonder meer leesbare thriller.

Waardering: 3/5

Met dank aan HarperCollins Holland voor het beschikbaarstellen van een recensie-exemplaar.

Boekinformatie
Auteur: Jeroen Windmeijer & Jacob Slavenburg
Titel: Het Isisgeheim

ISBN: 9789402759488
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2020

De macht van K. – Jens Vern


Beschrijving
Als de net afgestudeerde Tim Turner wordt ingelijfd door het prestigieuze IT-bedrijf The Keeler Company in Washington, weet hij niet wat hem overkomt. Hij krijgt een luxe appartement, een fantastisch salaris en maakt in korte tijd promotie. Maar dan ontmoet hij een mysterieuze man die zich De Vriend noemt, en die hem waarschuwt voor de duistere kant van het bedrijf. Tim besluit op onderzoek uit te gaan en al snel komt hij erachter dat er inderdaad dingen niet kloppen en dat er mensen verdwijnen.

Als Tim ontdekt dat ook hij gevaar loopt, weet hij met de hulp van De Vriend te ontsnappen en begint hij met een andere identiteit een nieuw leven in Den Haag. Daar lijkt hij veilig te zijn, tot hij Emily Green tegenkomt. Tim is diep onder de indruk van haar, maar Emily blijkt ook een vorig leven te hebben. Wie kun je vertrouwen als niets is wat het lijkt? En kun je in deze tijd ooit echt aan je verleden ontsnappen?

Recensie
Na zijn werkzaamheden als marketing- en communicatieprofessional richtte Sander Verheijen in 2002 Crimezone.nl op, de thrillersite bij uitstek. Een paar jaar later besloot hij de site te verkopen en was hij werkzaam bij diverse uitgeverijen. In 2010 werd hij opnieuw hoofdredacteur van Crimezone, waar begin 2014 een einde aan kwam. Een maand later richtte hij Hebban.nl, de grootste boekencommunity van Nederland en België, op. In 2017 verscheen zijn eerste boek, het autobiografische Ik kan er net niet bij. Begin 2020 kwam zijn thrillerdebuut De macht van K., dat hij onder het pseudoniem Jens Vern schreef, uit.

De net afgestudeerde Tim Turner wordt door Frank Keeler, de oprichter van The Keeler Company, benaderd met het verzoek om voor hem te komen werken. Tim gaat ermee akkoord, verhuist naar Washington en niets lijkt een succesvolle carrière in de weg te staan. Een paar jaar later wordt hij aangesproken door een man die zich De Vriend noemt en hem vertelt dat het bedrijf niet is wat het lijkt. Tim komt er na onderzoek achter dat de man gelijk heeft en dat mensen en gegevens onverklaarbaar zijn verdwenen. Vanaf dat moment loopt hij zelf gevaar. Het lukt hem te vluchten, waarna hij in Den Haag een nieuw leven probeert op te bouwen. Maar is hij daar echt veilig?

De macht van K. heeft in wezen twee verhaallijnen. De ene speelt zich in het heden af, dat in 2014 begint en Den Haag als setting heeft. De andere begint vier jaar eerder en vertelt hoe Tim bij The Keeler Company terechtgekomen is en ook wat de reden is van zijn vlucht uit de Verenigde Staten. Beide tijdperken verlopen vervolgens chronologisch en de tweede valt gedurende de plot met de eerste samen, waarna het logischerwijs in het heden verdergaat. De hoofdstukken, zowel die in het heden als die in het verleden, worden afwisselend verteld vanuit het perspectief van een aantal ertoe doende personages, waarvan Tim de meest belangrijke is. Wat daarbij opvalt, is dat het verhaal van twee van deze personages in de derde persoon geschreven is, terwijl de andere, het gaat dan om diverse personen, voor de ik-vorm gekozen is. Een aparte en merkwaardige keuze van de auteur.

Uitgezonderd Tim is niet ieder personage uitvoerig uitgewerkt. De lezer komt echter over ieder van hen ruim voldoende te weten en daarom is het voor het verhaal ook niet noodzakelijk hen verder uit te diepen dan nu gebeurd is. Dat zou op een bepaald moment ten koste gaan van het tempo. Met die snelheid zit het over het algemeen trouwens wel goed, hoewel de uitleg over bepaalde automatiseringsprocessen wel enigszins vertragend werkt. Deze fragmenten, die overigens wel noodzakelijk zijn voor het verhaal, zijn af en toe langdradig, soms wat aan de saaie kant en door de technische details kunnen ze voor iemand die een leek op IT-gebied is weleens onbegrijpelijk zijn.

Het verhaal intrigeert al vanaf het begin, maar halverwege vindt er een verandering plaats en wordt het een stuk boeiender en interessanter. Het tempo gaat omhoog en de spanningsboog wordt een stuk strakker aangetrokken. Dat verhoogt het leesplezier. Vooral ook omdat zich dan ook meer onverwachte plotwendingen voordoen. Vanaf dat moment werkt Vern naar een ontknoping toe waarvan min of meer te verwachten was hoe die zou aflopen, maar uiteraard niet op welke manier. Zelfs in die slotfase weet de auteur de lezer nog te verrassen. In zijn nawoord vertelt de auteur hoe hij tot het schrijven van dit verhaal gekomen is. Deze epiloog is van toegevoegde waarde en bevestigt wat de lezer al kon vermoeden: dat het verhaal gebaseerd is op waargebeurde feiten. Feiten die in een wereld waarin de digitalisering een steeds grotere rol krijgt, vrij beangstigend kunnen zijn.

Ondanks het misschien wat ingewikkelde thema is De macht van K. toegankelijk, vlot leesbaar en goed geschreven. Vern heeft zonder meer een zeer verdienstelijk thrillerdebuut geschreven.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jens Vern
Titel: De macht van K.

ISBN: 9789021418810
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2020

De patiënt – Sebastian Fitzek


Beschrijving
Hij heeft twee kindermoorden bekend, maar nu zwijgt Guido T. De politie is er zeker van: hij is ook de ontvoerder van de zesjarige Max, die spoorloos is verdwenen. De onderzoekers hebben echter enkel indirect bewijs. Zonder de verklaring van de gedetineerde loopt het onderzoek vast. Drie maanden na de verdwijning van Max plaatst het onderzoeksteam de wanhopige vader undercover als patiënt in het psychiatrisch gevangenisziekenhuis waar Guido T. zit. Zo kan hij toenadering zoeken tot de kindermoordenaar en hem een bekentenis afdwingen. Tenminste, als hij zelf zijn verstand niet verliest…

Recensie
Sebastian Fitzek is in Duitsland de meest gelezen psychologische thrillerauteur, maar ook wereldwijd is hij zeer succesvol. Zijn boeken, waarvan er miljoenen zijn verkocht, worden in ongeveer dertig talen uitgebracht en worden met lovende kritieken beoordeeld. In 2005 was hij co-auteur van het non-fictieboek Professor Udolphs Buch der Namen en een jaar later debuteerde hij als zelfstandig auteur met de thriller De therapie, waarvoor hij in de wachtkamer van een orthopedisch chirurg de inspiratie kreeg. De patiënt, zijn nieuwste in het Nederlands vertaalde thriller, verscheen begin februari 2020.

Wanneer de zesjarige Max Berkhoff een legobouwwerk aan zijn buurmeisje Anna wil laten zien, verdwijnt hij spoorloos. Niet lang daarna bekent Guido Tramnitz een aantal moorden en de politie vermoedt dat hij ook verantwoordelijk is voor de verdwijning van Max. Hij belandt in het psychiatrisch gevangenisziekenhuis, waar Max’ vader een paar maanden later undercover gaat. Hij wil Tramnitz te spreken krijgen om te achterhalen wat er precies met zijn zoon is gebeurd. Het loopt echter volkomen anders dan hij zich vooraf had voorgesteld.

Hun kinderen zijn voor de meeste ouders het belangrijkste in hun leven. Daar heb ik alles voor over, hoor je dan ook vaak. Till Berkhoff, de vader van Max, is een van die ouders. Maar om je nu vrijwillig op te laten nemen in een Forensisch Psychiatrische Kliniek gaat wel heel erg ver. Dit is echter wel wat hij doet, met alle gevolgen van dien. Want eenmaal geïnfiltreerd overkomt hem van alles en lijkt hij zijn leven zelfs niet zeker. Fitzek zorgt daarbij voor de ene na de andere plotwending, de lezer weet, net als Till, op een gegeven moment niet meer waar hij aan toe is. Je wordt keer op keer verrast, zekerheden zijn er niet. Hoewel er, ongeveer honderd bladzijden voor het eind, wel een vermoeden kan ontstaan over de identiteit van Till. Maar zelfs daarna lukt het de auteur om de lezer te laten twijfelen aan die gedachtenspinsel.

Alle onverwachte ontwikkelingen, de vele psychologische spelletjes en de spannende momenten zorgen ervoor dat de lezer vanaf het eerste tot en met het laatste hoofdstuk aan het verhaal gekluisterd blijft. Vanzelfsprekend is ook de schrijfstijl, die behalve beeldend ook meeslepend en pakkend is, daar debet aan. Dat het verhaal vanuit verschillende perspectieven wordt verteld, is zonder meer een pré. De spanning, die in het begin al is ontstaan, blijft daardoor gehandhaafd en de cliffhangers aan het eind van veel hoofdstukken hebben daarop alleen maar een versterkend effect. Psychologische thrillers staan in de regel niet bekend om hun snelheid, maar door de korte hoofdstukken en de perspectiefwisselingen is het tempo in De patiënt heel behoorlijk. Een adempauze lijkt de lezer niet altijd gegund.

Het aantal personages dat in het verhaal voorkomt, is redelijk beperkt en daardoor blijft het overzichtelijk. Over een paar van hen, waaronder Till en Tramnitz, komt de lezer meer te weten, vooral omdat zij de belangrijkste rol in het verhaal hebben. Beiden zijn, ongeacht of ze wel of niet sympathiek zijn, interessant en bijzonder sterk neergezet. De wat minder prominent aanwezige karakters doen in wezen niet veel voor hen onder, want ook zij intrigeren, zijn veelzijdig en hebben hun verrassende kanten.

Gedurende de hele plot, maar vooral richting de ontknoping, vraagt de lezer zich continu af wat er wel en wat er niet klopt. De auteur weet hem met De patiënt, in een zeer goede vertaling van Michel Bolwerk, permanent bezig te houden waardoor het er alle schijn van heeft dat ook met hem een psychologisch spel wordt gespeeld. Het is Fitzek op zijn best.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 5/5

Boekinformatie
Auteur: Sebastian Fitzek
Titel: De patiënt

ISBN: 9789044356397
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2020

Sneeuwblind – Ragnar Jónasson


Beschrijving
Siglufjörður: een idyllisch vissersplaatsje in het onherbergzame noorden van IJsland, dat alleen bereikbaar is via een smalle bergtunnel. Waar niemand zijn huis op slot doet en waar iedereen elkaar kent.

Ari Thór, een jonge politieagent, begint er aan zijn eerste baan, ver van zijn vriendin in Reykjavík en ver van de demonen uit zijn verleden.

Wanneer een jonge vrouw halfnaakt in de sneeuw wordt aangetroffen, bloedend en bewusteloos, en een gerespecteerd schrijver zijn dood tegemoet valt in het plaatselijke theater, ontdekt Ari dat hij niemand in de kleine gemeenschap echt kan vertrouwen, en dat geheimen en leugens er een levenswijze zijn.

Recensie
IJslander Ragnar Jónasson is veelzijdig. Want behalve auteur is hij tevens advocaat en is hij hoogleraar aan de Universiteit van Reykjavik, waar hij les geeft in auteursrecht. Daarvoor heeft hij ook nog als verslaggever voor de omroep gewerkt en is hij een van de oprichters van het internationale misdaadschrijffestival Iceland Noir. Hij debuteerde in 2009 met Fölsk Nóta, dat niet vertaald is. Een jaar later schreef hij Snjóblinda, dat in 2020 met Sneeuwblind als titel in het Nederlands verschenen. Dit boek wordt gezien als het eerste deel van de succesvolle Donker IJsland-serie.

Nadat Ari Thór gestopt was met de achtereenvolgende studies filosofie en theologie had hij zich ingeschreven bij de politieschool. hij nog wel examen moet doen, besluit hij de baan als politieman in het afgelegen Siglufjörður aan te nemen. Zijn vriendin Kirsten blijft achter in Reykjavík. Er wordt hem verteld dat er nooit wat in het stadje gebeurt. Hij werkt er echter nog maar kort als er een zwaargewonde, bewusteloze en halfnaakte vrouw in de sneeuw gevonden wordt en niet veel later sterft. Vlak daarna valt een bekende schrijver van de trap en overlijdt eveneens. Ari twijfelt als enige aan de oorzaak van beide ongevallen. Heeft hij daarin gelijk?

Het verhaal begint met een proloog die zich in de winter van 2009 afspeelt, vervolgens maakt het een kleine sprong terug in de tijd naar het voorjaar van 2008, waarna het in chronologische volgorde verder gaat. De cursieve korte inleiding is een soort verslag waarin een dan nog onbekende vrouw lijkt te sterven. Niet veel later in de plot opnieuw een tekst in cursief. Verteld vanuit het perspectief van een vrouw en dit wekt de indruk dat het om dezelfde vrouw als in de proloog gaat. Later komt de lezer erachter dat dit niet zo blijkt te zijn. Dit is geen gelukkige keuze van de auteur, vooral omdat verwarring in de hand werkt en zonder meer voor wat onduidelijkheid zorgt.

Wat Jónasson wel voor elkaar weet te krijgen is het neerzetten van de juiste ambiance. De sfeer van het desolate stadje, waar iedereen elkaar kent en de deuren niet op slot gaan, wordt bijzonder goed weergegeven. De lezer kan zich goed voorstellen hoe het er daar uit moet zien, zeker in de barre IJslandse winter. In principe moet dat dan een uitstekend decor zijn voor een spannende en duistere thriller. De auteur doet gedurende de plot dan ook erg zijn best om dat voor elkaar te krijgen. Door middel van geijkte thrillerelementen als onverwachte plotwendingen, cliffhangers en het zo weinig mogelijk prijsgeven van informatie probeert hij dat te bereiken. Daarin is hij echter niet geslaagd. Het heeft er alle schijn van dat hij te veel volgens het boekje heeft gewerkt. Daardoor heeft het verhaal totaal geen ziel en, fataal voor een thriller, ook geen enkele spanning.

Sneeuwblind is geen ingewikkelde thriller, de lezer hoeft zich niet bovenmatig in te spannen om het verhaal te volgen. Ondanks dat het in het begin wel even wennen is wie nu precies wie is. Eigenlijk, maar dat blijkt pas gedurende de plot, is het nogal simplistisch opgezet. Zijpaden worden zo goed als niet bewandeld en opzienbarende verrassingen doen zich niet voor. Jónasson bewandelt in feite de veilige weg, zich daarbij niet realiserend dat dit zo goed als altijd ontaardt in een saai traject. Ook de personages spreken niet zo aan, Ari is een aardige jongen, die niet precies weet wat hij wil, maar voor het overige is hij wat karakterloos. Wat in wezen ook voor de anderen geldt, voor de een trouwens wat meer dan voor de ander.

Dat de auteur wereldwijd lovende kritieken kreeg, is op basis van deze thriller niet te begrijpen. Hoewel het idee achter Sneeuwblind absoluut niet verkeerd is, is het bij vlagen onsamenhangend en lijkt de plot ook niet altijd te kloppen. Jónasson weet daardoor in zijn Nederlandstalige debuut niet te overtuigen.

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Ragnar Jónasson
Titel: Sneeuwblind

ISBN: 9789044984538
Pagina’s: 288

Eerste uitgave: 2020

De schaduw van Elvira – Sietske Scholten


Beschrijving
Maura Hofsteijn leeft haar leven in de spotlights. Als bekend actrice lijkt haar leven compleet, tot Maura voor het eerst na jaren oog in oog komt te staan met haar verloren tweelingzus Elvira. De euforie van het hernieuwde contact verdwijnt als oude wonden worden opengehaald en Maura’s succesvolle leven langzaam begint af te brokkelen.

Recensie
Nadat Sietske Scholten haar baby tijdens de zwangerschap verloor en haar partner een paar jaar later zelfmoord pleegde, besloot ze in 2015 een blog te starten omdat ze steeds meer de behoefte kreeg om te gaan schrijven. Aanvankelijk was dat vooral autobiografisch en toen ze haar eigen verhaal afgerond had, begon ze aan fictieve verhalen. Haar debuut, De fatale uitweg, is daar een gevolg van en werd in april 2015 in boekvorm uitgegeven. Ongeveer een halfjaar later verscheen De schaduw van Elvira, opnieuw een literaire thriller.

Maura Hofsteijn is een bekend actrice en heeft een rol in een populaire televisieserie. Ze staat daardoor volop in de belangstelling, heeft haar leven op orde en is op zich tevreden. Dan komt haar oma, door wie ze is opgevoed, te overlijden en na afloop van de crematie staat haar verloren tweelingzus Elvira plotseling voor haar neus. Haar blijdschap van deze hereniging is echter van korte duur, want pijnlijke herinneringen uit haar jeugd komen weer naar boven en zorgen ervoor dat haar huidige leven een andere wending krijgt.

De boeken van Scholten staan bekend om hun meeslepende situaties, maar ook door de goed uitgewerkte plots. De schaduw van Elvira doet die kenmerken eer aan, want van meet af aan is de lezer bij het verhaal betrokken. Dat begin al bij de eerste, cursief gedrukte, paragraaf waaruit overduidelijk valt op te maken dat er ooit wat voorgevallen moet zijn. Wanneer en wat is dan – uiteraard – nog niet helder, maar gedurende de plot komt dat steeds meer naar voren. Dat gebeurt hoofdzakelijk door de in schuinschrift gedrukte fragmenten, die vooral bestaan uit Maura’s herinneringen aan haar jeugd. De lezer voelt onmiddellijk aan dat er destijds wat gebeurd moet zijn dat invloed op haar verdere leven heeft gehad. Een licht spanningsveld is het gevolg.

Deze spanning wordt nog iets verder aangewakkerd doordat enkele personages dusdanig worden neergezet dat niemand ontgaat dat ze wat te verbergen hebben. Wat dat is, wordt gedurende de plot ook steeds meer uit de doeken gedaan. De auteur weet hiermee te bewerkstelligen dat de in het begin ontstane nieuwsgierigheid van de lezer nog vrij lange tijd gehandhaafd blijft. Een regelmatige plotwending en een enkele cliffhanger versterken dat gevoel alleen maar en bewerkstelligen eveneens dat de spanningsboog, die vooral psychologisch is, toch aardig strak blijft staan.

Hoewel het een relatief kort verhaal is, is het personage van Maura ruim voldoende uitgewerkt. De lezer komt vrij veel over haar te weten en krijgt een zekere verbondenheid met haar. Voor de overige personages die ertoe doen geldt dat minder, maar omdat zij een bijrol vervullen, die overigens wel degelijk van belang is, is dat niet zo erg. De goed opgebouwde verhaallijn speelt zich voornamelijk in het heden af en verloopt chronologisch. In de ontknoping is er dan uiteindelijk toch nog een uitgebreide flashback naar het verleden, waarin duidelijk wordt wat er toen plaatsgevonden heeft en wat er de oorzaak van is dat Maura het nu wat moeilijker heeft.

De schaduw van Elvira is al met al een goed geschreven en toegankelijk verhaal over een onverwerkt trauma en een daaraan gekoppeld schuldgevoel. Sietske Scholten is niet de meest bekende auteur, maar zou desondanks niet misstaan in het rijtje van de gevestigde Nederlandse schrijvers.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Sietske Scholten
Titel: De schaduw van Elvira

ISBN: 9789492270030
Pagina’s: 180

Eerste uitgave: 2015

Geen taboe voor Theroux – Louis Theroux


Beschrijving
In Geen taboe voor Theroux neemt Louis Theroux je op aanstekelijke wijze mee op reis door zijn onverwacht succesvolle carrière, die zich ontwikkelde van zijn schoorvoetende toezegging aan de BBC om een eigen serie te maken tot zijn prijswinnende documentaireseries. Hij beschrijft zijn vele ontmoetingen met de meest extreme subculturen, van racistische milities in de VS, professionele worstelaars, en de gevaarlijkste gangs in Johannesburg tot zeer zware drinkers in Londen. Daarnaast vertelt hij over zijn specials met Britse publieke figuren, onder wie de door hem bewonderde Jimmy Savile. Latere onthullingen over Saviles verleden dwongen Theroux de aard van het kwaad, dat hij jarenlang had proberen te doorgronden, in een nieuw licht te bezien.

Recensie
De Brits-Amerikaanse documentairemaker Louis Theroux begon zijn journalistieke carrière bij de gratis weekkrant Metro Silicon Valley en vervolgde die in 1992 bij het inmiddels opgeheven satirische maandblad Spy Magazine. Twee jaar later werd hij correspondent bij TV Nation, een – eveneens – satirisch televisieprogramma, waar Michael Moore de scepter zwaaide. Na twee seizoenen stopte dit programma en vertrok hij naar Groot-Brittannië, waar hij bij de BBC aangenomen werd. Hier startte hij met het maken van documentaires, waarvan Louis Theroux’s Weird Weekends en When Louis met… de bekendste zijn. Voor zijn werk heeft hij diverse nominaties en awards ontvangen.

In Geen taboe voor Theroux geeft de programmamaker de lezer inzage in de totstandkoming van een aantal van zijn documentaires, maar vertelt hij, hoewel dit niet zo heel erg uitvoerig is, ook over zijn jeugd, zijn school- en studententijd, maar ook over zijn belangrijkste relaties, waaronder die met zijn huidige vrouw Nancy. Op jonge leeftijd voelde Theroux zich vooral aangetrokken tot de televisie, hij wist toen uiteraard nog niet dat hij er later voor zou gaan werken. Hij vertelt over zijn favoriete programma’s, dat hij lezen boven de meisjes verkoos en hoe hij uiteindelijk in de televisiewereld terechtgekomen is.

Als kind was Theroux nogal teruggetrokken, maar naarmate hij ouder werd en ook meer onder de mensen moest komen, veranderde dit. Hij heeft zich, wel met horten en stoten, ontwikkeld tot een begenadigd interviewer en wordt vaak gezien als een van de beste ter wereld. Voor zijn documentaires heeft hij de meest uiteenlopende groeperingen en beroemdheden geïnterviewd. Hij kwam bij de Ku Klux Klan, in gevangenissen, bij politici, in bordelen, bij dementerende ouderen, maar ook bij aan alcohol- en drugsverslaafden. Van de zorgvuldige en uitvoerige voorbereidingen, de interviews en hoe hij en zijn team tien dagen lang de mensen die ondervraagd worden op hun huid zat, staan in zijn memoires beschreven.

Aan de excentrieke, maar evenzo omstreden presentator, dj en fondsenwerver Jimmy Savile wordt vrij veel, misschien zelfs iets te veel, aandacht besteed. Enerzijds komt dat vooral omdat er nogal wat over deze in 2011 overleden showbizz-persoonlijkheid te vertellen valt, maar anderzijds ook door de persoonlijk band die Theroux met hem gekregen heeft. Daardoor, zo vertelt de documentairemaker, had hij aanvankelijk een dubbel gevoel over de geruchten, en later ook de beschuldigingen, die over Saviles seksueel misbruik van vooral minderjarige meisjes rondgingen. Dat heeft hem er echter niet van weerhouden om opnieuw een documentaire over de man te maken. Daarin stelt Theroux zich enigszins kwetsbaar op en laat hij zien, en probeert er vooral achter te komen, hoe het kwam dat hij, maar vooral Saviles slachtoffers, zich door hem lieten manipuleren.

Hoewel Theroux in zijn autobiografie de nadruk op zijn carrière legt, besteedt hij eveneens aandacht aan zijn privéleven. Hij vertelt onder andere over de relatie met zijn eerste vrouw Susanna Kleeman, in het boek wordt ze Sarah genoemd, maar ook over zijn huwelijk met zijn tweede echtgenote Nancy Strang. De auteur is openhartig, spaart zichzelf niet en regelmatig trakteert hij zichzelf op een gezonde dosis zelfspot. Zo laat hij bijvoorbeeld niet onbenoemd dat hij best wel eens onhandig kan zijn en hij komt er eveneens open voor uit dat hij met regelmaat hasj heeft gebruikt. Hij is echter wel altijd blijven geloven in zijn idealen en heeft daar veel voor gelaten. Zijn huidige status heeft hij daaraan te danken.

Theroux sluit zijn interessante en bijzonder leesbare boek af met een epiloog, waarin hij in het kort vertelt wat zijn overwegingen zijn bij het maken van documentaires, maar ook waar hij altijd rekening mee houdt. Dat slotwoord is een mooie afsluiting van Geen taboe voor Theroux, een verhaal dat leest als een documentaire en boeit als een film.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Louis Theroux
Titel: Geen taboe voor Theroux

ISBN: 9789026342806
Pagina’s: 448

Eerste uitgave: 2019

Het bloemenmeisje – Anya Niewierra


Beschrijving
De 43-jarige Franse kruidenarts Nina Fleurie leidt een teruggetrokken bestaan in de Pyreneeën. Haar afgezonderde leven verandert wanneer zij bezoek krijgt van een Nederlandse vrouw. Deze Théa Wanders blijkt haar tweelingzus, van wie zij als baby werd gescheiden. Théa had een gelukkige jeugd in Maastricht terwijl Nina tot haar veertiende door haar moeder Mia werd verstopt in de desolate Pyreneeën. Hier schiep de gevoelloze Mia een eigen religie en leerde Nina dat mensen Duivels zijn. Als haar moeder vervolgens wordt vermoord, wordt de verwilderde Nina gevangen en meegenomen naar de bewoonde wereld, waar ze nooit écht aardt. Pas met de komst van haar tweelingzus voelt Nina zich voor het eerst verbonden met een mens. Maar dan verdwijnt Théa. De wanhopige Nina start een zoektocht die leidt naar het bizarre verleden van haar moeder én haar moeders moordenaar…

Recensie
Reizen, schrijven en schilderen. Dat zijn de drie passies van Anya Niewierra. Van de laatste heeft ze haar hobby gemaakt, de eerste is uiteindelijk haar professie geworden en schrijven maakt daar inmiddels deel van uit. Haar eerste boek, Zuid-Limburg, toen en nu, dat ze samen met Marianne Laarakkers schreef, verscheen in 2010 en haar debuutthriller Vrij uitzicht kwam in 2013 uit en kreeg goede recensies. Vier jaar later verscheen Het dossier en eind januari 2020 haar laatste thriller, Het bloemenmeisje. Haar eerste twee boeken werden beide genomineerd voor de Hebban Thriller Award.

Het is eind juni 1988 als de politie op een verlaten plek in de Franse Pyreneeën een verwilderd tienermeisje aantreft. Ze zit naast het dode lichaam van haar moeder. Een jaar later krijgt ze de naam Nina Fleurie. Drie decennia later is ze een succesvol ondernemer in kruidengeneesmiddelen. Ze komt erachter dat ze een tweelingzus heeft en samen beginnen ze een speurtocht naar hun verleden. Dan is haar zus plotseling verdwenen en Nina doet er alles aan om haar terug te vinden. Daarbij ontdekt ze dat het leven van haar moeder is verwoest, maar ook dat er veel geheimen zijn die altijd verborgen zijn gebleven.

Het verhaal, dat volledig wordt verteld vanuit het perspectief van Nina Fleurie, wordt voorafgegaan door een tweeënhalve pagina tellende opsomming van de vele goed tot bijzonder goed uitgewerkte personages. Vaak is dit een indicatie dat de lezer bij de les moet blijven om te voorkomen dat hij niet meer weet wie wie is. In Het bloemenmeisje levert dat echter geen problemen op, het is, misschien op alleen het begin na, altijd helder wat de exacte relatie van deze personen is. De lijst met namen kan daarom vooral gezien worden als een interessante toevoeging die vooral inzicht verschaft in de onderlinge verhoudingen.

De eerste hoofdstukken, inclusief de proloog, roepen een aantal vragen op en zijn, maar dat geldt in feite voor het hele verhaal, intrigerend. Doordat gedurende de plot steeds meer duidelijk wordt over wat zich in het verleden allemaal heeft afgespeeld, worden de vragen die in het begin zijn ontstaan steeds meer beantwoord. De geheimen die enkele personages hebben, worden ontrafeld en zorgen ervoor dat de lezer een aantal verrassingen krijgt voorgeschoteld. Hoewel de plot in feite redelijk recht toe recht aan is, zijn er, zonder dat de lezer écht op het verkeerde been wordt gezet, wel enkele onverwachte ontwikkelingen. Het effect hiervan is dat op die momenten het kleine spanningsveld iets groter wordt.

Waar Niewierra sterk in is, is het neerzetten van de sfeer. Dit komt vooral omdat het verhaal erg beeldend geschreven is, maar ook de realistische en levendige dialogen en het gegeven dat de auteur een paar waargebeurde feiten in Het bloemenmeisje verwerkt heeft, dragen daaraan bij. Een neveneffect hiervan is dat de lezer niet het gevoel heeft fictie te lezen. Misschien dat dat er de reden van is dat het verhaal niet doorspekt is met een zinderende spanning. Omdat de lezer al van meet af aan betrokken is bij het wel en wee van Nina, en later ook bij de zoektocht naar haar zus, heeft het dat ook helemaal niet nodig.

Hoewel Het bloemenmeisje een thriller is, heeft het ook een flink aantal kenmerken van een roman. Het mooie taalgebruik dat met regelmaat gehanteerd wordt, is daar een goed voorbeeld van. Toch, en de wat spannender ontknoping bewijst dat, hebben de thrillerelementen de overhand. Met haar derde thriller maakt Niewierra on ieder geval opnieuw waar dat ze tot de top van de Nederlandse thrillerauteurs behoort.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Anya Niewierra
Titel: Het bloemenmeisje

ISBN: 9789024581689
Pagina’s: 384

Eerste uitgave: 2020

Kalifaatontvluchters – Marion van San


Beschrijving
De recente invasie van het Turkse leger in het noorden van Syrië heeft het onderwerp van de Syriëstrijders en hun vrouwen en kinderen meer dan ooit op de agenda gezet. Het feit dat velen erin geslaagd zouden zijn om onder de radar te verdwijnen is een reden tot zorg. Het gevaar dat mogelijk uitgaat van degenen die terugkeren uit het oorlogsgebied is al sinds 2013 een onderwerp van debat. Toen werd bekend dat enkele tientallen Belgen en Nederlanders zich hadden aangesloten bij de gewapende strijd in Syrië. In de jaren daarna zouden velen hen volgen. Mannen en vrouwen, soms in het gezelschap van hun kinderen, vertrokken naar het in juni 2014 uitgeroepen kalifaat. Maar ondanks het idyllische beeld dat door IS van het leven in het kalifaat werd geschetst, raakten velen uiteindelijk gedesillusioneerd en sloegen op de vlucht. Zij keerden terug naar België en Nederland, werden opgesloten in gevangenenkampen in Noord-Syrië of kwamen terecht in een van de gevangenissen in Turkije of Irak. In Kalifaatontvluchters wordt het verhaal verteld van de families die hun kinderen kwijtraakten aan de ideologie van IS, maar van wie een aantal het kalifaat wist te ontvluchten. Daarnaast wordt ingegaan op het relaas van mannen en vrouwen die zich aansloten bij de gewapende strijd, maar die uiteindelijk besloten terug te keren naar de landen die ze eerder hadden uitgespuwd. Het zijn verhalen over religieus fanatisme en meedogenloos geweld, maar ook over onvervulde dromen, uitgedoofde liefdesrelaties en het verlangen naar vrijheid.

Recensie
Het is inmiddels aanzienlijk minder geworden, maar nog niet zo heel erg lang geleden overspoelden de media de wereld met berichten over Islamitische Staat. De berichtgeving werd minder na de val van het kalifaat, nu een klein jaar geleden. De discussie die hierop volgde, was hoe om te gaan met hen die zich jaren geleden vol overgave aansloten bij terreurbeweging ISIS (later IS), teleurgesteld raakten in de groepering en besloten het kalifaat te ontvluchten. Marion van San, senior onderzoeker aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, sprak met vele Nederlandse en Belgische Syriëgangers, hun families en vrienden. De uitkomsten van haar onderzoek, dat jarenlang geduurd heeft en nog niet beëindigd is, heeft ze opgetekend in haar eind 2019 verschenen boek Kalifaatontvluchters.

Daarin vertelt ze waarom deze, vooral jonge, Nederlanders en Belgen naar Syrië vertrokken, hoe het leven in het kalifaat was, maar ook waarom ze datzelfde kalifaat wilden ontvluchten. Uit de vele gesprekken die Van San gevoerd heeft, valt op te maken dat het merendeel van de Syriëgangers uit probleemgezinnen afkomstig is, dat een groot aantal van hen pas later fanatiek en belijdend moslim werd en dat de vrouwen hun mannen volgden. Het leven in het kalifaat werd beter voorgespiegeld dan het in werkelijkheid was, veel van deze jonge mannen en vrouwen raakten teleurgesteld in hun ideaal. Dit, maar ook de wreedheden die door IS werden gepleegd, was voor een aantal mannen en de meeste vrouwen de belangrijkste reden om te vluchten. Niet iedereen slaagde hierin en werd, samen met hun kinderen, gevangengezet in een Koerdisch kamp, waar ze een inhumaan leven leiden.

Uit de persoonlijke gesprekken met de Syriëgangers, vaak ook via WhatsApp, is vaak niet op te maken of ze de waarheid hebben verteld. Er zijn vrouwen die anderen tegenspreken en er een andere, wellicht eigen, waarheid op nahouden. Het boek geeft daarom geen antwoord op alle vragen die vooral bij de familieleden zijn ontstaan nadat hun zoon en/of dochter naar Syrië zijn vertrokken. Wel geeft het een goed en helder beeld van de redenen van vertrek, het verblijf aldaar en de toenemende onzekerheid over hun veiligheid in de door oorlog geteisterde gebieden. Uit fragmenten van een aantal opgetekende interviews is te merken dat de angst groeit, maar ook dat de spijt van hun vertrek toeneemt. De gesprekken met de familieleden wijzen uit dat bij hen de onzekerheid de overhand kreeg, ze steeds meer vragen hadden en dat ze – soms nodeloos – wachtten op informatie.

Behalve het voeren van vele gesprekken heeft Van San ook een grote hoeveelheid publicaties en literatuur geraadpleegd en in het boek verwerkt, de verantwoording hiervan is achterin het boek opgenomen. Kalifaatontvluchters geeft daardoor, zonder er overigens al te diep en uitvoerig op in te gaan, een globaal en duidelijk beeld van de strijd en het leven in Syrië, maar eveneens wat meer inzicht in de beweegredenen van de spijtoptanten om te vluchten. Een aantal vrouwen waarmee de onderzoeker gesproken heeft, verdedigt het gedachtegoed van IS nog steeds. Het is daarom niet zo heel erg vreemd dat de meeste westerse regeringen gereserveerd zijn om de vrouwen, maar ook hun kinderen, terug te halen. Vooral omdat de angst bestaat dat die kinderen geïndoctrineerd kunnen zijn.

Hoewel het boek voor een groot deel informatief is, heeft het ook emotie. Want de korte verhalen over Ismail en Amina, waar het boek mee begint en eindigt, zijn aangrijpend en laten zien dat kinderen de ongewilde slachtoffers van de oorlog zijn. Van San heeft Kalifaatontvluchters in een toegankelijke en heldere stijl geschreven en daardoor is het een ideaal naslagwerk voor iedereen die geïnteresseerd is in de achtergronden van de Syriëgangers, hun afweging om naar dat land te vertrekken, maar ook wil weten wat de redenen van hun vlucht uit het kalifaat zijn.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Marion van San
Titel: Kalifaatontvluchters

ISBN: 9789044638981
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2019