Beschrijving
In 1912 reist de achttienjarige Ramdew per schip van India naar Suriname. Hij is geronseld om als arbeidskracht op een suikerplantage te werken. De bazen slagen er niet in om de even koppige als charismatische jongeman te breken. Dromen, verhalen, rechtvaardigheidsgevoel en de liefde houden Ramdew op de been. Hij wordt een man met aanzien in de Hindoestaanse gemeenschap, de stamvader van generaties bijzondere mensen die onder alle omstandigheden houvast hebben aan hun dromen en verhalen. Ook, of juist, degenen die naar Nederland vertrekken.

Recensie
Taal heeft de mogelijkheid mensen anders naar dingen te laten kijken, maar ook geluiden te laten horen die in het dagelijkse leven lijken te verdwijnen. Dit is wat Shantie Singh, de schrijversnaam van Shantie Jagmohansingh, als schrijver en publicist/columnist probeert te bereiken. In haar verhalen, lang of kort, schrijft ze vooral over de multiculturele samenleving, de identiteit van jongeren en nog een groot aantal andere onderwerpen waar ze binding mee heeft. Veel hiervan komt tot uiting in haar debuutroman Vervoering dat in 2014 in Nederland en in 2015 in Suriname is verschenen. De roman werd twee jaar later de Caribische nominatie voor De Inktaap 2016.

Het is 1912, India wordt door de Britten bezet en de moeder van de achttien jarige Ramdew Rajput komt te overlijden. Ramdew houdt een Britse kolonist hiervoor verantwoordelijk en wil de man een toontje lager laten zingen. Hierna heeft hij niets meer in zijn dorp te zoeken en laat zich overhalen om op een suikerplantage te gaan werkten. Hij vertrekt per schip naar, zo blijkt later, Suriname. Op de plantage, die hij na vijf jaar mag verlaten, proberen de bazen iedereen te breken, maar dat lukt hen niet bij Ramdew. Hij wordt, jaren later, een man die aanzien heeft binnen de Hindoestaanse gemeenschap, maar ook stamvader van een generatie van dromers en verhalenvertellers.

Het verhaal, dat uit vijf delen bestaat, is gebaseerd op de familiegeschiedenis van Singh. Deze geschiedenis is niet uniek en kan daarom gezien worden als het levensverhaal van veel Hindoestanen die dezelfde stap hebben ondernomen. Hoewel het verhaal fictief is, is de auteur wel zoveel mogelijk trouw gebleven aan de werkelijke locaties. Een enkele, die wel verzonnen is, uitgezonderd. De omstandigheden van de contractarbeiders, die ronduit slecht zijn, komen heel realistisch over en zullen ongetwijfeld waar zijn. De slavernij was in feite al afgeschaft, maar dat neemt niet weg dat de arbeiders wel als zondanig werden behandeld.

Doordat de familiegeschiedenis zich over een eeuw uitspreidt, wordt het verhaal vanuit het perspectief van een aantal generaties verteld. Omdat de lezer iedere generatie al vanaf jonge leeftijd meemaakt, leer je hen vrij goed kennen waardoor je je met hen verbonden en bij hen betrokken voelt. Een interessant en boeiend aspect daarbij is de kennismaking met de Hindoestaanse gebruiken, de cultuur maar ook de mystiek. Deze is overduidelijk zo anders dan de westerse wereld gewend is en de Hindoestanen handhaven deze zelfs buiten hun moederland. Hoewel, en dat is ook in Vervoering merkbaar, wordt het wel steeds minder. Want jongeren in andere landen gaan vaak mee met de gebruiken van dat specifieke land.

Wie het vermoeden heeft dat dit een moeilijk en lastig leesbaar boek is, heeft ongelijk. Het is in een vlotte en eveneens beeldende stijl geschreven en de woorden in het Hindi worden achterin het boek verklaard. Aardig in het verhaal is dat een aantal voorwerpen, een houtsplinter, een notitieboek en een trouwsari, ook als personage worden neergezet. Dit geeft een bijzondere dimensie aan het begrip personage en heeft ook een, zij het minimale, toegevoegde waarde.

De verhalenvertellers in Vervoering doen hun naam eer aan met enkele prachtige verhalen, maar ook Shantie Singh weet hoe ze een verhaal vertellen moet. Dat dit in geschreven vorm is, doet er dan niet toe. Want een mooi verhaal mag zeker aan papier worden toevertrouwd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Shantie Singh
Titel: Vervoering
ISBN: 9789044534214
Pagina’s: 411
Eerste uitgave: 2014

Beschrijving
Vanaf zijn vakantieadres reist commissaris Van Veeteren naar de kustplaats Kaalbringen om een link tussen twee moorden te onderzoeken. In het bos is het lichaam van makelaar Ernst Simmel aangetroffen. Hij is onthoofd met een vlijmscherpe bijl. Enkele maanden eerder werd het onthoofde lichaam van junkie en ex-gevangene Heinz Eggers gevonden. Als Van Veeteren in Kaalbringen aan het werk is, valt er een derde slachtoffer, de jonge arts Maurice Rühme. Curieus detail: de dader inmiddels bijgenaamd De Hakker heeft het moordwapen achtergelaten. Van Veeteren en zijn assistente Beate Moerk vragen zich af of de dader nu klaar is met zijn karwei. Als Beate Moerk ontdekt wat de drie dode mannen gemeen hebben, verdwijnt ze spoorloos.

Recensie
Een van de meest bekende en gelouterde Zweedse schrijvers is Håkan Nesser. Zijn werk wordt inmiddels in meer dan vijftien landen uitgegeven en hij heeft ook een aantal prijzen gewonnen. Nesser is niet altijd auteur geweest, tot 1998 was hij leraar, terwijl hij toen ook al een aantal boeken schreef. Zijn eerste boek, dat in 1988 verscheen, is Koreografen. Vanaf 1993 creëerde hij het personage Van Veeteren. Van deze commissaris zijn tien delen uitgebracht, en voor het eerste deel, Het grofmazige net, won Nesser de prijs voor het beste debuut van de Svenska Deckarakademien. Zijn opvolger, Het vierde offer, deed er niet voor onder en won een jaar later, in 1994, de prijs voor de beste Zweedse misdaadroman.

De vakantie van commissaris Van Veeteren is bijna voorbij als hem gevraagd wordt om de politie van de kustplaats Kaalbringen te assisteren. In een bos is het onthoofde lichaam van makelaar Ernst Simmel gevonden en de moord heeft overeenkomsten met de moord op de verslaafde en voormalig gevangene Heinz Eggers. Deze moord heeft een aantal maanden eerder heeft plaatsgevonden. Terwijl het onderzoek loopt wordt een derde man de arts Maurice Rühme, op identieke wijze vermoord. Omdat het moordwapen, een bijl, in het lichaam is achtergelaten, lijkt dit de laatste moord te zijn. Het onderzoek lijkt vast te lopen omdat iedere aanwijzing ontbreekt. Totdat inspecteur Beate Moerk een verband tussen de drie moorden ontdekt. Niet veel later is ze spoorloos verdwenen.

Het verhaal, dat zich afspeelt in de periode 31 augustus tot en met 2 oktober, is verdeeld in een aantal tijdvakken. Binnen die tijdvakken worden de hoofdstukken waarin het onderzoek plaatsvindt afgewisseld met een paar korte vanuit het perspectief van de moordenaar. En juist deze hoofdstukken zorgen ervoor dat je nieuwsgierig wordt. Want wat is er in het verleden gebeurd dat de moordenaar beweegt een zo gruwelijke daad uit te voeren?

Zowel deze, als de andere hoofdstukken, blinken niet uit in snelheid en spanning. Daar moet het boek het ook niet van hebben. De echt sterke punten van het boek zijn de scherpe dialogen die realistisch zijn en op sommige momenten ook humor bevatten. Net als in zijn andere boeken, kenmerkt Het vierde offer zich ook door de verzorgde schrijfstijl van Nesser. Aan alles is te merken dat hij een perfectionist is en het uiterste van zichzelf verwacht.

Omdat dit boek de tweede in de Van Veeteren-reeks is, wordt zijn personage niet erg uitgediept. Dat wil niet zeggen dat de lezer niets over hem te weten komt, maar om wat meer van zijn achtergrond te weten te komen, is het handig om bij het eerste van de serie te beginnen. Toch is dit boek heel goed afzonderlijk van de andere te lezen. Het verhaal staat op zichzelf, wordt er hoegenaamd niet naar het eerste verwezen en zijn  de personages stuk voor stuk sterk neergezet.

Nesser probeert, naarmate de ontknoping naderbij komt, wel wat spanning te creëren, maar slaagt daar niet zo in. Het is ruim voor het eind zo goed als duidelijk in welke hoek de moordenaar gezocht moet worden. Vooral als Moerk verdwenen is, door de moordenaar ontvoerd blijkt te zijn en niet door blijkt te hebben wie het is. Een kleine misser die mogelijk te wijten is aan het feit dat dit nog maar het derde boek van de auteur was. Ondanks dit is Het vierde offer absoluut de moeite waard en is dan al duidelijk dat Van Veeteren een sterk personage is.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Håkan Nesser
Titel: Het vierde offer
ISBN: 9789052269344
Pagina’s: 272
Eerste uitgave: 2000

Beschrijving
In het voorjaar van 1947 lopen de spanningen tussen Nederland en de jonge Republik Indonesia ongekend hoog op. Een groep verontruste vaderlanders ontwikkelt in het diepste geheim plannen om Nederlands-Indië te behouden en een oorlog te voorkomen. Vanuit Batavia arriveert de Nederlandse communist Henry Meertens in Den Haag, met een fortuin aan gestolen juwelen. Zijn missie: een huurlingenleger op poten zetten om de macht in Indië over te nemen en er een communistisch regime te vestigen voordat Nederland aanvalt.

Wanneer een geheim agent uit Indië in Den Haag spoorloos verdwijnt, besluit vicepremier Willem Drees actie te ondernemen. Voormalig inlichtingenofficier Arnie Springer krijgt een gecodeerd morsebericht te horen waarin sprake is van iemand die ‘de onderkoning’ wordt genoemd. Een stripteasedanseres in een louche Amsterdamse nachtclub brengt Springer op het spoor van Meertens en een schimmige wapenhandelaar met de schuilnaam Ali Baba. In een zenuwslopende race tegen de klok moet Springer een samenzwering met wereldwijde repercussies zien te voorkomen.

Recensie
Tomas Ross, pseudoniem van Willem Pieter Hogendoorn, is een van Nederlands meest bekende en gelouterde misdaadauteurs en heeft in feite geen enkele introductie meer nodig. Het verschil met veel andere schrijvers is dat zijn boeken gebaseerd zijn op feiten en dat hij tijdens zijn diepgaande research vaak op doofpotaffaires stuit. Na het lezen The day of the Jackal van Frederick Forsyth, waarin onder andere de fictieve plannen om De Gaulle te vermoorden worden beschreven, vond Ross een goede manier om geschiedenis te vertellen. Hij begon hierna meteen met het schrijven van De honden van verraad, dat over de Molukse kwestie gaat en daarmee het thrillerdebuut onder zijn pseudoniem geworden is. Zijn laatste boek, De onderkoning van Indië, verscheen begin 2017. De aanleiding voor het schrijven van dit boek was een briefwisseling uit 1946 waaruit blijkt dat ZKH Prins Bernhard de steun had van de Amerikaanse generaal Douglas MacArthur om als onderkoning het grootste deel van Nederlands-Indië over te nemen en ook de Republik Indonesia te handhaven.

Als in het voorjaar van 1947 de spanningen tussen Nederland en de Republiek Indonesia vrij hoog oplopen, beraamt een groep bezorgde Nederlanders in het geheim plannen om Nederlands-Indië te behouden en een oorlog te voorkomen. Henry Meertens is een communist en net terug uit Batavia. Hij is in het bezit van een enorme hoeveelheid gestolen juwelen en wil met gelijkgezinden een huurlingenleger opzetten om de macht in Indië over te nemen om er een communistisch bewind van te maken. Na de verdwijning van een geheim agent wordt Arnie Springer, voormalig geheim agent, bij vicepremier Drees ontboden. Springer krijgt er een bandopname te horen, gaat op onderzoek uit en probeert, niet zonder gevaar, te voorkomen dat de plannen ten uitvoer worden gebracht.

De onderkoning van Indië is het tweede boek dat deel uitmaakt van een drieluik over de dekolonisatie van Nederlands-Indië. Vaak is het raadzaam en zelfs noodzakelijk om trilogieën op volgorde van verschijnen te lezen. Dit boek is daar een van de weinige uitzonderingen op en kan dus los van de andere gelezen worden. Natuurlijk, er zijn wel een paar terugkerende personages, waaronder Arnie Springer en de Baron, maar er is geen enkele verwijzing naar het verhaal in het voorgaande boek. Wie dit boek afzonderlijk van het andere leest, merkt aan enkele minieme bijzonderheden wel dat er iets aan voorafgegaan moet zijn of dat deze een geschiedenis hebben. Wat dat dan is, wordt niet uiteengezet, is in principe ook niet noodzakelijk en zeker niet storend.

Het verhaal wordt verteld vanuit de perspectieven van de later verdwenen geheim agent Ronnie Gunawan, van de communist Henry Meertens van Arnie Springer. Alleen het verhaal van Arnie wordt verteld in de ik-vorm en daardoor is het geen moment onduidelijk wie op dat moment de belangrijkste rol heeft. Dat Tomas Ross zijn vak beheerst, blijkt uit alles. Op de kleinste details die eerder in de verhaallijn gebruikt, komt hij later, als het van toepassing is, weer terug. De historische feiten, hoe klein en futiel ze ook zijn, kloppen allemaal. Alleen hieruit al valt op te maken dat de auteur zijn research perfect in orde heeft.

Zonder dat De onderkoning van Indië een lesje in geschiedenis is, komt de lezer meer te weten over wat zich niet lang na de beëindiging van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië heeft afgespeeld. Dat deze non-fictie in een verder fictief verhaal is verpakt, maakt deze niet onbelangrijke historie een stuk toegankelijker. Hierbij kan de lezer zichzelf afvragen wat wel én wat niet waar is. De fictie in het verhaal lijkt soms waarheid te zijn. En soms is de waarheid misschien wel fictief. Dit bijzonder leesbaar geschreven boek bewijst in ieder geval opnieuw dat Tomas Ross tot een van de beste Nederlandse thrillerauteurs behoort.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 5/5

Boekinformatie
Auteur: Tomas Ross
Titel: De onderkoning van Indië
ISBN: 9789023426653
Pagina’s: 395
Eerste uitgave: 2017

Beschrijving
Forensisch rechercheur Renee Spaan houdt van haar werk, maar sinds haar levenspartner zelfmoord pleegde, houdt de dood haar regelmatig uit haar slaap.

Een nieuwe zaak bezorgt haar nog meer kopzorgen: ze moet het lijk van een onbekende man identificeren die op een Haags rangeerterrein is doodgeschoten en in brand gestoken.

Het onderzoek voert Renee en haar team naar een verlaten villa, waar ze behalve kogelhulzen iets veel gruwelijkers vinden……

Recensie
Een weddenschap was er de aanleiding van dat Carina van Leeuwen met schrijven is begonnen. Dit leidde er vervolgens toe dat in 2014 haar thrillerdebuut Vuurproef verscheen. Dat eerste boek maakt deel uit van de serie Unit Plaats Delict waarin forensisch inspecteur Renée Spaan een centrale rol heeft. De inspiratie van de schrijfster put ze uit haar ervaring als forensisch rechercheur, een functie die ze jarenlang heeft uitgeoefend. Sinds 2006 werkt ze als forensisch coördinator in het Cold Case team van de politie Amsterdam. Daarnaast geeft ze ook diverse masterclasses over forensisch onderzoek en vertelt ze over haar werk.

Renée Spaan is forensisch rechercheur bij de politie Den Haag en ze is gek op haar werk. Privé heeft ze het moeilijk omdat de vriendin waarmee ze samenwoonde zelfmoord heeft gepleegd. Veel tijd om dit te verwerken heeft ze niet, want op een rangeerterrein van de spoorwegen wordt het lichaam van een man gevonden. Eerste onderzoek wijst uit dat de man eerst neergeschoten en daarna in brand gestoken is. Nader onderzoek leiden Renée en haar collega’s naar een afgelegen villa, waar ze een behalve kogelhulzen er ook een lijk aantreffen. Ze komen erachter dat de man op het rangeerterrein, door de pers inmiddels tot barbecueman gebombardeerd, een bekende Haagse crimineel is. Renée krijgt daarnaast ook nog te maken met een verdacht sterfgeval. Een oudere vrouw lijkt een natuurlijke dood te zijn gestorven, maar daar bestaan twijfels over. Zal het lukken om beide zaken op te lossen?

Vanaf het begin is al te merken dat Van Leeuwen weet waarover ze het heeft en dat ze haar forensische ervaring als inspiratiebron voor dit boek heeft gebruikt. Het jargon, de dialogen en de humor komen daardoor levensecht over en zorgen ervoor dat het verhaal een hoog realiteitsgehalte heeft. Door de aard van de werkzaamheden van Spaan geeft het de lezer ook een interessant kijkje in de wereld van de forensische recherche. Door dit uitvoerig te beschrijven is Vuurproef in wezen een verhaal over een politieonderzoek en alle problemen die daarbij om de hoek komen kijken.

Naast de verhalen over de dode man op het rangeerterrein en de dood van de oudere vrouw is er in feite nog een derde verhaal. Dat is dat over het privéleven van Renée Spaan. Dit wordt vrij uitvoering uitgemeten. Reden daarvan zal zijn dat dit een eerste kennismaking met haar personage is. Een nadeel is dat dit ten koste gaat van de eigenlijke opzet van het boek: het oplossen van een of meer misdaden. Deze lijken wat onder te sneeuwen door de persoonlijke problemen van de forensisch rechercheur.

Vuurproef is wel een vlot geschreven en erg gemakkelijk leesbaar verhaal geworden. Met Renée Spaan en eigenlijk ook haar collega en tactisch rechercheur Meindert Wijbenga heeft Carina van Leeuwen twee interessante personages gecreëerd die de andere boeken van deze serie zouden kunnen dragen. Hopelijk zijn in die boeken ook het te veelvuldig gebruikte woord ‘polderklodder’, het overdreven verklaren van de letter ‘S’  in de naam van politiechef Loretta S. Bloembergen en het buitengewoon vele gegrinnik van de politiemensen grotendeels verdwenen.

Ondanks de ontbrekende spanning en de zo goed als ontbrekende verrassingen is het debuut van Carina van Leeuwen zeker niet onaardig. Als deze elementen in de volgende delen wel aanwezig zijn en de auteur wat minder in herhaling valt, kunnen deze met gemak boven het gemiddelde uitstijgen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Carina van Leeuwen
Titel: Vuurproef
ISBN: 9789400502147
Pagina’s: 333
Eerste uitgave: 2014

Beschrijving
John Dee was een wetenschapper en beoefende alchemie, tovenarij, sterrenkunde, geografie en navigatie op zee. Veel van zijn kennis deed hij op in de Republiek der Verenigde Nederlanden. Hij was een van de belangrijkste vertrouwelingen van Queen Elizabeth I.

Dee was verantwoordelijk voor de opleiding van de ontdekkingsreizigers die later het British Empire zouden stichten, dat bijna een derde van het aardoppervlak zou beslaan. Gregg Loomis gebruikt de fascinerende en nauwelijks te geloven geschiedenis van deze mysterieuze figuur als basis voor zijn negende thriller. John Dee combineerde een haast bovenmenselijke kennis van verschillende wetenschapsdisciplines met obscure kennis van magie en tovenarij. Er gingen geruchten dat hij zijn ziel verkocht had aan de duivel en dat een van zijn uitvindingen ertoe heeft geleid dat een klein eiland in de Noordzee zou uitgroeien tot een van de machtigste naties ter wereld.

Een schimmige organisatie is ervan overtuigd dat dit object nog steeds bestaat en dat dit gebruikt kan worden om de huidige machtsverhoudingen in de wereld ingrijpend te veranderen. Wanneer Lang Reilly het mysterieuze object in zijn handen weet te krijgen, volgt een dodelijke achtervolgingsjacht van Londen tot het Paleis van de Romeinse keizer Diocletianus in het huidige Split in Kroatië, en terug naar Atlanta. De enige die nog tussen zijn familie en meedogenloze geheim agenten staat die er alles aan doen om het object in handen te krijgen, is Lang Reilly zelf.

Recensie
De Amerikaanse auteur en advocaat Gregg Loomis schrijft ruim vijfentwintig jaar thrillers. Zijn debuut was de bayou-thriller Voodoo Fury, maar zijn grootste successen begonnen in 2005 met de uitgifte van De Pegasus-connectie. Dit was het begin van een serie met advocaat en voormalig CIA-agent Langford (Lang) Reilly. In 2007 begon hij met De Poorten van Hades aan een nieuwe reeks waarin Jason Peters het belangrijkste personage is. Van al zijn boeken zijn er wereldwijd meer dan een half miljoen exemplaren verschenen. De nieuwste Lang Reilly is Het Elizabeth geheim, dat in 2016 uitgegeven is.

Het is Lang Reilly gelukt om bij het internationale veilinghuis Christie’s het hoogste bod uit te brengen op een geheimzinnig voorwerp dat door de wetenschapper John Dee ontworpen zou zijn. Deze Dee was adviseur van koningin Elizabeth I en in zijn vrije tijd hield hij zich onder andere bezig met alchemie en navigatie op zee. Reilly is echter niet de enige die belangstelling voor het voorwerp heeft, maar afstaan wil hij het niet. Het gevolg is dat andere partijen het object koste wat kost in hun bezit willen krijgen. Dit ontaardt in een wereldwijde achtervolging waarbij verschillende dodelijke slachtoffers vallen.

Het Elizabeth geheim is de negende in de Lang Reilly-serie. Dat is goed te merken, want zijn personage blijft in dit boek vrij oppervlakkig en wordt niet bijzonder goed uitgewerkt. Waarschijnlijk gaat de auteur ervan uit dat de lezer alle voorgaande boeken ook gelezen heeft en Reilly daarom door en door kent. Voor wie dit een eerste kennismaking met de advocaat uit Atlanta is, kunnen veel situaties en personages nog wel eens verwarrend en daardoor onduidelijk overkomen. Naarmate het verhaal vordert, kun je je hier overigens wel een summiere voorstelling van maken, maar Loomis had er beter aan gedaan wat meer uitleg te geven. Dit voorkomt dat de lezer met vragen achterblijft en de personages nu nogal oppervlakkig blijven.

Zoals de titel al doet vermoeden, is het boek gebaseerd op historische feiten. De auteur heeft grondig research gedaan en achterin het boek geeft hij een toelichting hoe deze historiek in het vooral fictieve verhaal verwerkt is. Dat verhaal bevat echter een grote hoeveelheid ongeloofwaardigheden, want welke mogendheid achtervolgt een voor hen onbekende advocaat die op een veiling een voor iedereen onbekend voorwerp aangeschaft heeft? Dit is maar een van de voorbeelden. Er zijn er dus meer.

De schrijfstijl van de auteur is niet al te ingewikkeld, soms vrij simpel en bij vlagen zelfs wollig. Op den duur is dit storend. Dat laatste geldt eveneens voor de diverse pogingen tot humor. De als grappig bedoelde dialogen komen niet goed over en zijn ronduit flauw. Wanneer Loomis het over de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft, ontaardt hij in beledigingen. Weliswaar gezien door de ogen van een personage, maar het lijken wel de opvattingen van de auteur weer te geven.

Waarom de boeken van Gregg Loomis zo goed verkocht worden, is op grond van Het Elizabeth geheim een groot raadsel. Het verhaal doet nogal gekunsteld aan en ontbeert de spanning die een boek interessant kan maken. Een aantal hoofdstukken is, omdat er niet of nauwelijks verwijzingen naar het wezenlijke verhaal in voorkomen, overbodig en hebben dus geen enkele toegevoegde waarde. Ondanks dat er een enorme markt voor zijn boeken is, kan de auteur zichzelf beter afvragen of dit niet zijn laatste werk zou moeten zijn.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 1/5

Boekinformatie
Auteur: Gregg Loomis
Titel: Het Elizabeth geheim
ISBN: 9789045211299
Pagina’s: 238
Eerste uitgave: 2016

Beschrijving
Na twee boeken waarin de verbeelding het voor het zeggen had, wordt Gilles van der Loos derde gedreven door een autobiografische aanleiding. In 2011 verdween zijn beste vriend. Na een maand van bijna landelijke zoektochten werd hij dood gevonden in het IJ.

In Het jasje van Luis Martín brengt Van der Loo een ode aan zijn overleden vriend. In romanvorm. Hij beschrijft het Amsterdamse horecaleven van de jaren negentig, toen de twee vrienden elkaar leerden kennen achter de bar. Issa is een bedeesde, onzekere jongen uit de provincie en Gijs is zijn held. Gijs is vier jaar ouder, ‘de beste barman van de stad’ en kan roken als een balsahouten afgod. Een andere verhaallijn speelt zich in het heden af, als de vaderloos opgegroeide Issa zelf net vader is geworden en nauwelijks toekomt aan de verwerking van de dood van Gijs.

En ten slotte is er het fascinerende verhaal over Luis Martín Murillo, barman in het Madrid van de jaren zestig en de grote leermeester van Gijs. Luis Martín werd voor Gijs en Issa de personificatie van vakmanschap en mannelijkheid, de gedroomde vaderfiguur voor vaderloze jongens. Nu is het tijd voor Issa om zich af te vragen hoeveel van Luis Martín hij wil overdragen op zijn zoon Nadim. Het jasje van Luis Martín gaat over verlies, vriendschap, volwassen worden en de ‘erfelijkheid’ van mannelijke identiteit.

Recensie
In verband met zijn studie klinische psychologie aan de VU vertrok Gilles van der Loo vanuit Noord-Brabant naar Amsterdam. Tijdens zijn studie, die hij in 2000 afrondde, werkte hij in de horeca en werd na zijn afstuderen bedrijfsleider bij twee Italiaanse restaurants. In 2006 besloot hij kok te worden en volgde tegelijkertijd een opleiding proza aan de schrijversvakschool. Drie jaar later legde hij zich, na het afronden van deze studie, toe op schrijven. In 2010 debuteerde hij met een kort verhaal in het literaire tijdschrift Tirade en een jaar later verscheen zijn debuutbundel Hier sneeuwt het nooit. Het jasje van Luis Martín is zijn nieuwste autobiografisch getinte roman en gaat over de dood van zijn beste vriend Gijs Thio.

Begin jaren negentig gaat de uit Brabant afkomstige Issa naar Amsterdam om er psychologie te studeren en neemt daarnaast een baantje in de horeca aan. Dan ontmoet hij Gijs, vier jaar ouder en een van de beste horecamensen van de stad. Gijs heeft het vak geleerd van de charismatische Spanjaard Luis Martín Murillo. Issa en Gijs raken bevriend en dat gaat zelfs zo ver dat ze praktisch onafscheidelijk zijn. Issa laat zijn studie schieten en wijdt zich helemaal aan zijn werk in de horeca. Vele jaren later kijkt Issa terug op zijn leven, zijn vriendschap met de vijf jaar eerder verdronken Gijs en is nog steeds bezig diens dood te verwerken. In dit proces, maar ook in de vriendschap, speelt Luis Martín een belangrijke rol.

De vriendschap die Issa en Gijs hebben springt er al vanaf zo goed als het begin van het verhaal vanaf. Dat deze vriendschap innig is, is op iedere bladzijde te merken. Het heeft er zelfs alle schijn van dat Issa zijn vriend adoreert, dat het meer is dan vriendschap alleen. Dat Issa Gijs als grote voorbeeld heeft, blijkt eveneens uit alles. Hij kijkt tegen hem op en ziet hem als een goeroe. Daarbij laat hij zich, hoewel hij hem nooit ontmoet heeft, ook inspireren door Luis Martín. Dit gebeurt in een soort van visioen, een waanvoorstelling. Want is Luis niet de grote leermeester van hen allemaal?

Het jasje van Luis Martín kent drie verhaallijnen: het heden, het verleden en Luis Martín. In dat van het heden is Issa in feite nog steeds bezig met het rouwproces en ziet hij ook het leven van Luis voor zich. Dat leven bestaat uit een afzonderlijk verhaal waarin de lezer deze bijzondere man goed leert kennen. Het verleden draait vooral om de vriendschap tussen Issa en Gijs, hoe ze deze samen beleven, maar ook wát ze samen beleven.

Doordat het verhaal zich in verschillende perioden afspeelt, is het af en toe wat lastig om dat specifieke verhaal in de juiste tijd te plaatsen. Als de hoofdstukken vooraf waren gegaan door een datum had dit voorkomen kunnen worden. Pas vanaf het moment dat er een jaartal werd genoemd, werd het iets duidelijker. Toch is dit maar een klein en in wezen te verwaarlozen puntje van kritiek. Het maakt het lezen van het boek er niet minder prettig op.

Een boek over het verwerken van een groot verlies kan zwaar zijn, maar daar is in deze roman absoluut geen sprake van. Van der Loo heeft het verhaal, dat erg beeldend geschreven is, op een prettige en luchtige wijze verteld. Hierbij gebruikt hij soms prachtig geformuleerde zinnen en weet hij de Amsterdamse humor en sfeer goed over te brengen. Aan alles is te merken dat dit verhaal gebaseerd is op het eigen leven van de auteur, dat hij zijn vriend nog steeds mist en dat hij er in feite veel voor over heeft deze vriendschap weer terug te krijgen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Gilles van der Loo
Titel: Het jasje van Luis Martín
ISBN: 9789028261679
Pagina’s: 235
Eerste uitgave: 2016

Beschrijving
De zeventienjarige Seb treurt om zijn zielsverwant Billie, die in coma in het ziekenhuis ligt. Het is hem verboden haar te bezoeken want ‘jongens als Seb hebben rust en evenwicht nodig’. Hij stopt met school, sluit zich op in zijn kamer, en in zichzelf. Dan, met kerstavond, krijgt hij van zijn radeloze ouders een levensecht airsoftgeweer cadeau.

In de weken en maanden die volgen verliest hij zich in de gevechten die hij met zijn vrienden levert op het terrein van een afgelegen boerderij, tevens het decor van een vergeten oorlogsgeschiedenis. Ondertussen bespreken de ouders de situatie met een oom, in lange, machteloze gesprekken die Sebs belevenissen doorkruisen. Tijdens de genadeloos warme zomer wordt hun spel steeds grimmiger, en realistischer. Regels vervagen, en in het hoofd van Seb zijn droom en werkelijkheid nog nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Wanneer een van Sebs vrienden het dienstwapen van zijn vader meebrengt naar de boerderij, verandert de inzet van het spel definitief.

Recensie
Ivo Victoria, een pseudoniem voor Hans van Rompaey, studeerde communicatie-wetenschappen aan de Katholieke Universiteit van Leuven, was zanger van de inmiddels opgeheven band Kamino en is in 2002 naar Amsterdam verhuisd. Van 2002 tot 2008 heeft hij als publiciteitsmedewerker bij het popfestival Lowlands gewerkt en begon daarna als freelance marketing- en communicatieadviseur. In 2009 werd zijn eerste roman, Hoe ik nimmer de Ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het mij spijt), gepubliceerd. Dit debuut werd goed ontvangen en stond onder andere op de longlist van de AKO Literatuurprijs. Billie & Seb is de nieuwste roman en is op 18 januari 2017 verschenen.

Vanaf het moment dat ze elkaar op het schoolplein ontmoetten, waren Billie en Seb onafscheidelijk. Billie belandt echter met een coma in het ziekenhuis, maar Seb mag haar niet bezoeken. Omdat jongens als hij rust en evenwicht nodig hebben. Als hij de school verlaat, trekt hij zich terug op zijn kamer, maar ook in zichzelf. Tot hij met kerst een airsoftgeweer cadeau krijgt. Bij een verlaten boerderij houden hij en zijn vrienden gevechten die steeds feller en realistischer worden. De onderling afgesproken spelregels worden minder nageleefd en een totale verandering vindt plaats wanneer een van de jongens het pistool van zijn vader meeneemt.

Een van de meest opvallende elementen in het verhaal is dat het geweld dat erin voorkomt vrij normaal gevonden wordt. Seb’s ouders reageren laconiek als zijn oom nogal verbaasd is dat hij een geweer gekregen heeft en hij regelmatig een spel met zijn vrienden speelt waarbij gericht op elkaar geschoten wordt. De schietfantasieën van Seb worden werkelijkheid wanneer er een incident plaatsvindt met een buurjongen. Dit voorval wordt met de mantel der liefde bedekt, terwijl een beetje opvoeder maatregelen zou nemen. Het is daardoor ook niet erg moeilijk om te voorspellen dat dit gedurende het verhaal niet goed kan gaan.

Hoewel dit geweld voor een groot deel de rode draad in het boek vormt, bestaat het verhaal wel uit meer dan dat alleen. Het toont in korte stukjes de speciale band die Billie en Seb met elkaar hadden. Uit alles is op te maken dat deze verder gaat dan alleen maar een jeugdige vriendschap. Billie lijkt namelijk de enige te zijn die Seb begrijpt en Seb voelt zich bij haar op zijn gemak. Hierbij is heel duidelijk sprake van die zielsverwantschap waarover op de omslag gesproken wordt.

De schrijfstijl van Victoria is over het algemeen erg beeldend, het is voor de lezer niet moeilijk om zich bepaalde situaties voor te stellen. Naast prachtige literaire en soms filosofische zinnen zijn de dialogen en overdenkingen realistisch. De belangrijkste personages zijn daarentegen vrij afstandelijk. Ze worden, Seb uitgezonderd, niet bij naam genoemd, maar alleen met vader, moeder en oom. Hierdoor kan je het gevoel krijgen niet bij het verhaal betrokken te zijn. De auteur geeft overigens wel een heel duidelijk en goed beeld van Seb, hoewel er na het lezen toch nog wel een enkele vraag achterblijft. Want wat is de echte reden van zijn teruggetrokkenheid en zijn bijzondere gedrag? Daarover wordt geen uitsluitsel gegeven.

De titel suggereert dat het vooral een verhaal is over Billie en Seb. Dat is gedeeltelijk waar, maar hun gezamenlijke rol blijft echter onderbelicht. Jammer, want hun relatie en situatie leende zich er wel voor om verder uitgewerkt te worden. Nu blijft het verhaal te veel hangen in de gevechten van de jongens en de gesprekken tussen vader, moeder en oom. Niet oninteressant, maar ook niet wat het in beginsel lijkt.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Ivo Victoria
Titel: Billie & Seb
ISBN: 978904883442
Pagina’s: 224
Eerste uitgave: 2017

Beschrijving
Een volksbuurt in Madrid. Rijk en arm, jong en oud, singles en gezinnen, Spanjaarden en immigranten. Van een architect die plots werkloos is tot een gynaecologe die de strijd aangaat met de sluiting van haar ziekenhuis. Van een kapster die haar winst ziet slinken door het Chinese schoonheidssalon aan de overkant tot een succesvolle televisiejournaliste die haar leven binnenstebuiten gekeerd ziet… Zij hebben geen schuld aan de crisis, maar moeten haar wel dragen en er ondanks alles proberen bovenuit te stijgen. Elk op hun manier beleven de buurtgenoten bitterzoete momenten van onverwachte solidariteit, van verontwaardiging en woede maar ook van tederheid en doorzetten. Samen blazen ze hun buurt nieuw leven in.

Kleine helden is een hartverwarmende roman over durven opstaan en over kleine daden die het verschil maken. Een ontroerend portret van de gewone burger onder het juk van de crisis.

Recensie
Sinds Almudena Grandes in 1989 debuteerde met Episoden uit het leven van Lulu, een erotische roman, heeft ze elf romans en drie verhalenbundels geschreven. Ze is sindsdien een van de best verkopende auteurs van Spanje en heeft ook een aantal literaire prijzen op haar naam staan. Daarnaast schrijft ze regelmatig columns voor het dagblad El Pais en levert ze een bijdrage aan het radioprogramma Cadena SER. Grandes brak in Nederland definitief door met haar in 2010 verschenen bestseller IJzig hart. In de in 2016 uitgegeven roman Kleine helden schrijft ze over de Spaanse crisis van 2008 en dat menselijkheid de enige manier is om daar uit te komen.

Zomaar een wijk, in het centrum van Madrid. Het is 2008 en de crisis heeft ook hier toegeslagen. De rijke en arme bewoners, oud en jong, alleenstaand of niet, Spaans of uit een ander land afkomstig, iedereen, in welk beroep dan ook, heeft er mee te maken. Ze worden werkloos of gaan minder verdienen, maar geen van allen heeft schuld aan deze crisis. Toch moeten ze hun hoofd boven water zien te houden. Dat doet ieder op zijn of haar eigen manier, waarbij ze te maken krijgen met saamhorigheid, woede en verontwaardiging. Maar ook van genegenheid en standvastigheid. Ze hebben immers een gezamenlijk doel: hun wijk uit de crisis zien te redden en de buurt nieuw leven inblazen.

Het boek bestaat uit drie delen waarvan het tweede, dat zich in het heden, in dit geval 2008, afspeelt, het belangrijkste is. Het eerste deel (eerst) kan gezien worden als een introductie van de wijk, hoe die er uitziet, wie er onder andere wonen, maar ook dat zich er eerder een crisis heeft voorgedaan. Het laatste deel, dat ‘later’ genoemd wordt, is een korte samenvatting van wat er van een aantal personages geworden is. Het ‘nu’ neemt het grootste deel van het boek in beslag en bestaat uit een serie verhalen van een groot aantal in de wijk wonende personages, maar ook wat er op dat moment in de wijk leeft en gebeurt.

Doordat de diverse verhalen vertellen over de mensen die in een Madrileense volkswijk wonen, is het aantal personages dat de revue passeert talrijk. Aanvankelijk lijkt dit verwarrend, maar naarmate het boek vordert krijg je wel een steeds beter beeld van hun onderlinge verhoudingen. Hierdoor begrijp je ook veel meer van hun persoonlijke omstandigheden en wat hen beweegt. De lezer krijgt een kijkje in het persoonlijke leven van de personages en kan, en dat komt vooral door de beeldende schrijfstijl van Grandes, soms ook het gevoel hebben deel uit te maken van dat leven.

Die schrijfstijl is trouwens erg helder en nergens ingewikkeld. De zinnen zijn over het algemeen kort en krachtig, de dialogen realistisch. Bovendien bevatten de afzonderlijke verhalen soms humor, zijn bij vlagen ontroerend en liefdevol. Maar, en dat is zo goed als zeker ook de bedoeling van deze roman, ze zijn allemaal uit het leven gegrepen. De personages in deze verhalen worden overigens niet heel uitvoerig uitgewerkt. Desondanks kom je voldoende over de meeste van hen te weten en daardoor kan het boek zeker niet oppervlakkig genoemd worden.

Kleine helden is een roman die gaat over mensen die zich niet bij de crisis neerleggen, initiatieven ontplooien en er samen wat van proberen te maken. Het kan daardoor ook worden gezien als een boek dat toont hoe je met elkaar om kan en moet gaan. De boodschap die Grandes met dit boek meegeeft, is vooral dat mensen in een steeds individualistischer wordende wereld meer om elkaar zouden moeten geven en dat er met z’n allen dan voldoende bereikt kan worden.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Almudena Grandes
Titel: Kleine helden
ISBN: 9789056725679
Pagina’s: 267
Eerste uitgave: 2016

Beschrijving
Een wanhopige poging in 1917 om de rijkdom en macht van het Romanov-rijk te behouden. Een bommenwerper uit de Koude Oorlog met een dodelijke lading. Mysterieuze sterfgevallen op de Zwarte Zee die in verband worden gebracht met handelaren in nucleair materiaal. In dit alles zijn Dirk Pitt en zijn team van het NUMA verwikkeld. Er is maar één man die de catastrofe kan afwenden. De actie dendert maar voort terwijl Dirk Pitt probeert een volgende wereldwijde oorlog te voorkomen.

Recensie
De schrijverscarrière van Clive Cussler begon nadat zijn vrouw werk kreeg bij een plaatselijk politiebureau. Omdat ze voornamelijk ’s nachts werkte sloeg bij Cussler de verveling toe en besloot hij een boek te gaan schrijven. Hij wilde iets creëren dat nog niet bestond en omdat hij tijdens zijn jeugd veel had meegemaakt en ook een onmetelijke interesse in natuur en water had, had hij genoeg stof om over te schrijven. Zo ontstond het personage Dirk Pitt, directeur van het National Underwater and Marine Agency (NUMA). In 1973 werd zijn eerste boek, Mayday, uitgegeven. Hierna werd Cussler een van de meest succesvolste schrijvers van avonturenromans. De nieuwste Dirk Pitt, Dood op de Zwarte Zee, verscheen in 2016.

Het is 1917 als een Ottomaans oorlogsschip op de Zwarte Zee tot zinken wordt gebracht. Honderd jaar later worden Dirk Pitt en zijn NUMA-collega Al Giordino door de Bulgaarse autoriteiten gevraagd om dit scheepswrak op te sporen. Terwijl ze met hun werk bezig zijn, krijgen ze een noodoproep van een nabij gelegen vrachtschip. Ze varen er heen om hulp te bieden, maar treffen er een aantal lijken aan en er hangt een sterke zwavelgeur. Samen met de Bulgaarse politie en Europol komen ze tot de ontdekking dat dit in verband kan worden gebracht met nucleair materiaal. In 1917 is eveneens een schip met Romanov-goud verdwenen. Pitt’s zoon Dirk jr. en dochter Summer proberen dat goud te achterhalen. Maar ze zijn niet de enigen die deze waardevolle schat willen vinden. En wat heeft het goud met het radioactieve materiaal te maken?

Dood op de Zwarte Zee is alweer de vierentwintigste uit de Dirk Pitt-serie. Vaak verdient het aanbeveling de voorgaande boeken uit een serie eerder te lezen dan het nieuwste. Vooral omdat in het nieuwe verhaal passages voorkomen die verwijzingen bevatten naar de eerdere verhalen, maar ook omdat het seriepersonage eerder uitvoerig is uitgewerkt. In dit geval is het niet noodzakelijk bij het eerste boek te beginnen, want deze nieuwste avonturenroman van Cussler kan uitstekend afzonderlijk van de andere gelezen worden. Dat wil niet zeggen dat er geen verband met de eerdere boeken bestaat. Die zijn echter dermate minimaal dat dit geen enkele invloed heeft op de beleving van dit boek.

Het boek, dat, afgezien van de pro- en epiloog, uit drie delen bestaat, draait voor een groot deel om de vondst, maar ook de smokkel, van het radioactieve materiaal. Dit is een actueel thema, want in enkele landen rond de Zwarte Zee probeerden smokkelaars de laatste jaren nucleair materiaal aan IS te slijten. Ook het conflict tussen Rusland en Oekraïne, waarbij een trieste gebeurtenis uit de Nederlandse geschiedenis ook aangestipt wordt, speelt een rol in het verhaal. Cussler haalt zijn inspiratie niet alleen uit zijn liefhebberijen, maar ook uit de actualiteit.

In feite kent Dood op de Zwarte Zee twee verhaallijnen, dat van Dirk Pitt senior en dat van Dirk junior samen met zijn zus Summer. Normaal gesproken hebben beide verhalen met elkaar te maken of komen ze gedurende de plot samen. In dit boek is het echter volkomen onduidelijk wat het verband tussen beide is. Daarover volgt geen uitsluitsel waardoor het twee afzonderlijke verhalen in één boek lijken te zijn. Dit, maar ook de overgang van het ene naar het andere verhaal, zorgen nog wel eens voor wat onduidelijkheid.

Veel acties die in het boek voorkomen hebben een hoog James Bond-gehalte en zijn mede daardoor vaak ongeloofwaardig. Een gevecht op een rivier midden in een grote stad waarbij gebruikgemaakt wordt van kanonnen en AK-47’s is hiervan een voorbeeld. Toch valt het niet te ontkennen dat een avonturenroman als dit dergelijke elementen juist nodig heeft. Daardoor blijft het over het algemeen boeiend en interessant. Hoewel de ontknoping, die nu afgeraffeld lijkt te zijn, vele malen beter had gekund.

(Het boek heb ik onlangs gerecenseerd voor Hebban.)

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Clive & Dirk Cussler
Titel: Dood op de Zwarte Zee
ISBN: 9789044349498
Pagina’s: 446
Eerste uitgave: 2016