Beschrijving
New York – een jaar voor de inauguratie van Donald Trump. De ambitieuze journalist Claire is een stijlicoon die met een column een nationale rel kan veroorzaken. Reclameman Leonard worstelt met zijn identiteit en de dilemma’s van een succesvolle dertiger. De zeventienjarige Julie wil het maken in Hollywood, maar heeft problemen met drank, drugs en haar ouders. Selfmade vastgoedmiljonair Max woont vereenzaamd in een luxe hotel en ontrafelt langzaam een familiegeheim. Het knooppunt van deze vier hectische Amerikaanse levens leidt onherroepelijk tot een moderne tragedie.

Recensie
Ondanks dat Maurice Seleky een juridische opleiding heeft gevolgd, koos hij ervoor om in een heel ander vakgebied werkzaam te zijn. Hij werd PR- en communicatiestrateeg en later hoofd Marketing en Communicatie. In 2010 debuteerde hij als auteur met de roman Ego Faber, waarmee hij een jaar later de BoArte Cultuurprijs won. In oktober 2017 verscheen zijn volgende roman: Een tragedie in New York. Behalve schrijver is hij eveneens lid van de Raad van Toezicht van jeugdtheater De Krakeling en was hij de initiatiefnemer en presentator van de literaire talkshow de Jonge Schrijversavond.

Het duurt nog een jaar tot Donald Trump, de nieuwe president van de Verenigde Staten, wordt geïnaugureerd. Vier New Yorkers hebben echter hun eigen problemen. Claire is journaliste van een vooraanstaand magazine en kan met haar column voor veel ophef zorgen. De dertiger Leonard werkt in de reclamebusiness en heeft het moeilijk met zijn eigen persoonlijkheid. Julie is zeventien jaar oud, heeft acteerambities, maar verliest zich in drank en drugs. De in een hotel wonende Max is miljonair, eenzaam en bezig om een familiegeheim te ontraadselen. Het enige dat hen lijkt te verbinden is het noodlot van hun leven.

Een tragedie in New York begint met een proloog waarin een aantal minder positieve wapenfeiten van voormalig president Donald Trump worden aangehaald, maar het schetst eveneens een fictief scenario wat er een jaar na zijn inauguratie is gebeurd. Deze inleiding wordt, maar dat weet je op dat moment nog niet, verteld vanuit het perspectief van de nog zeventienjarige Julie. Vervolgens maakt de lezer kennis met achtereenvolgens Claire, Leonard, Julie en Max. Ieder van hen vertelt in dezelfde elkaar afwisselende volgorde, en in vier delen, hoe hun leven er uitziet en waar ze zich mee bezighouden. Door deze opzet komt de lezer redelijk veel over hen te weten en daardoor leer je ze vrij goed kennen. Je komt er geleidelijk aan ook achter met welk persoonlijk probleem de vier kampen en dat dat in feite de oorzaak van hun houding en gedrag is.

Ieder deel van het verhaal heeft een eigen toonzetting. In het eerste gaat het bijvoorbeeld grotendeels om de problematiek en de relatieve eenzaamheid van de vier, in het tweede is hun stemming veel hoopvoller waardoor alles veel positiever overkomt. De schrijfstijl van Seleky is vlot, eigentijds, beeldend en toegankelijk en daardoor leest zijn roman bijzonder prettig. Opvallend is dat hij de verhalen van Claire, Julie en Max in de ik-vorm (in de eerste persoon) geschreven heeft en dat van Leonard in de tweede persoon. Hierdoor lijkt het alsof hij het tegen zichzelf heeft, of wat hij zegt en doet zich alleen in zijn gedachten afspeelt. Dat het ene relaas iets persoonlijker overkomt dat het andere is overigens niet storend; de lezer beleeft iedere belevenis hetzelfde.

Door de vier vertelperspectieven heeft het verhaal in zekere zin ook vier verhaallijnen, waarvan de onderlinge relatie tussen Claire, Julie en Max al vanaf het begin evident. Dat van Leonard lijkt er wat bij te hangen, maar dat is alleen maar schijn, want met een van de personages bestaat al snel een overduidelijke link. In de ontknoping vallen die afzonderlijke subplots zelfs nog even kort samen – in het vierde en laatste deel wordt daar duidelijk naartoe gewerkt. De climax is dusdanig dat de finale van de roman kenmerken heeft van een thriller. Hoewel er tijdens de plot sowieso al een licht spanningsveld is gecreëerd, is deze aan het eind op z’n sterkst. Over één personage bestaat dan geen honderd procent duidelijkheid, maar de lezer kan op z’n klompen aanvoelen wat er met hem is gebeurd. Alles bij elkaar genomen is Een tragedie in New York hoe dan ook een roman die vanaf het eerste moment boeit. 

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Maurice Seleky
Titel: Een tragedie in New York
ISBN: 9789026340598
Pagina’s: 302
Eerste uitgave: 2017

Flaptekst
Innemend en gemoedelijk, zo staat de tachtigjarige Hardy – eigenaar van een Indische toko – bekend. Hij luistert naar de levensverhalen van zijn Indische klanten en draait met zijn oude vrienden hawaïmuziek. Ooit vormde Hardy met hen de legendarische Honolulu Kings, en hij verlangt ernaar nog één keer met zijn band te schitteren. Met de komst van een sushirestaurant tegenover zijn toko worden oude wonden opengereten. Binnen de vrijmetselarij besluit Hardy zijn verzwegen verleden te openbaren. Deze biecht stelt zijn broeders voor een groot dilemma. Mogen de vrijmetselaars met hun geheimhoudingsplicht een misdaad verzwijgen?

Recensie
Het idee voor Honolulu King, de derde roman van Anne-Gine Goemans, ontstond halverwege de jaren ’90 van de vorige eeuw. Een vriend van de familie, tevens lid van de vrijmetselaars, vertelde dat een Indische broeder binnen de loge in zijn bouwstuk een geheim onthulde waar hij al mee rondliep sinds hij een jonge man was. Het heeft echter nog twintig jaar geduurd voordat ze met het uitwerken van dit verhaal begon. Uiteindelijk is het boek in 2015 uitgebracht en inmiddels zijn er meer dan 60.000 exemplaren van verkocht.

Hardy is tachtig jaar oud, voormalig lid van het bandje Honolulu Kings, eigenaar van een Indische toko en sinds kort vrijmetselaar. Hij staat bekend als een rustige en sympathieke man die een grote voorliefde heeft voor Hawaïaanse muziek. Op een dag wordt tegenover zijn zaak een sushirestaurant geopend, waardoor Hardy’s traumatische oorlogsverleden naar boven komt. Als hij tijdens zijn bouwstuk in de loge een openbaring doet, schokt dat zijn medebroeders. Vervolgens staan zij voor een grote tweestrijd. Want kunnen ze zich, na wat Hardy hen heeft opgebiecht, nog wel aan hun geheimhoudingsplicht houden?

In Honolulu King, waarvan de titel op de muziekcarrière van de tachtigjarige Hardy slaat, draait het feitelijk om twee personages: de een is uiteraard Hardy zelf, de ander zijn twintigjarige kleindochter Synne. De lezer leert beiden vrij goed kennen en merkt daardoor dat ze allebei hun zorgen hebben, waarbij in geval van Hardy zijn oorlogstrauma ook nog eens heel sterk naar boven komt drijven. Zijn gevoelens, maar dat geldt eveneens voor zijn antipathie jegens de Japanners, wordt door Goemans bijzonder goed naar voren gebracht. Het is overduidelijk dat de wrede en mensonterende handelingen die tijdens een oorlog plaatsgevonden hebben en in huidige oorlogen nog steeds plaatsvinden een enorm grote impact op de mens kunnen hebben.

Het thema van het verhaal is natuurlijk beladen – er zijn diverse aangrijpende en verschrikkelijke scènes – maar de auteur beschrijft ze op een dusdanig toegankelijke wijze dat de roman niet heel erg zwaar is. Verder zijn er voldoende situaties die relatief luchtig zijn en de lezer zo nu en dan een glimlach bezorgen. Bij een aantal daarvan zijn George en Cok, de twee vrienden van Hardy, betrokken. Beide mannen kunnen Hardy nog enigszins in toom houden en zijn dag in dag uit zijn steun en toeverlaat. Interessante en markante personages, iets dat overigens ook opgaat voor de meeste andere karakters in de roman. Ieder van hen heeft zijn of haar eigen eigenaardigheden, problemen, en dergelijke.

Door de beeldende, inlevende en meevoelende schrijfstijl van Goemans is de lezer vanaf de allereerste bladzijde bij het verhaal en de personages betrokken. Je kunt je met zo goed als ieder van hen identificeren. Dat geldt dus ook voor de oude Japanse mevrouw Mikami, wier kleinzoons het sushirestaurant beheren. Zij komt in een van de laatste hoofdstukken in beeld om Hardy haar oorlogsverhaal te vertellen. Dit is even aangrijpend als de gebeurtenissen die in voormalig Nederlands-Indië hebben plaatsgevonden. De auteur heeft haar relaas in het boek opgenomen als tegenhanger van alle andere verhalen, om aan te tonen dat ook de onschuldige Japanse bevolking heeft moeten lijden onder de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog.

Honolulu King vormt hiermee een mooi en afgerond geheel, maar laat de lezer wel met een aantal kleine vragen achter. Want voor zijn gevoel is het verhaal niet helemaal af. Het eindigt namelijk enigszins abrupt en ietwat onbevredigend, vooral omdat de auteur in het ongewisse laat hoe het een aantal personages verder is vergaan. Desondanks maakt de roman indruk en toont het aan dat de gevolgen van een oorlog nog vele tientallen jaren later zijn uitwerking kunnen hebben.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Anne-Gine Goemans
Titel: Honolulu King
ISBN: 9789041425225
Pagina’s: 348
Eerste uitgave: 2015

Beschrijving
Bassam. De jongen om wie je op straat met een boog heenloopt. Een gestolen fiets ruilt hij voor een blok hasj en begint daarmee zijn weg die hem zal leiden tot de troon van de discotheek. Hij voorziet jou van medicinaal genot wanneer het je uitkomt, en jij wilt hem terugsturen naar zijn ‘eigen land’ als je hem niet meer wilt tolereren. Maar Bassam heeft dromen, terwijl hij met zijn bende van ellende in twee werelden leeft: in een sombere achterbuurt van Schiedam en tegelijk permanent in liefdevolle gedachten aan zijn overleden moeder.

Recensie
Na zijn vwo-opleiding volgde Parham Rahimzadeh een studie fiscaal recht, vooral omdat hij op zoek was naar structuur in zijn leven. In zijn werk als fiscalist kan hij zijn creativiteit niet kwijt en daarom is hij opnieuw gaan schrijven (als tiener schreef hij samen met zijn vrienden al verhalen). In 2021 debuteerde hij met de roman Arab, waarin hij een aantal autobiografische elementen in heeft verwerkt. Hij benadrukt daarbij echter wel dat het geen boek is dat over hemzelf gaat.

Bassam was nog maar net tiener toen zijn moeder overleed. Inmiddels is hij vijftien jaar oud, zit op het vwo en zorgt ondertussen voor zijn terneergeslagen en werkloze vader. Om aan geld te komen verkoopt hij met zijn vaste vriendengroep xtc-pillen in een club. Hij raakt steeds meer verstrikt in het criminele web, waardoor zijn relatie met zijn vrienden op de proef wordt gesteld. Maar hij heeft echter ook zijn idealen, want hij weet dat hij niet voor altijd een leven als dit wil leiden. Zal het hem lukken zijn innerlijke strijd te overwinnen?

Het is een bijzonder korte proloog waar het verhaal mee begint, maar wel zodanig dat die er al meteen inhakt. De lezer wordt nieuwsgierig gemaakt en er is een spanning die in een thriller niet zou misstaan. Hoewel de inleiding geen tijdsaanduiding bevat, heb je bij het eerste hoofdstuk, dat zich op de laatste dag van februari 2005 afspeelt, wel in de gaten dat dit een sprong terug in de tijd is en dat in de plot geleidelijk naar dat moment suprême wordt toegewerkt. Die vindt – uiteraard – in de ontknoping plaats en laat, net als iedere andere scène in de roman, niets aan de verbeelding over.

Arab wordt voornamelijk verteld vanuit het perspectief van Bassam, ook wel Sam of Sammy genoemd. De lezer komt daarom tamelijk veel over hem te weten. Dat komt mede, of misschien wel voornamelijk, omdat er regelmatig een flashback is naar eerdere perioden en daarin wordt veel over hem verteld. De auteur besteedt tevens ruim voldoende aandacht aan Bassams vrienden, hij brengt immers erg veel tijd met hen door. De uitwerking van de personages is sowieso een van de sterke punten van Rahimzadeh, maar zijn inlevingsvermogen in het leven van Bassam en de andere jongeren mag eveneens niet onderschat worden. Ongetwijfeld heeft dit te maken met het feit dat de auteur enigszins als ervaringsdeskundige beschouwd mag worden.

Dat de roman het predicaat rauw heeft meegekregen is voorstelbaar. De vriendengroep bevindt zich veel op straat en houdt zich bezig met criminele activiteiten. Velen zullen hen, hoewel de term niet genoemd wordt, zien als het schuim der aarde. Toch hebben sommigen van hen wel degelijk hun goede kanten. Zij zijn regelmatig sociaal en gevoelig en denken écht na over hun eigen leven. In het verhaal komt overduidelijk naar voren dat ze met een innerlijke tweestrijd te kampen hebben. Aan de ene kant willen ze hun criminele bestaan achter zich laten, aan de andere kant vinden ze het snelle geld ook wel aantrekkelijk.

Het verhaal, dat zowel heftige als aangrijpende momenten bevat, komt buitengewoon realistisch over. Dat komt onder andere door de vele straattaal die erin verwerkt is (aan het eind van ieder hoofdstuk wordt een uitleg gegeven), maar eveneens omdat de geschetste omstandigheden waarheidsgetrouw overkomen en dat ongetwijfeld ook zijn. Omdat de gebeurtenissen zich in een rap tempo opvolgen, heeft de roman een behoorlijk tempo, hoewel dit voor een deel ook aan de schrijfstijl van de auteur ligt. Die is beeldend, eigentijds, vlot, ‘streetwise’ en bij tijde wel wat grof, wat overigens inherent is aan de setting. In ieder geval is Arab, waarin overigens wel te veel taalkundige missers zitten, een indringend en veelbelovend debuut.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Parham Rahimzadeh
Titel: Arab
ISBN: 9789044647594
Pagina’s: 264
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
De betrekkingen tussen Rusland en de NAVO bevinden zich op een dieptepunt wanneer de NAVO haar grootste winteroefening ooit lanceert in het uiterste noorden van Noorwegen. De Russen zien dit als een provocatie en mobiliseren hun eigen oefening aan de Russische kant van de grens.

Tijdens een van de oefeningen in het grensgebied belanden NAVO-piloten John Evans en Ylva Nordahl in een conflict met een Russisch vliegtuig, en wordt hun F-16 neergeschoten nadat ze tijdens hun ontwijkingsmanoeuvres aan de Russische kant van de grens terecht zijn gekomen. De gebeurtenis veroorzaakt een politieke crisis, waarbij zowel Rusland als de navo de gebeurtenis als een aanval ziet.

Ylva en John staan nu voor een schijnbaar onmogelijke missie: terwijl ze worden achtervolgd door Russische militairen moeten ze te voet terug zien te komen naar Noorwegen, om te vertellen wat er werkelijk is gebeurd en zo te voorkomen dat dit conflict de aanleiding wordt voor een Derde Wereldoorlog.

Recensie
Met de in 2022 verschenen actiethriller Mayday maakte Grethe Bøe haar debuut als auteur, maar ze heeft al jaren internationaal prijswinnende films en televisieseries geschreven en geregisseerd. De meeste daarvan spelen zich af in het Noordpoolgebied, een omgeving waarvoor ze zelf veel genegenheid voelt. Dit is tevens de setting van haar eerste boek, waarmee ze in Noorwegen in 2021 wekenlang op de eerste plaats van de bestsellerlijst heeft gestaan. Zoals de planning nu is, zullen aan het eind van dit jaar (2022) de eerste opnamen van een verfilming ervan beginnen.

Hoe dicht een fictief verhaal de werkelijkheid kan benaderen bewijst Bøe met haar in lichte mate vooruitziende debuut Mayday, dat in Noorwegen begin 2021 is uitgebracht. Iets meer dan een jaar later vond de Russische inval in Oekraïne plaats. Tussen deze oorlog en een aantal gebeurtenissen die in de plot voorkomen, zal de lezer enkele parallellen kunnen herkennen. Het boek, waarvan het idee is ontstaan tijdens de opnamen van een speelfilm ten tijde van een NAVO-oefening, heeft daarom een enigszins actueel en herkenbaar tintje, waarbij ook nog opgemerkt dient te worden dat de niet bij naam genoemde president van Rusland een overduidelijk evenbeeld is van Poetin.

De hoofdrol is echter weggelegd voor pilote Ylva Nordahl, een stoere vrouw van Samische afkomst die in de meest extreme situaties haar mannetje staat, maar waarvan je je wel kunt afvragen of de auteur haar niet te veel als daredevil heeft neergezet. Geen enkel avontuur of hachelijke onderneming lijkt haar tegen te kunnen houden, hoewel ze aan het eind van het verhaal in een situatie terechtkomt die zelfs haar beangstigt. Bøe besteedt sowieso ruim voldoende aandacht aan de personages en ondanks, of misschien wel dankzij, een overdosis aan informatie, kan de lezer zich met zo goed als iedereen identificeren.

Het is nochtans jammer dat de verstandhouding tussen Rusland en de NAVO enigszins onderbelicht blijft, vooral omdat dit de achterliggende gedachte is aan het conflict in het Arctische gebied en een Derde Wereldoorlog op de loer ligt. Natuurlijk is deze verhaallijn van wezenlijk belang voor wat er met Nordahl en Evans is gebeurd, maar de nadruk ligt hoofdzakelijk op hun ontsnapping uit het Russisch grensgebied. Hun vlucht is bij vlagen spectaculair, absoluut niet zonder gevaar en bijgevolg het spannendste en snelste onderdeel van de thriller, die een explosieve ontknoping heeft en, omdat niet alle vragen beantwoord worden en er bovendien een paar nieuwe ontstaan, tegelijkertijd zowel bevredigend als onbevredigend afloopt.

Tijdens het schrijven van Mayday, waarvan de vertaling is verzorgd door Janke Klok en Kim Snoeijing, heeft de auteur zich goed en uitvoerig laten informeren door experts in allerlei disciplines. Dit geeft ze zelf in haar bekentenissen aan, maar is ook te merken aan vele gedetailleerde beschrijvingen en niet altijd nader uitgelegde vakterminologie. De uitgebreide details zorgen voor een aanzienlijke vertraging in sommige gedeelten van de plot en zijn soms zelfs overbodig. Desalniettemin heeft Bøe een behoorlijk en overwegend vlot debuut geschreven dat evenwel niet helemaal aan de verwachtingen kan voldoen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Grethe Bøe
Titel: Mayday
ISBN: 9789021449562
Pagina’s: 304
Eerste uitgave: 2022

Beschrijving
Tijdens een zeiltocht in Friesland verdrinkt de mooie, zeventienjarige Femke voor de ogen van haar zusje Judy. Ze belandt door een klap van de giek in het water en komt om het leven, Judy kan net op tijd worden gered. Het drama ontwricht Judy’s leven ernstig en ze houdt er een groot trauma aan over. 

Twintig jaar later, wanneer Judy denkt haar trauma te hebben verwerkt, is ze terug in Friesland. Tijdens haar verblijf dringen er zich steeds meer onverwerkte beelden van de zeiltocht aan haar op. Is het waar wat ze ziet, en is Femke niet door een noodlottig ongeluk omgekomen, maar vermoord? Wie heeft Judy indertijd dan doen geloven dat het een zeilongeluk was, en waarom? 

In haar verwarring gaat Judy op zoek naar de waarheid. Al snel stuit ze op duistere zaken en personen uit hun Friese verleden die onlosmakelijk zijn verbonden met het zeilongeluk. Hoe meer de waarheid zich ontvouwt, hoe banger Judy wordt dat zij haar zus zelf heeft omgebracht. Is dat zo? En als dat niet zo is, wie helpt haar dan om dat idee te weerleggen? De echte moordenaar…?

Recensie
Voordat Jet van Vuuren, een pseudoniem voor Hennie de Groot, met het schrijven van boeken, was ze beeldend kunstenaar en boekhandelaar. In 2008 verscheen de roman Nazomeren, dat ze onder haar eigen naam samen met Jennie Rosier geschreven heeft. Voordat ze meer is gaan schrijven, won ze tweemaal een verhalenwedstrijd van dagblad Trouw. In 2011 debuteerde ze als thrillerauteur met Zomerdruk en tien jaar later verscheen haar nieuwste thriller Vluchtweg. Een overlappend kenmerk van al haar boeken is de alledaagsheid in de verhalen.

Het is inmiddels twintig jaar geleden, maar de herinnering aan de verdrinkingsdood van haar zus Femke komt bij Judy Waterman steeds meer bovendrijven. Ze gaat terug naar Friesland, waar het allemaal gebeurd is, maar ze merkt al snel dat ze er niet welkom is. Omdat ze zich telkens meer herinnert en het erop lijkt dat de dood van haar zus niet door een ongeval veroorzaakt is, probeert Judy de waarheid te achterhalen. Ze krijgt echter ook het gevoel dat ze zelf verantwoordelijk is voor wat haar zus is overkomen. Is dat zo of is er iemand die wil dat ze dat denkt?

Vluchtweg, dat volledig wordt verteld vanuit het perspectief van Judy, heeft één verhaallijn en speelt zich grotendeels in het heden af. Zo nu en dan is er een flashback naar twintig jaar eerder, naar de dag dat Judy en haar zus Femke met hun oom Daan en Femkes vriendje Jesse een zeiltocht op het IJsselmeer maakten en het hopeloos mis ging. De terugblikken naar die gebeurtenis geven de lezer geleidelijk aan meer inzicht naar wat er toen op de boot gebeurd is en zorgen voor een gevoel van lichte nieuwsgierigheid. Voor het verhaal zelf geldt dat stukken minder.

Tot ongeveer honderd pagina’s voor het einde kabbelt het in feite voort zonder dat er een bijzonder groot spanningsveld ontstaat. Het is tot dan vooral een weergave van het leven van Judy en haar verstandhouding met Daan en Lieke, haar tante. Daarbij komt het nare voorval van twintig jaar eerder uiteraard ook ter sprake, maar wat hieruit voortvloeit zorgt echter niet voor spanning. De auteur doet via ogenschijnlijke cliffhangers en plotwendingen wel verwoede pogingen om het spannend te maken, maar die zijn allemaal te doorzichtig en vaak ook te voorspelbaar. Pas in een vergevorderd stadium krijgt het verhaal elementen die bij een thriller horen; er ontstaat een spanningsboog, de lezer wordt nu wel nieuwsgierig en er zijn enkele plotwendingen, waaronder een verrassende. Dat is overigens wel de enige in het hele verhaal.

Het personage Judy is redelijk tot goed uitgewerkt, de lezer komt voldoende over haar en haar achtergrond te weten. Toch komt ze niet altijd even sympathiek en stabiel over, haar gedrag kan een gevolg zijn van het trauma waar ze nog steeds mee lijkt te kampen. De informatie die de lezer over de nevenpersonages krijgt, is afdoende om zich een goed beeld over hen te kunnen vormen. Daan en Lieke springen daarbij het meest in het oog en dat ze niet door de beugel kunnen was van meet af aan duidelijk. Zij hebben door de jaren heen het een en ander uitgespookt en helaas komt het tegenwoordig nog steeds voor, maar voor een thriller is het ondertussen wel een wat uitgekauwd thema.

De schrijfstijl van Van Vuuren is bijzonder toegankelijk en in een bepaald opzicht ook wel luchtig. De lezer hoeft absoluut niet bang te zijn om complexe en moeilijk te doorgronden verhaallijnen voorgeschoteld te krijgen. De auteur is daar niet op uit, ze wil dat de lezer zich vermaakt en daar slaagt ze in principe wel in. Ook Vluchtweg is daar een uitstekend voorbeeld van. Het is namelijk een aardig, maar niet al te hoogstaand verhaal waarin de spanning van ondergeschikt belang blijkt te zijn.

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Jet van Vuuren
Titel: Vluchtweg
ISBN: 9789026352355
Pagina’s: 340
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
Noel Holcroft krijgt dertig jaar na de oorlog een document in handen dat indertijd door zijn vader en twee andere nazi’s is opgesteld. Samen met de oudste kinderen van de andere ondertekenaars krijgt hij het beheer over een enorme Zwitserse bankrekening. Het geld moet de slachtoffers van bet Derde Rijk ten goede komen. Maar deze dekmantel van rechtvaardigheid verhult een barbaars complot…

Recensie
Robert Ludlum, overleden in 2001, is nog steeds een van de bekendste en best verkopende Amerikaanse auteurs. Hij was veertig jaar toen hij in 1971 debuteerde met het meteen succesvolle De Scarlatti erfenis en sindsdien heeft hij meer dan vijfentwintig boeken geschreven en onder zijn naam worden momenteel nog steeds thrillers uitgebracht. In 1978 verscheen Het Holcroft Pact, zijn tiende boek, dat in 1985 verfilmd is. Omdat al zijn werk internationaal georiënteerd is, reisde hij voor zijn research de hele wereld af.

Dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog wordt architect Noel Holcroft benaderd door een Zwitserse bankier die hem een document overhandigt dat destijds door zijn biologische vader en twee andere kopstukken van de nazi is opgesteld. Aan hem nu de taak om de twee oudste kinderen van dit tweetal te vinden, waarna ze gedrieën het beheer krijgen over een Zwitserse bankrekening waarop een aanzienlijk tegoed staat. Dit bedrag mogen ze niet zelf houden, maar zal verdeeld moeten worden over de slachtoffers van het Derde Rijk. Dit lijkt eenvoudiger dan het is, want Holcroft krijgt te maken met een gewelddadige samenzwering.

In de proloog, die zich in maart 1945 afspeelt, is het duidelijk dat het einde de Tweede Wereldoorlog nabij is en dat het door hen beoogde Derde Rijk niet van de grond zal komen. Deze inleiding is tevens de opmaat voor wat zich in de rest van de plot, ruim dertig jaar later, voordoet. En dat is heel wat, want de soms wel wat naïeve Holcroft komt in situaties terecht die hij zich in zijn stoutste dromen niet had kunnen indenken. Dit levert een flink aantal onverwachte ontwikkelingen op, maar bij tijd en wijle zijn er ook allerlei wendingen, waaronder verrassende, die voor een flinke dosis spanning zorgen. Hoewel een groot deel van het verhaal zich in rustig vaarwater bevindt, is er zonder meer plaats ingeruimd voor actie. Het tempo van dergelijke scènes ligt dan meteen een stuk hoger.

Het uitgangspunt van het verhaal is zonder meer interessant te noemen, want wat er allemaal gebeurt was ten tijde van het uitbrengen van het boek – en zeker in de huidige tijd – niet eens zo heel erg ondenkbeeldig, ondanks dat sommige situaties wel wat overtrokken en onrealistisch zijn. Vanwege de complexiteit van de plot zal de lezer zijn aandacht wel bij het verhaal moeten houden, een kort moment van afleiding kan er namelijk al voor zorgen dat je de draad een beetje kwijt bent. De breedsprakigheid van de auteur is daar overigens eveneens een reden van, want doordat hij erg veel in detail treedt – ook waar het absoluut niet nodig is – komt hij niet meteen tot de essentie en doen zich regelmatig herhalingen voor.

Ludlum besteedt vrij veel aandacht aan de personages en over met name Holcroft komt de lezer ruim voldoende te weten. De goedgelovigheid van een aantal van hen, waaronder een functionaris van de Britse veiligheidsdienst MI5, doet de wenkbrauwen echter weleens fronsen. Natuurlijk is dit allemaal in het belang van het verhaal, maar het doet wel enigszins ongeloofwaardig aan. Voor enkele omstandigheden geldt trouwens hetzelfde, want die verlopen net iets te soepel. Het heeft er dan alle schijn van dat de auteur zich met dergelijke scènes niet te veel op de hals wilde halen. Dit gaat eveneens op voor het eind van het verhaal. Deze is deels bevredigend, deels onbevredigend. In ieder geval wekt dit slot de indruk dat Ludlum het voor dit boek wel genoeg vond, maar waardoor de indruk wordt gewekt dat de plot niet helemaal afgerond is. Maar afgezien van de paar kritische noten, is Het Holcroft Pact wel degelijk een interessante en intrigerende thriller.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Robert Ludlum
Titel: Het Holcroft Pact
ISBN:  9789024521388
Pagina’s: 478
Eerste uitgave: 1978

Flaptekst
Een van de grootste vertrouwelingen van de Noorse regering wordt dood aangetroffen in een autowasstraat in Oslo. Hij is in zijn kruis geschoten en achtergelaten om alleen te sterven. Dan verdwijnt ook de onderzoeksjournalist die achter zijn geheimen aan zat. Voor inspecteur Fredrik Beier zit er een persoonlijk tintje aan deze zaak: de journalist wist ook iets over hem, een verhaal uit Fredriks duistere verleden.

En er is meer aan de hand: bij de politie blijkt een infiltrant te zitten, en Fredrik en zijn collega, Kafa Iqbal, moeten het opnemen tegen een machtige vijand die hen steeds weer een stap voor is. Wie kan Fredrik écht vertrouwen in deze wereld vol verraad en bedrog

Recensie
De Noorse auteur Ingar Johnsrud heeft nooit de ambitie gehad om te gaan schrijven, maar door zijn werk als journalist raakte hij geïnteresseerd in taal en tekst, maar ook in het bedenken van een verhaal dat de aandacht van de lezer kan vasthouden. Omdat hij wilde onderzoeken wat de overeenkomst tussen een schrijver en een lezer is, maar ook of hij zelf in staat zou zijn om een spannend verhaal te creëren, besloot hij aan een boek te beginnen. Uiteindelijk debuteerde hij in 2016 met Zij die volgen, het eerste deel van de Broederschaptrilogie, dat wordt afgesloten met het in 2018 uitgebrachte Zij die doden.

In een autowasstraat in Oslo wordt Henry Falck, adjunct-directeur van een adviesbureau en momenteel door de overheid ingehuurd, neergeschoten en vervolgens aan zijn lot overgelaten. Niet veel later blijkt een journalist die onderzoek doet naar zijn geheimen plotseling te zijn verdwenen. Vlak voordat ze verdween vertelde ze hoofdinspecteur Fredrik Beier, die met de zaak is belast, nog dat ze iets over het verleden van zijn vader weet. Beiers werk wordt bemoeilijkt omdat er een informant bij de politie zit die hem en zijn collega Kafa Iqbal steeds een stap voor is. Geen van beiden weet nog wie ze kunnen vertrouwen.

Dit slotdeel van de Broederschaptrilogie, dat aanvankelijk een paar summiere verwijzingen heeft naar de twee voorgaande delen, maar waar later in de plot wel degelijk doorgegaan wordt op wat zich eerder heeft afgespeeld, is in principe goed te volgen zonder de andere gelezen te hebben. Desondanks is het niet onverstandig om het drieluik op volgorde van verschijnen te lezen. Niet alleen om de personages, die overigens wel kort geïntroduceerd en voorgesteld worden, beter te leren kennen, maar vooral om meer te weten te komen van wat er allemaal aan dit verhaal voorafgegaan is. Omdat dit nogal wat is, is het goed dat de auteur hier in dit boek regelmatig op terugkomt.

Johnsrud laat ook in Zij die doden weer ontzettend veel gebeuren. Het gevolg daarvan is, is dat de lezer het verhaal niet kan loslaten, maar het tevens aandachtig moet blijven volgen. Op zich is dat niet zo heel erg lastig, want de vele plotwendingen, waaronder verschillende verrassende, zorgen er wel voor dat je continu bij de les blijft. Cliffhangers waar veel hoofdstukken mee eindigen zijn prikkelend en vergroten je nieuwsgierigheid en de vele ontwikkelingen zijn dermate interessant dan het verhaal meer en meer gaat intrigeren. De auteur weet de lezer veelvuldig op het verkeerde been te zetten en, behalve dat de plot daardoor een onvoorspelbaar verloop heeft, zorgt hij voor een veelheid aan spanning.

De schrijfstijl van de auteur is zoals de lezer van hem mag verwachten: vlot, toegankelijk, eigentijds en beeldend. Vanaf het begin lukt het hem de lezer bij het verhaal te betrekken zodat hij er als het ware deel van uitmaakt. Hij leeft met Beier en Iqbal, de belangrijkste personages, mee en kan zich bij vlagen zelfs in hen verplaatsen. Wellicht komt dat omdat er ook het een en ander over hun privéleven bekend wordt gemaakt en ze daardoor als gewone mensen overkomen. Toch, en het is knap van Johnsrud dat hij dat gevoel kan veroorzaken, ga je op een gegeven moment zelfs twijfelen aan hun integriteit.

Hoewel dit verhaal, en dus ook de trilogie, een afgerond geheel vormt, lijkt het erop dat de epiloog waarmee alles afgesloten wordt nog ruimte overlaat voor een vervolg met één of meer terugkerende personages. Dit zorgt voor een klein beetje verwarring en onduidelijkheid bij de lezer. Los daarvan is Zij die volgen zonder twijfel een waardige laatste deel van een bijzonder geslaagd drieluik.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Ingar Johnsrud
Titel: Zij die doden
ISBN:  9789022576717
Pagina’s: 542
Eerste uitgave: 2019

Flaptekst
Helemaal in het noorden van Italië ligt de vallei van de ijsmakers: een tiental dorpjes dat al generaties lang gespecialiseerd is in het bereiden van ijs. Volgens Giuseppe Talamini is het er zelfs uitgevonden. Zijn familie vertrekt elke lente naar de ijssalon in Rotterdam, in de winter keren ze terug naar de bergen.

Maar zijn zoon Giovanni besluit met deze traditie te breken. Hij is gegrepen door de poëzie en schopt het tot directeur van het belangrijkste poëziefestival van de wereld. Op een dag doet zijn jongere broer Luca, die niet alleen de ijszaak in Rotterdam maar ook het mooiste meisje van het dorp heeft gekregen, hem een hoogst ongebruikelijk verzoek. Dan komt Giovanni voor de keus te staan nog eenmaal het belang van de familie te dienen of definitief voor zichzelf te kiezen.

Recensie
Ernest van der Kwast zette zijn eerste schreden op het schrijverspad in 2003, toen hij samen met een aantal andere auteurs onder het pseudoniem Yusef el Halal de verhalenbundel Man zoekt vrouw om hem gelukkig te maken publiceerde. Vier jaar later bracht hij onder een ander pseudoniem, Sieger Sloot, de roman Stand in uit. Onder zijn eigen naam debuteerde hij in 2005 met de roman Soms zijn dingen mooier als er mensen klappen, maar zijn doorbraak als auteur was in 2010 met Mama Tandoori. Van zijn boek De ijsmakers (2015) zijn de vertaalrechten aan zeven landen verkocht.

Giovanni Talamini stamt uit een familie van ijsmakers, maar hij kiest ervoor om zijn eigen weg te gaan door een carrière te beginnen in de wereld van poëzie. Hij wordt directeur van het World Poetry Festival, reist in die hoedanigheid de hele wereld over en heeft daardoor contacten met een grote hoeveelheid dichters. Zijn jongere broer Luca, die wel in de ijssalon is gaan werken en met hun beider jeugdliefde Sofia is getrouwd, doet op een dag een dringend en ongewoon beroep op hem. Helpt hij zijn broer en daarmee ook zijn familie of gaat hij opnieuw zijn eigen gang?

Hoewel het verhaal, dat voornamelijk door de ogen van Giovanni Talamini wordt verteld, voor een groot deel over hem gaat, kan het feitelijk worden gezien als een beknopte familiegeschiedenis van de Talamini’s. Ondanks dat het verhaal vooral gaat over de twee jongste generaties, komt de lezer ook wel wat te weten over het geslacht daarvoor. Hierdoor – hetgeen zonder meer interessant is om te weten – komt hij het een en ander te weten over de eerste ijsmakers die een kleine eeuw geleden naar Nederland kwamen en hier hun ijssalons openden. Natuurlijk is het verhaal in deze roman volledig fictief, maar verschillende situaties en omstandigheden komen wel degelijk overeen met de werkelijkheid. Het is duidelijk dat de auteur daar uitvoerig onderzoek naar heeft gedaan.

Ondanks dat het eerste hoofdstuk zich in het heden (2012) afspeelt, bestaat De ijsmakers vooral uit een opeenstapeling van herinneringen en in een enkel geval uit een vertelling uit waarschijnlijk overlevering. Uiteraard heeft veel dit alles betrekking op het maken van ijs, de verkoop daarvan en hoe de vaders willen dat zoons hun ambacht overnemen. Toch zijn er ook voldoende fragmenten of hoofdstukken die over de twee jongste generaties Talamini gaan. Deze twee verhaallijnen, die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, zijn het meest boeiend. Omdat Giovanni zijn eigen weg gegaan is en niet voor het ijsmakersvak gekozen heeft, gaat een deel van het boek over zijn werkzaamheden in de wereld van poëzie. Dit zijn tevens de saaiste en minst aansprekende onderdelen van het verhaal.

Een van de sterkere items in de roman zijn de personages. Het merendeel van hen is bijzonder en een enkeling zelfs markant. Guiseppe (Beppi), de vader van Giovanni, is een van hen. Meteen in het begin van het boek verovert hij het hart van de lezer, wanneer hij, terwijl hij op de televisie naar het kogelslingeren kijkt, zijn liefde uitspreekt voor de Duitse deelneemster Betty Heidler. Een even aandoenlijke als humoristische scène. Humor is sowieso een van de middelen die Van der Kwast regelmatig gebruikt, maar daarnaast is zijn schrijfstijl eveneens beeldend, vlot, over het algemeen toegankelijk en zo nu en dan voorzien van mooie en poëtisch gelijkende zinnetjes.

‘De geschiedenis herhaalt zich’ is een gezegde dat nog weleens wordt gebruikt. In deze roman lijkt daar ook enigszins sprake van te zijn, want er zijn overeenkomsten tussen de oudste en jongste generatie Talamini’s. De laatste paar hoofdstukken laten dit min of meer zien. Het zonder meer lezenswaardige verhaal, oftewel de familiegeschiedenis, in De ijsmakers, is daarmee afgerond. Niet overal was het even boeiend, maar over het algemeen is het wel degelijk de moeite waard. 

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Ernest van der Kwast
Titel: De ijsmakers
ISBN:  9789023486381
Pagina’s: 302
Eerste uitgave: 2015

Flaptekst
Een jonge Afghaanse tolk genaamd Omar neemt de onmogelijke beslissing om zijn door oorlog geteisterde land te ontvluchten. Hij zegt Laila, de liefde van zijn leven, vaarwel, zonder te weten wanneer ze elkaar weer zullen zien. Omar is een van de miljoenen vluchtelingen die huis, haard en familie achterlaten. Matthieu Aikins, een journalist die in Kabul woont, besluit zijn vriend op die levensgevaarlijke tocht te vergezellen. Hiervoor moet hij zowel zijn paspoort als zijn identiteit achterlaten.

Tijdens hun odyssee door de bergen en over zee ontmoeten ze talloze mensen in het hart van de migratiecrisis: onbetrouwbare smokkelaars, harteloze grenspolitie en de mannen, vrouwen en kinderen die oorlog ontvluchten op zoek naar een beter leven.

Recensie
In 2015 kwam de Afghaanse USAID-tolk Omar (vanwege veiligheidsredenen is dit niet zijn echte naam) tot de conclusie dat er geen toekomst meer is in Afghanistan. Op dat moment besloot hij zijn vaderland te ontvluchten. De in Kabul woonachtige en werkzame Canadese journalist en oorlogsverslaggever Matthieu Aikins nam het besluit om de tolk, die hij in 2009 heeft leren kennen en waarmee hij bevriend is geraakt, tijdens zijn hachelijke onderneming te vergezellen. Dit deed hij echter niet als zichzelf, want hij nam de identiteit van een Afghaanse vluchteling aan. Tijdens deze vlucht maakte de journalist een grote hoeveelheid aantekeningen op zijn smartphone en nadat ze hun reis in 2016 beëindigden, heeft hij zijn notities uitgewerkt, diverse interviews gehouden en is hij regelmatig teruggereisd naar de plekken die ze hebben aangedaan. Hun ervaringen heeft hij samengebracht in het in 2022 verschenen De tolk van Kabul, dat tevens zijn debuut als auteur is.

Aan het begin van het uit vier delen bestaande boek vertelt de auteur hoe hij Omar heeft ontmoet en hoe het tot hun vriendschap gekomen is. Hij geeft globaal aan onder welke omstandigheden de tolk heeft geleefd, wat hij gedaan heeft en wat voor persoon hij is. Daarnaast geeft hij informatie over zichzelf, maar eveneens over Afghanistan. De lezer krijgt hierdoor geen volledig beeld over de twee mannen en het land, maar zonder meer ruim voldoende om van beide een indruk te krijgen. Waar het in het verhaal vooral om gaat, is om inzicht te geven in de vluchtelingencrisis. Deze problematiek wordt dan ook ruimschoots onder de aandacht gebracht en omdat de journalist zichzelf als vluchteling heeft voorgedaan, is dit vanuit een geheel ander perspectief dan normaliter het geval is. Je ziet het in feite door de ogen van de vluchteling zelf en daardoor krijg je niet alleen een goed, maar tevens completer beeld van het probleem.

Hoewel alles wat in dit boek gebeurt, werkelijk gebeurd is, leest het op veel momenten als een roman. De schrijfstijl van de auteur, die vaak meeslepend, maar zo nu en dan ook wel enigszins zakelijk is, is hier voor een groot deel debet aan. Verder heeft de spanning, die herhaaldelijk om de hoek komt kijken, hier voor een aanzienlijk deel invloed op. Bij het schrijven van dit boek heeft Aikins veel gebruik gemaakt van het werk van anderen, hier verwijst hij ook naar en daarom is achterin een uitgebreid overzicht opgenomen van alle door hem gehanteerde bronnen. De vlucht van Omar en vele anderen heeft in 2014/2015 plaatsgevonden, maar wat zij destijds meegemaakt hebben, maken vele andere vluchtelingen die jaren later aan hun onderneming zijn begonnen nog steeds mee. In al die tijd is er niet eens zo heel erg veel veranderd.

Het verhaal dat Aikins heeft geschreven, is veel meer dan alleen een verslag over zijn en Omars risicovolle en soms gevaarlijke missie. De tolk van Kabul geeft op indringende wijze aan wat mensen, die niet meer in hun eigen land kunnen wonen en leven en daardoor als het ware tot vluchteling veroordeeld worden, moeten ondergaan als ze eenmaal het drastische besluit hebben genomen om huis en haard te verlaten. Het boek laat echter ook zien dat veel autoriteiten niet op een humane manier met hen omgaan, dat het smokkelaars vaak alleen om geld is te doen en dat veel hulporganisaties niet bij machte zijn om de hulp te bieden die nodig is. De undercoveroperatie van de auteur kan daarom met recht een eyeopener worden genoemd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Matthieu Aikins
Titel: De tolk van Kabul
ISBN:  9789021341200
Pagina’s: 368
Eerste uitgave: 2022

Beschrijving
Vivian Miller is een toegewijde CIA-analist. Het is haar taak de identiteit te onthullen van zogeheten Russische ‘slapers’: spionnen op Amerikaanse bodem die een ogenschijnlijk doodnormaal leven leiden als Amerikaans staatsburger.

Nadat ze weet in te breken in de computer van een hooggeplaatste Russische spion, stuit Vivian op een vertrouwelijk dossier dat de namen bevat van verschillende Russische spionnen. Een paar muisklikken later is alles dat belangrijk voor haar is – haar baan, haar echtgenoot en zelfs haar vier kinderen – in ernstig gevaar.

Vivian heeft een eed gezworen dat ze haar land zal beschermen tegen alle vijanden, nationaal en internationaal. Maar nu staat ze voor een onmenselijke keuze. Ze wordt verscheurd tussen loyaliteit en verraad, liefde en wantrouwen. Wie kan ze nog vertrouwen?

Recensie
New York Times-bestsellerauteur Karen Cleveland begon haar werkzame leven bij de CIA, waarvan de eerste acht jaar als Rusland-analist. Hierna stapte ze over naar de afdeling terrorismebestrijding, waar ze zich vooral op Pakistan en Syrië richtte. Na de geboorte van haar tweede zoon wilde ze wat anders en leek het haar wel wat om te gaan schrijven. Ze ging aan de slag en debuteerde in 2018 met de in meer dan dertig landen uitgebrachte thriller Wat je niet weet. De filmrechten van het boek zijn door Universal Studio’s gekocht, met Charlize Theron als producent en hoofdrolspeler.

Als Rusland-analist bij de CIA houdt Vivian Miller zich momenteel bezig met het opsporen van Russische spionnen die zich als Amerikaan voordoen, de slapers. Het is haar gelukt om in de computer van Joeri Jakov, een Russische spion, in te breken. Ze ontdekt geheime informatie die het leven van haar, haar man Matt en hun vier kinderen volledig op z’n kop kan gooien. Om dat te voorkomen, voert ze een handeling uit die verregaande gevolgen heeft, maar zal ze ook een voor haar onmogelijke keuze moeten maken.

Na een korte proloog die de lezer licht nieuwsgierig maakt, doet het verhaal een stap terug naar twee dagen eerder. Dan maakt de lezer kennis met Vivian en Matt Miller en hun vier kinderen. Cleveland neemt hier rustig de tijd voor, want ze vertelt vrij veel over het gezin en de situatie waarin ze zich bevinden. Verschillende flashbacks laten je weten hoe het tweetal elkaar tien jaar eerder heeft ontmoet, dat ze gezinsuitbreiding hebben gekregen en dat hun kinderen alles voor ze betekenen. In de eerste hoofdstukken van het verhaal wordt eveneens regelmatig aandacht besteed aan Vivians ontdekking en aan de gevolgen die het voor haar gezin heeft. Veel spannende momenten levert dat in die fase nog niet op, maar je merkt en voelt wel met welke emoties Vivian vanaf dan te maken heeft en daardoor ontstaat er een soort van psychologische spanning.

Het verhaal, dat overwegend vanuit het perspectief van Vivian wordt verteld, heeft diverse ontwikkelingen, zowel onverwachte als een paar verwachte, maar je kunt niet zeggen dat de plot een voorspelbaar verloop heeft. Daarvoor is het aantal verrassende wendingen te groot. De plotwendingen zorgen er hoe dan ook voor dat de spanning geleidelijk toeneemt, maar eveneens dat de lezer steeds meer bij het verhaal en de personages betrokken raakt. Als de ontknoping dichterbij komt, doen zich enkele situaties voor waarbij wat actie ontstaat. Tegelijkertijd wordt het op die momenten wat spannender en doen zich enkele verrassingen voor. Eén daarvan bevindt zich in de epiloog. Je denkt te weten dat aan alle toestanden een einde is gekomen, maar de auteur heeft daar anders over gedacht en doet je zelfs aan het eind van het verhaal nog versteld staan.

De schrijfstijl van de auteur is erg toegankelijk en het verhaal leest, ondanks dat het in feite geen geweldig hoog tempo heeft, toch vlot. Cleveland heeft het zichzelf en de lezer niet al te ingewikkeld gemaakt en dat is voor dit boek een prima keuze. Natuurlijk kun je je bij wat er allemaal gebeurt afvragen of het geloofwaardig is, maar wat is geloofwaardigheid als je met spionnen te maken hebt. Je weet dan immers niet wie je wel en niet kunt vertrouwen en of wat er gezegd of beloofd wordt werkelijk waar is. De spionagewereld is er een van wantrouwen en dat wordt door de auteur heel goed overgebracht.

Al met al is Wat je niet weet, waarvan aan het eind lijkt of de deur voor een vervolg op een kiertje staat, een boeiende en soms intrigerende thriller waarin spionage de rode draad is. Het is echter geen spionagethriller in de klassieke betekenis van het woord.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Karen Cleveland
Titel: Wat je niet weet
ISBN: 9789400509559
Pagina’s: 336
Eerste uitgave: 2018