Flaptekst
Wat zou je doen als je nog maar een paar maanden te leven had?
Voor Tessa van zestien is die vraag werkelijkheid. Ze heeft leukemie en nog maar kort te leven. Die tijd wil ze goed besteden. En dus maakt ze een lijst van tien dingen die ze absoluut nog wil doen. Seks. Autorijden. Beroemd worden. En verliefd.

Recensie
Voor ik doodga, de in 2007 verscheen debuutroman van Jenny Downham, werd meteen voor vele prijzen genomineerd en won de Branford Boase Award 2008, een jaarlijkse prijs voor het beste kinder- of jeugdroman van een debuterend au4eur. De protagonist in dit boek is een zestienjarig meisje met leukemie en hierdoor niet lang meer te leven heeft. Downham wist, toen ze met het schrijven ervan begon, nog niet dat het meisje zou sterven, maar na een paar weken was het voor haar duidelijk dat ze ziek was en dat dit feit het verhaal spannender zou maken.

Het meisje in kwestie is Tessa, die zich er ten volle van bewust is dat ze – hoe graag ze ook wil – geen zeventien jaar oud zal worden. Omdat ze de korte tijd die ze nog heeft zo leuk mogelijk wil doorbrengen, maakt ze een lijst met tien dingen die ze nog wil doen. Enkele daarvan zijn seks hebben met een jongen, autorijden en beroemd worden. Om haar wensen uit te laten komen, kan ze de hulp en steun van haar vriendin Zoey goed gebruiken.

De titel en de ondertitel op de cover spreekt in feite al boekdelen, maar als je niet zou weten wat de strekking van deze Young Adultroman is, blijkt dat onomwonden uit het eerste hoofdstuk. Hier begint het verhaal van de zestienjarige Tessa en eigenlijk al meteen in het begin merkt de lezer dat er iets ernstigs met haar aan de hand is. Dit valt op te maken uit de teneur, haar gedachten en de manier waarop de auteur alles wat bij het meisje leeft beschrijft. Met veel gevoel leidt Downham je door de laatste maanden die Tessa nog te leven heeft en hoe ze daar alles wat nog mogelijk is uit probeert te halen. Dit gaat gepaard met een lach en een traan, en soms met een klein beetje verbazing, vooral omdat Tess – zo wordt ze ook regelmatig genoemd – een aantal onwerkelijke capriolen uithaalt die ze per se wil uitvoeren voordat ze komt te overlijden.

Behalve aan het eind van het verhaal, waaruit overduidelijk valt op te maken dat Tessa in haar laatste levensfase zit, heeft haar stervensproces niet de overhand, hoewel dit uiteraard wel voortdurend een rol speelt. In de plot gaat het er voor het grootste deel namelijk om dat ze in de tijd die haar rest zoveel mogelijk uit het leven haalt en dit gegeven komt goed tot uiting. De auteur besteedt eveneens aandacht aan de gevoelens van het meisje, hoe ze, terwijl ze weet dat ze binnen afzienbare tijd sterft, tegen bepaalde zaken aankijkt. Ook de emoties van haar vader, moeder, broertje en de paar vrienden die ze heeft, worden prima naar voren gebracht. Als lezer leef je absoluut met hen mee en regelmatig vraag je je af hoe je zelf zou handelen in soortgelijke omstandigheden (dus zowel in de situatie van Tessa als die van haar naasten).

De schrijfstijl van de auteur is, ondanks het treurige en aangrijpende thema, overwegend luchtig en speels. Verder kun je je een erg goede voorstelling maken van de vele scènes, die soms als een film aan je voorbijschieten. Ondanks dit, en de af en toe cynische opmerkingen van Tessa, zijn de diverse gemoedsbewegingen van de personages zichtbaar en deze hebben zonder meer effect op de lezer. Voor een groot deel is de roman realistisch, maar er zijn tevens een paar momenten dat je daar vraagtekens bij kunt zetten, met name bij sommige onderdelen van Tessa’s lijst. Toch misstaan ze niet in het geheel, want ze laten zien dat je in feite nooit weet hoe je gedrag zal zijn als je weet dat je binnenkort komt te overlijden.

Over het geheel genomen is Voor ik doodga een prettig leesbare, zo en dan ontroerende, bij vlagen humoristische roman die niet alleen de jeugd, maar ook veel volwassenen zal aanspreken.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jenny Downham
Titel: Voor ik doodga
ISBN: 9789021066929
Pagina’s: 304
Eerste uitgave: 2007