Flaptekst
In de Hofvijver, pal naast het Binnenhof, drijft op een kille ochtend in augustus 1941 een lijk. Het is de Brusselse kunstexpert Joseph Foulon, die voor het naastgelegen Mauritshuis bezig was een opgedoken werk van de meesterschilder Frans Hals te onderzoeken. Een dag na de vondst van het lichaam blijkt dat het bewuste paneel, Lachend meisje, is verdwenen en vervangen door een vervalsing.

Charlie Swieninck, chef van het Bureau Bijzondere Delicten van de Haagse politie, gaat op zoek naar de moordenaar en de dief. Hij krijgt hulp van kunsthistorica Rosalie Callenbach. Die maakt hem vertrouwd met de complexe kunstwereld, die wemelt van de hebberige kopers, charlatans, vervalsers en kenners. Niet alleen het Mauritshuis wilde de Hals kopen, ook de machtige Duitse rijksmaarschalk Hermann Göring heeft listige handlangers naar voren geschoven om het portret in handen te krijgen.

Recensie
In april 2022 debuteerde oud-journalist John Kuipers als thrillerauteur met Musserts schaduw, dat een jaar later de winnaar werd van de NBD Biblion Gouden Strop. Dit boek is tevens het eerste deel van een serie met hoofdinspecteur van het Bureau Bijzondere Delicten Charlie Swieninck en dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Medio 2023 verscheen diens opvolger, Het bedrog van Göring, waarin een rol is weggelegd voor de soms ondoorzichtige en schimmige wereld van de kunst.

Op een koude zomerdag in augustus 1941 wordt in de Haagse Hofvijver het lijk van een Belgische kunsthandelaar gevonden. Het is al snel duidelijk dat de man is vermoord. Uit het nabij gelegen Mauritshuis is de nacht ervoor het schilderij Lachend meisje, dat door Frans Hals geschilderd moet zijn, ontvreemd. In plaats daarvan hangt er nu een sterk gelijkende tekening. Charlie Swieninck en zijn collega’s moeten nu een moordenaar en dief zien te vinden. Al snel raken ze verstrikt in een kunstwereld die bol staat van geld, vervalsing en bedrog.

Hoewel dit het tweede deel van de serie met hoofdinspecteur Charlie Swieninck is, kan het boek uitstekend los van het voorgaande gelezen worden. De auteur komt hoegenaamd niet terug op de gebeurtenissen uit Musserts schaduw, de personages worden dusdanig beschreven dat je ruim voldoende over hen te weten komt en het verhaal zelf heeft helemaal niets te maken met dat uit het seriedebuut. De enige overlapping is de setting, want de reeks – vooralsnog heeft Kuipers stof voor tien delen – speelt zich volledig tijdens de Tweede Wereldoorlog af. Dit uit zich onder andere in de sfeer die zo kenmerkend is voor die periode, maar blijkt ook uit het tempo waarin de plot zich voortbeweegt. Het is allemaal een stuk bedaarder, veel minder jachtig dan tegenwoordig. Dit is eigenlijk best een verademing.

Al snel krijgt de sympathieke politieman met een mysterieuze moord te maken en begint hij met zijn onderzoek. Hij komt daardoor terecht in het duistere web van de kunstwereld en de schimmigheid die hier omheen hangt, wordt prima overgebracht. IJver- en hebzucht lijken schering en inslag en de scheidslijn tussen legaliteit en illegaliteit is niet al te groot. Op een toegankelijke wijze krijgt de lezer een kijkje in dit circuit. Natuurlijk omvat het verhaal veel meer dan dit alleen, want om de zaak rond de moord en diefstal op te lossen, moet Swieninck zich regelmatig in allerlei bochten wringen om gedaan te krijgen wat hij wil. Dit gaat gepaard met allerlei verwikkelingen, overigens zonder dat de spanning om te snijden is. Aan het eind van de plot wordt het echter wel wat enerverender en gaat het er ineens een stukje heftiger aan toe. Toch verveelt de thriller geen moment, want de manier waarop de hoofdinspecteur en zijn collega’s te werk gaan, is van begin tot eind intrigerend.

Omdat de auteur zich grondig heeft verdiept in het thema dat hij in zijn verhaal gebruikt, werkelijk bestaande personen opvoert en ervoor heeft gezorgd dat de kleinste details kloppen (bijvoorbeeld de weersomstandigheden in augustus 1941), komt alles bijzonder realistisch over. Je hebt hierdoor eigenlijk nooit het gevoel dat het merendeel van wat hij vertelt fictief is. Kuipers’ schrijfstijl is daarbij ook nog eens erg beeldend, waardoor de lezer de beelden van alle scènes meteen voor zich ziet. De opbouw van de plot is gedegen en rammelt nergens. Hij heeft tevens ruimte ingebouwd voor een gedoseerde hoeveelheid romanantiek, wat sowieso een toevoeging is met betrekking tot het privéleven van de inspecteur, waar nu ook de nodige aandacht aan wordt besteed.

Met Het bedrog van Göring, het tweede deel van de Swieninck-serie, heeft Kuipers een prima vervolg geschreven dat absoluut naar meer smaakt. De terugkerende personages spreken allemaal aan, de setting en omstandigheden zijn interessant en het verhaal is geloofwaardig. Het wachten is nu op het vervolg, dat zonder meer gaat komen.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: John Kuipers
Titel: Het bedrog van Göring
ISBN: 9789403128696
Pagina’s: 396
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Klara is een zogenaamde Kunstmatige Vriendin met een uitstekend waarnemingsvermogen, die vanaf haar plek in de winkel nauwkeurig het gedrag beschouwt van de kinderen die binnenkomen om rond te neuzen met hun ouders. Klara blijft hopen dat een kind haar zal kiezen. Wanneer dat eindelijk gebeurt, en haar bestaan voorgoed lijkt te veranderen, krijgt ze bij haar vertrek naar haar nieuwe gezin de waarschuwing dat ze niet al te veel waarde moet hechten aan de beloften van mensen. Maar Klara houdt haar eigen ideeën erop na.

Recensie
In 2017, terwijl de in Japan geboren Britse auteur Kazuo Ishiguro aan zijn roman Klara en de zon werkte, hoorde hij dat hij dat jaar de winnaar van de Nobelprijs voor literatuur was geworden. Hierna heeft kon hij een halfjaar lang niet verder met schrijven, maar daarna kreeg hij weer de gelegenheid om er verder aan te werken. In december 2019 was het boek in principe klaar, hoewel er nog wel wat kleinigheden in aangepast moesten worden. Uiteindelijk werd het boek in het voorjaar van 2021 uitgebracht en belandde het in datzelfde jaar op de longlist voor de Booker Prize.

Hoewel Klara, een intelligente Kunstmatige Vriendin wier waarnemingsvermogen bovengemiddeld is, er niet meer op rekent dat ze door een kind uitgekozen wordt om meegenomen te worden, gebeurt het alsnog. Josie, een ongeveer veertienjarig meisje dat al vaker voor de etalage van de winkel heeft gestaan, neemt haar mee naar huis. Hierna verandert Klara’s bestaan aanzienlijk. Ze moet wennen aan haar nieuwe omstandigheden, doet andere observaties en hoeft zich alleen maar op Josie te richten. Dit laatste doet ze vol overgave, maar desondanks laat ze haar eigen ideeën niet zomaar los.

Aan het begin van het verhaal, dat uit zes delen bestaat die elk een andere strekking hebben, vraag je je af welke richting het precies opgaat, wie of wat de veelvuldig genoemde KV’s zijn en wat hun exacte functie is. Na niet al te lange tijd verandert dit en wordt de strekking ervan duidelijk. Tevens krijg je, dankzij enkele aanwijzingen, snel door dat Klara en haar soortgenoten niets anders dan een robot kunnen zijn, maar dan wel een met buitengewoon menselijke eigenschappen en gedragingen. Dit maak je op uit het feit dat ze kunnen praten, denken en eveneens emoties tonen. Omdat het in de plot voor een heel groot deel om KV Klara draait, krijgt de lezer een speciale band met haar en heeft hij steeds minder het gevoel dat ze geen mens van vlees en bloed is.

De andere personages zijn dit wel en omdat Klara door Josie is uitgekozen, besteedt de auteur ook vrij veel aandacht aan haar. De lezer krijgt zijn vermoeden bevestigd dat het meisje vrij eenzaam is – KV’s komen niet voor niets bij kinderen terecht die zich min of meer alleen op de wereld voelen – maar behalve dit heeft ze ook een enigszins broze gezondheid. De rol van Klara is niet alleen om op haar te letten, maar eveneens om voor gezelschap te zorgen. Desondanks heeft Josies moeder een geheel andere reden waarom ze Klara bij hen in huis genomen hebben; een reden die nogal als onethisch beschouwd kan worden, maar eveneens zorgwekkend kan zijn als je daarbij de verregaande technologische ontwikkelingen in aanmerking neemt.

Ishiguro heeft daarnaast – heel zijdelings, volstrekt niet overheersend en zonder hier een waardeoordeel over te geven – diverse maatschappelijke en nog immer actuele onderwerpen in het verhaal verwerkt. Denk hierbij onder andere aan de almaar toenemende luchtverontreiniging, genetische manipulatie en robotisering. Andere thema’s waar hij meer de nadruk op legt, zijn eenzaamheid, vriendschap en liefde en de essentie hiervan komt heel goed naar voren. De auteur brengt dit alles op een overwegend speelse wijze waardoor de roman bijzonder toegankelijk is. Verder is het hem uitstekend gelukt om de emotionele aspecten van de literatuur te combineren met sciencefictionachtige en speculatieve elementen. Deze ongebruikelijke, maar geslaagde samensmelting zorgt ervoor dat Klara en de zon een verhaal is om niet snel te vergeten.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Kazuo Ishiguro
Titel: Klara en de zon
ISBN: 9789025470074
Pagina’s: 352
Eerste uitgave: 2021

Flaptekst
Valery Kolkhanov wordt van de Siberische goelag overgeplaatst naar ‘Stad 40’. Deze mysterieuze stad huisvest een reeks kernreactoren en wordt omringd door een bos dat zo beschadigd is dat het lijkt alsof de bomen zijn verroest. Valery moet het effect van straling op de lokale dieren bestuderen, maar hij vraagt zich vooral af hoe het komt dat er zoveel straling in het gebied ís. Wat wordt er precies verborgen voor de duizenden die in de stad wonen? En als hij naar antwoorden blijft zoeken, zal hij dan overleven?

Recensie
In 2015 debuteerde Natasha Pulley met de speculatieve en historische roman De horlogemaker van Londen (2016), waarvoor ze de Betty Trask Award (een prijs voor auteurs jonger dan 35 jaar) won. Zeven jaar later, in juni 2022, verscheen The half life of Valery K (Stad 40, 2023), waarin ze het over een heel andere boeg gooit en zich afspeelt tijdens de Koude Oorlog. De thriller is gebaseerd op waargebeurde feiten en legt de gevolgen en risico’s van kernexplosies bloot.

Het is 1963 en biochemicus Valery Kolkhanov wordt onverwacht overgebracht van het Siberische gevangeniscomplex Kolyma naar Stad 40, een afgezonderde, troosteloze en van de buitenwereld afgesloten plaats waar een aantal kernreactoren is geplaatst en onderzoek wordt verricht naar het effect van straling op lokale dieren. Valery komt erachter dat de radioactiviteit niet overal gelijk is en dat baart hem zorgen. Als hij dit ter sprake brengt, blijkt dat er iets verborgen wordt gehouden voor hem, maar ook voor alle bewoners van de stad. En hoe meer hij zich erin verdiept, hoe onzekerder het is of hij nog in leven blijft.

Dat de plot zich zo goed als volledig aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw afspeelt, is bijzonder goed te merken. Het is de periode van de Koude Oorlog en het Sovjetregime doet er alles aan om zo veel mogelijk voor de Amerikanen te verbergen. Zich blijkbaar niet realiserend – zo blijkt aan het eind van het verhaal – dat het westen in feite overal al van op de hoogte is. De sfeer die dit met zich meebrengt, komt uitstekend tot uiting. De bevolking is angstig en achterdochtig (want wie is te vertrouwen), zit vol wantrouwen en iedereen kan elkaar verlinken of, in het slechtste geval, KGB-agent zijn. Voor het minste of geringste kun je naar een werkkamp in Siberië worden gestuurd. Pulley brengt de gevoelens die de mensen, en met name de gedupeerden, hierbij hadden prima op de lezer over.

Wat de auteur eveneens naar voren laat komen, is de ellende die een kernramp veroorzaakt. Niemand in de omgeving waar zo’n ramp heeft plaatsgevonden voelt zich nog veilig, maar omdat ze nergens anders naartoe kunnen, blijven ze toch maar op hun plek. Alle treurigheid op de koop toe nemend. Natuurlijk bevat het verhaal ook een grote hoeveelheid fictie, maar dit is zodanig met de waargebeurde feiten verweven dat zo goed als alles wat erin voorkomt realistisch overkomt. De plot is goed en gedegen opgebouwd en de lezer is vanaf het allereerste moment bij de vele gebeurtenissen betrokken. Een enkele keer is er een flashback naar verschillende periodes die de ene keer recenter en de andere keer verder in het verleden liggen. Door deze terugblikken kom je niet alleen te weten wat er destijds exact bij Stad 40 gebeurd is, maar ook waarom Kolkhanov in Kolyma terechtgekomen is en wat hij er gedaan heeft.

Ondanks dat de schrijfstijl van de auteur erg toegankelijk en beeldend is, zijn er een paar taaiere fragmenten, voornamelijk in de eerste fase van het boek. Deze overwegend korte gedeelten zijn nogal theoretisch omdat daarin diverse chemische processen worden beschreven. Voor iemand die hier interesse in heeft, is dit begrijpelijke taal, voor de doorsnee thrillerlezer geldt dit een stuk minder, zeker als je geen wetenschappelijke achtergrond hebt. Het pleit echter wel voor Pulley dat ze het meeste uitlegt, maar abracadabra blijft abracadabra. Gelukkig overheersen de intrigerende, boeiende en – helaas – schokkende aspecten van de plot, waarbij het ook nog eens regelmatig spannend is. Stad 40, dat moeilijk aan de kant te leggen is en fascinerende personages heeft, is al met al een bijzonder sterke thriller, waarin het zich werkelijk voorgedane prima laat mixen met de door Pulley verzonnen fantasie.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Natasha Pulley
Titel: Stad 40
ISBN: 9789026165320
Pagina’s: 352
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Jake Jackson staat bekend als een van de meest ambitieuze rechercheurs in Londen. Als hij op een dag een brief ontvangt waaruit blijkt dat zijn oom hem al zijn eigendommen heeft nagelaten, waaronder een woonboerderij op het platteland inclusief bibliotheek met eerste drukken van populaire thrillers, is zijn keuze snel gemaakt: hij vertrekt naar Little Sky.
Zijn nieuwe leven biedt Jake alles wat hij wenst, tot tijdens de jaarlijkse speurtocht in het dorp de botten van een jonge vrouw worden ontdekt en hij opnieuw in de rol van rechercheur wordt geduwd. In eerste instantie tast hij volledig in het duister, dus hij zal het over een andere boeg moeten gooien. Staan de antwoorden misschien in ’s werelds bekendste thrillers?

Recensie
Het op het Engelse platteland gelegen plaatsje Caelum Parvum vormt, samen met de uitgestrekte en desolate omgeving, het decor van Dodelijke afloop, de in 2023 verschenen debuutthriller van journalist, krantenredacteur en radiopresentator Stig (Stephen Paul) Abell. Voormalig rechercheur Jake Jackson komt in dit gebied terecht nadat hij alle eigendommen van zijn oom Arthur heeft geërfd. Hij verlaat zijn woonplaats Londen om zich in de woonboerderij Little Sky, die deel uitmaakt van de nalatenschap, te vestigen. Het rustige leven bevalt hem uitstekend, onder andere dankzij de erg uitgebreide en exclusieve bibliotheek van zijn oom. Tijdens de jaarlijks terugkerende speurtocht vindt hij een zak met botten die van jonge vrouw blijken te zijn. Meteen wordt de rechercheur in hem wakker en wil hij te weten komen wat de oorzaak van haar dood is.

Het aantal personages is niet zo heel erg groot, dus weet de lezer voortdurend met wie hij te maken heeft. De belangrijkste van hen, Jake Jackson, is niet de stereotypische politieman die regelmatig in thrillers voorkomt. Wat hem vooral onderscheidt, is zijn passie voor het lezen van klassieke detectiveverhalen, zijn hang naar zelfgekozen rust en zijn sociale inborst. Dit maakt hem een aimabel mens, hetgeen eveneens geldt voor de lokale veearts Livia, die een belangrijke rol in het leven van Jackson gaat spelen. De andere personages hebben stuk voor stuk hun eigen eigenaardigheden en sommigen zijn ronduit markant, waardoor ze bijzonder en authentiek overkomen. Los daarvan heeft ieder van hen een functie die ook goed wordt vervuld.

Aanvankelijk heeft het boek de kenmerken van gezellige en ontspannende cosy crime, zelfs na de vondst van de zak met menselijke botten. Zonder dat er afbreuk gedaan wordt aan de teneur van het verhaal worden de omstandigheden gaandeweg de plot dreigender, geheimzinniger, verrassender en bovenal iets spannender. Door deze aanpak, maar ook door het tempo dat hij erin houdt, weet de auteur de lezer van begin af aan te boeien en bereikt hij dat je bij wijze van spreken zelf in de schoenen van Jackson stapt om te achterhalen wat er destijds is gebeurd en wie of wat verantwoordelijk is voor de dood van de vrouw.

Hoewel de kenmerken van een thriller absoluut aanwezig zijn, is Dodelijke afloop, waarvan de vertaling in handen van Ingrid Zweedijk lag, voornamelijk een sfeervolle, pakkende en vlotte detective. Maar wel een waarin een al sinds mensenheugenis maatschappelijk thema ten grondslag ligt aan de diverse gebeurtenissen.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Dodelijke afloop
Titel: Stig Abell
ISBN: 9789402769418
Pagina’s: 320
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
1969. Zussen Trang en Quỳnh verlaten hun arme geboortedorp om werk te zoeken in Sài Gòn. Ze komen terecht in een van de vele bars van de stad, waar ze drinken, flirten en socializen met Amerikaanse soldaten. Trang wordt hartstochtelijk verliefd op een Amerikaanse helikopterpiloot, maar de oorlog komt steeds dichterbij.

2016. Phong, zoon van een zwarte Amerikaanse soldaat en een onbekende Vietnamese vrouw, besluit zijn ouders te zoeken. Hij hoopt zijn ellendige bestaan in Việt Nam achter zich te laten en een nieuw leven in Amerika op te bouwen. De Amerikaanse Dan, een Vietnamveteraan die nog steeds lijdt onder de verschrikkingen van de oorlog, reist met zijn vrouw terug naar Sài Gòn om zijn verleden onder ogen te zien.

Recensie
Om de Engelstalige literatuur in Vietnam te dekoloniseren, begon Nguyễn Phan Quế Mai rechtstreeks in het Engels te schrijven en in 2020 verscheen De bergen zingen, haar eerste roman in deze taal. Een Amerikaanse oorlogsveteraan die met een album vol oude foto’s naar Hồ Chí Minhstad terugkeerde om zijn toenmalige vriendin en hun zoon te zoeken, inspireerde haar tot het schrijven van De geheimen van de bodhiboom, dat in 2023 is uitgebracht. Net als haar vorige boek werd ook deze uitgave overladen met lovende kritieken en veel media riepen het uit tot boek van het jaar.

Het is 1969 en Vietnam wordt door de oorlog geteisterd. Om de schuld van hun ouders te helpen aflossen, verlaten de zussen Trang en Quỳnh hun geboortedorp om in Sài Gon in een bar te gaan werken waar veel Amerikaanse militairen komen en waar Trang hevig verliefd wordt op een helikopterpiloot. Ruim vijfenveertig jaar later gaat Phong op zoek naar zijn ouders en heeft de wens een nieuw bestaan in de VS op te bouwen. Veteraan Dan en zijn vrouw Linda bevinden zich tegelijkertijd in Vietnam, in de hoop dat hij zijn oorlogstrauma nu eindelijk kan verwerken.

De auteur heeft er zeven jaar over gedaan om De geheimen van de bodhiboom te schrijven. Een belangrijke reden hiervan is dat ze uitgebreid en zorgvuldig research heeft gedaan, diverse interviews heeft gehouden en vrijwilligerswerk met mensen die door de Vietnamoorlog zijn getroffen heeft verricht. Het resultaat van dit vele werk is een realistische roman met een aantal personages die zonder twijfel tot de verbeelding spreekt en met een plot waarin de gevolgen van deze verschrikkelijke en mensonterende periode goed naar voren komt. Al vanaf het allereerste hoofdstuk is de lezer bij het verhaal betrokken, wil hij te weten komen hoe het de protagonisten Phong, Trang en Dan zich staande weten te houden en of het hen lukt hun persoonlijke doel te bereiken.

Drie verhaallijnen die aanvankelijk niets met elkaar te maken lijken te hebben, maar waarvan de rode draad vanzelfsprekend de oorlog is, spelen zich in verschillende perioden af. Hierdoor krijg je een goed beeld van de wijze waarop veel jonge meisjes het hoofd destijds boven water probeerden te houden of geld voor hun families wilden verdienen. Het verhaal van Trang en haar jonger zus Quỳnh staan in feite symbool voor al die anderen die in soortgelijke omstandigheden verkeerden. Dit geldt eveneens voor Phong en Dan, want ook zij zijn de fictieve belichaming van de vele duizenden die hetzelfde hebben mee- en doorgemaakt. De gevolgen van de oorlog, waaronder de trauma’s die na meer dan veertig jaar na het afsluiten van het vredesakkoord bij zowel de Vietnamezen als de Amerikaanse militairen nog steeds aanwezig zijn, komen bijzonder goed tot uiting. De auteur legt daarmee feitelijk de vinger op de zere plek, met name voor haar landgenoten, want voornamelijk zij bleven – en blijven – in de kou staan.

In een uitermate prettige, toegankelijke, inlevende en beeldende schrijfstijl gidst de auteur de lezer door de levens en vooral worstelingen van de belangrijkste personages. Je kijkt als het ware door hún ogen mee naar de gebeurtenissen. Hierbij zit, dat kan bijna niet anders, ook een aantal treurige momenten en sommige daarvan zijn enigszins aangrijpend. Daarnaast heeft Quế Mai een aanzienlijk aantal Boeddhistische en Vietnamese gebruiken en wijsheden in de plot verwerkt, waardoor je een heel klein beetje inzicht krijgt in de lokale cultuur. Een keuze die erg goed uitpakt.

Het op waargebeurde feiten gebaseerde De geheimen van de bodhiboom is vanaf de allereerste tot en met de allerlaatste pagina boeiend en interessant, op veel momenten zelfs intens. De vaak onderbelichte gevolgen van de Vietnamoorlog worden prima en natuurgetrouw uitgelicht, dus de roman kan met een gerust hart een eyeopener worden genoemd.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Nguyễn Phan Quế Mai
Titel: De geheimen van de bodhiboom
ISBN: 9789056727604
Pagina’s: 432
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Mia Krüger is terug op Hitra – het eiland dat ze ooit haar thuis noemde. Nu ze gestopt is bij de politie, is ze teruggekeerd naar het eiland om haar huis op te ruimen, zodat ze een nieuw leven kan beginnen.

Dan krijgt ze opeens bezoek van een jong meisje. Drie jaar geleden is er een jongen verdwenen, en het meisje vraagt Mia’s hulp om hem te vinden. Wanneer op Hitra het lichaam van een tiener wordt aangetroffen met de naam van de vermiste jongen in haar bloed geschreven, krijgt Munch in Oslo een telefoontje, en wordt het team weer herenigd…

Recensie
Toen de Noorse auteur Samuel Bjørk, een pseudoniem voor Frode Sander Øien, zijn debuutthriller Ik reis alleen (2015) voor een schrijfwedstrijd schreef, ging hij er niet van uit dat dit het eerste deel van een serie zou worden. Het is echter heel anders gelopen en inmiddels is in het voorjaar van 2023 De terugkeer van Mia, alweer het vijfde deel van de reeks met de rechercheurs Holger Munch en Mia Krüger verschenen en het ziet er nog niet naar uit dat daarbij blijft.

Nadat een moeilijke periode is Mia Krüger teruggekeerd naar het eiland Hitra, waar ze zich altijd thuis heeft gevoeld. Haar werk bij de recherche heeft ze achter zich gelaten en wil nu nieuwe wegen inslaan. Op een dag vraagt een elfjarig meisje haar om het drie jaar eerder verdwenen jongetje Jonathan te vinden. Niet veel later wordt het ontzielde lichaam van de zestienjarige Jessica Bakken  gevonden en in haar bloed staat de naam van de vermiste jongen geschreven. Hierna krijgt hoofdinspecteur Holger Munch de opdracht om de moord op het eiland op te lossen en wordt hij herenigd met zijn voormalige collega.

Hoewel De terugkeer van Mia het vijfde deel van de Munch-Krugerserie is, kan de thriller prima afzonderlijk van de voorgaande boeken gelezen worden. De auteur geeft heel summier wat achtergrondinformatie over beide protagonisten zodat de lezer weet wat hun voorgeschiedenis is, maar verder is de plot vooral gericht op het heden, dus wat er op dit moment gebeurt. De verdwijning van Jonathan sluimert daarbij op de achtergrond mee, maar relatief gezien wordt daar niet eens zo heel erg veel aandacht aan besteed. In de ontknoping wordt uiteraard wel bekendgemaakt waarom hij destijds niet meer boven water kwam. Aan de ene kant is deze onthulling verrassend, aan de andere kant eigenlijk ook weer niet, voornamelijk omdat de lezer wel aanvoelt dat een van de personages hierover iets moet achterhouden.

De plot heeft diverse verhaallijnen waarvan een enkele op het eerste gezicht absoluut niets met de gebeurtenissen te maken lijken te hebben en waarvan je je afvraagt waarom de auteur ze überhaupt gebruikt heeft. Toch zijn ze wel degelijk van belang en aan het eind blijkt wel waarom. Behalve dat dit een slimme en goed doordachte keuze van de auteur is, dienen ze er ook nog eens voor om de lezer op een verkeerd spoor te zetten. Dit is Bjørk in grote lijnen wel gelukt. Ondanks de verschillende ontwikkelingen is de spanning in het grootste deel van het boek niet zo heel erg groot. Pas in de finale komt het tot een onverwachte climax en wordt het tempo zienderogen opgevoerd. Dit geen enkel probleem, want er gebeurt meer dan voldoende waardoor de lezer toch bij het verhaal betrokken blijft.

In de eerdere delen van de serie werden de privéperikelen van Krüger ruimschoots naar voren gebracht, maar dit lijkt nu tot de verleden tijd te behoren. De voormalig rechercheur heeft haar demonen achter zich gelaten en komt nu krachtiger en sterker naar voren dan ze ooit heeft getoond. Ze is overduidelijk gegroeid, en dat is goed voor haar ontwikkeling als personage. Ook haar partner Munch heeft zo zijn besognes, dit is aan hem te merken, ondanks dat daar iets minder uitvoerig op in wordt gegaan. In ieder geval vullen ze elkaar wederom prima aan en vormen ze een betrouwbaar en solide duo wie rol nog lang niet lijkt te zijn uitgespeeld. De overige karakters, waarvan velen nieuw zijn, zijn interessant, passen goed in het verhaal en een enkeling zal vermoedelijk nog wel terugkeren.

Het vlot en toegankelijk geschreven De terugkeer van Mia heeft een gedegen en voor Bjørk kenmerkende opbouw. De weinige spanning wordt niet gemist, want de plot is intrigerend genoeg om de lezer van begin tot eind te boeien.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Samuel Bjørk
Titel: De terugkeer van Mia
ISBN: 9789024597123
Pagina’s: 384
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Een prachtig Venetiaans palazzo brandt af, terwijl daar een bijeenkomst plaatsvindt van de vereniging van Antiquarische Boekverkopers. De lichamen van de gasten zijn echter niet te vinden in het puin. Krakens moeder, Ithaca, was betrokken bij een brand die tientallen jaren eerder onder identieke omstandigheden plaatsvond.

Ondertussen onderzoekt inspecteur Estíbaliz in Vitoria een zaak die mogelijk antwoorden biedt op de overval die een einde maakte aan het leven van Krakens vader. Maar Unai aarzelt om terug te keren naar het onderzoek. Het voelt alsof hij moet kiezen tussen de zoektocht naar wat er met zijn ouders is gebeurd, of zijn gezin.

In een duister, mysterieus Venetië staat inspecteur Unai López de Ayala – alias Kraken – op een kruispunt in zijn leven: eindelijk het verleden oplossen, of zich richten op de toekomst.

Recensie
De naam van Eva García Sáenz de Urturi begon te rijzen na het verschijnen van De stilte van de witte stad (2019), het eerste deel van een aanvankelijk bedoelde trilogie, maar inmiddels uitgegroeid tot de Kraken-serie met Unia López de Ayala, voormalig inspecteur en tegenwoordig werkzaam als profiler. Het jongste deel uit de reeks is De engel van de stad, dat in 2023 is uitgebracht en zich, vanwege haar liefde voor Venetië, deels in deze stad in het noordoosten van Italië afspeelt.

Op Santa Cristina, een eiland bij Venetië, woedt al urenlang een enorme brand in het palazzo. In dit paleis bereidden enkele Spaanse boekverkopers een grote tentoonstelling voor van antiquarische boeken. Hun lichamen, maar ook dat van de moeder van López de Ayala, die eveneens in het complex aanwezig was, worden echter niet gevonden. Ongeveer tegelijkertijd onderzoekt inspecteur Estíbaliz Ruiz de Gauna de ware toedracht van de dood van Krakens vader, veertig jaar eerder. De profiler komt voor een moeilijke keuze te staan, want kiest hij ervoor om zijn oud-collega te assisteren of geeft hij de voorkeur aan zijn gezin.

De engel van de stad, alweer het vijfde deel met Unia López de Ayala, kan in principe afzonderlijk van de andere boeken uit de reeks gelezen worden, maar het is verstandig – en daarom aanbevelenswaardig – dit niet te doen. Er zijn diverse kleine verwijzingen naar voorgaande gebeurtenissen, maar het belangrijkste argument om de serie op volgorde van verschijnen te lezen, zijn toch de personages, in het bijzonder de profiler zelf. Zijn privéomstandigheden worden in dit boek meer onder de aandacht gebracht dan in de andere. Dit komt voornamelijk omdat er voor zijn moeder Ítaca Expósito een grotere en tevens belangrijke rol is weggelegd. Hierdoor komt de lezer niet alleen iets meer over López de Ayala’s vroegere leven te weten, maar ook over dat van zijn biologische moeder.

Het verhaal heeft twee verhaallijnen (één in 1992 en één in 2022)  en wordt daarom vanuit afwisselende en verschillende perspectieven verteld. Aanvankelijk heeft er alle schijn van dat beide subplots niets met elkaar te maken hebben, maar pas tegen het eind wordt het onderlinge verband duidelijk. Voor het echter zover is, zijn er diverse ontwikkelingen, waaronder enkele onverwachte. Toch zijn er ook een paar gebeurtenissen die je op voorhand ziet aankomen en sommige zijn zelfs enigszins onrealistisch. Desondanks weet de thriller over het algemeen te boeien, hoewel enkele passages in het verleden de aandacht bijna doen verslappen. Door deze fragmenten net op tijd af te ronden, lukt het de auteur dit te voorkomen.

De schijfstijl van García Sáenz de Urturi is aangenaam, sfeervol en wisselend, want die in het verleden is enigszins sterieler, iets afstandelijker en voornamelijk veroorzaakt doordat de desbetreffende hoofdstukken in de tweede persoon geschreven zijn. Ondanks allerlei verwikkelingen is de spanning in het verhaal niet zinderend. Natuurlijk zijn die momenten er wel, is het bij vlagen ronduit mysterieus en wordt de lezer zo nu en dan absoluut nieuwsgierig gemaakt. Het is niettemin te weinig om in dit geval van een rollercoaster of pageturner te kunnen spreken. Daarvoor is het allemaal een tikkeltje te braaf.

De auteur heeft er overigens wel voor gezorgd dat de plot, die prima is opgebouwd, een afgerond geheel vormt en dat de meeste vragen zijn beantwoord. Het enige waar de lezer ongetwijfeld wat meer over te weten zal willen komen, is het gezinsleven van López de Ayala, want daarin kunnen een paar losse eindjes nog dichtgeknoopt worden. Ales bij elkaar genomen is De engel van de stad zonder meer prettig leesvoer, maar de García Sáenz de Urturi kan beter, dat heeft ze namelijk al bewezen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Eva García Sáenz de Urturi
Titel: De engel van de stad
ISBN: 9789400516700
Pagina’s: 336
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
Wanneer je, net als Kane, werkzaam bent als spion voor de CIA in Denied Access Area’s, dan hebben grenzen geen betekenis. Jouw taak is om je toegang te verschaffen, te doen wat nodig is en weer te ontsnappen… op welke manier dan ook. Je weet wanneer je moet rennen, wanneer je je moet verstoppen en wanneer je moet schieten.

Maar op sommige plekken gelden de standaardregels niet. Sommige plekken zijn te gevaarlijk, zelfs voor iemand met de ervaring van Kane. Het No Man’sgebied, waar de grenzen van Pakistan, Iran en Afghanistan samenkomen, is zo’n plek – een plek waar geweld de enige manier is om te overleven.

Kane reist erheen om een man met cruciale informatie voor de veiligheid van het Westen te evacueren, maar in plaats daarvan ontmoet hij een vijand die de wereld tot aan de rand van de afgrond zal brengen. Een angstaanjagende, intelligente, wrede man met bloed aan zijn handen en wraak in zijn hart…

Recensie
Oud-scenarioschrijver en -journalist Terry Hayes debuteerde in 2013 als auteur met de wereldwijd succesvolle spionagethriller I am Pilgrim (Ik ben Pelgrim, 2014). Hierna belandde hij in een zwart gat en om uiteenlopende redenen, waaronder bijzonder uitgebreide research, heeft het vervolgens tien jaar geduurd voordat in 2023 diens opvolger, Het jaar van de Sprinkhaan, werd uitgebracht.

CIA-agent Kane wordt naar het Midden-Oosten gestuurd om daar een informant, die belangrijke geheimen over een gevaarlijke terroristische groepering heeft, te spreken en om hem een eventueel ander leven te bezorgen. Het loopt allemaal anders dan gehoopt, waarna hij oog in oog komt te staan met de man die de Westerse wereld een grote slag wil toebrengen: Abu Muslim al-Tundra, die vanwege een enorme tatoeage op zijn rug ook wel De Sprinkhaan wordt genoemd. Kane zal tot het uiterste moeten gaan om deze terroristenleider een halt toe te roepen en om de wereld te redden van een noodlottige toekomst.

Uit de eerste zin, die onmiddellijk voor een gezonde dosis nieuwsgierigheid zorgt, blijkt overduidelijk dat het volledige verhaal zich grotendeels in een nog niet nader genoemd verleden afspeelt en dat de verteller – al snel weet je dat dit de voormalige CIA-spion Kane is – terugkijkt op zijn actieve periode bij de inlichtingendienst en met name op zijn missie om de nietsontziende terrorist Al-Tundra een halt toe te roepen. Dat die onderneming niet zonder risico is, komt vooral in het eerste en het eind van het vierde en tevens laatste deel van het boek goed naar voren. Talloze hachelijke scènes zorgen dan soms voor een niet te snijden spanning, ondanks het feit dat je eigenlijk wel weet dat Kane ze allemaal overleeft. Hayes hanteert in dit verhaal een heel ander uitgangspunt, want de vele gebeurtenissen, de diverse spionageactiviteiten en de omstandigheden van het werk van een geheim agent zijn de factoren die voor spannende momenten zorgen.

Hoewel het werk van de CIA-agent en het bestrijden van het terrorisme een groot deel van de plot opslokken, heeft de auteur ook ruimte vrijgemaakt voor de persoonlijke situatie van Kane. Zonder meer een interessante toevoeging, met name omdat die uiteindelijk ook nog eens met zijn werkzaamheden in verband komen te staan. In tegenstelling tot de jacht op Al-Tundra is dit echter niet allemaal even realistisch. Het eind van het derde en een groot gedeelte van het vierde deel van het boek zijn dat evenmin. Aanvankelijk ziet het er nog niet naar uit, maar in die fase van het verhaal lijkt het erop dat de auteur de weg steeds meer kwijtraakt. Hij begint groots en bizar uit te pakken en de plot, die tot dusver de logische kenmerken had van een spionagethriller, evolueert zich gaandeweg tot een ongeloofwaardig sciencefictionverhaal. Een ontwikkeling die absoluut geen recht doet aan het eigenlijke doel: het elimineren van de vijand.

Hayes bewijst andermaal dat hij een bekwaam en begenadigd verteller is. Door zijn ervaring als scenarioschrijver brengt hij iedere situatie tot leven en daardoor waant de lezer zich overal waar Kane zich ook bevindt. Audiovisueel is hij over het algemeen erg sterk, want bijvoorbeeld een scène met brullende vliegtuigmotoren kun je als het ware zelf zien en horen. Toch gaat de auteur soms net iets te ver in zijn drang naar detailbeschrijvingen, niet alles wat hij omschrijft is van toegevoegde waarde. Dit geldt wel voor de karakterisering van de belangrijkste personages, die is gewoonweg goed. De lezer kan hen doorgronden, plaatsen en leeft met de meesten van hen mee. Misschien dat sommige momenten juist daarom enigszins ontroerend zijn.

De grote vraag is of Hayes met Het jaar van de Sprinkhaan het hoge verwachtingspatroon volledig heeft kunnen waarmaken. Daarop is maar één antwoord mogelijk: dat heeft hij niet helemaal. Het verhaal is in beginsel sterk, heeft een behoorlijk spanningsveld, maar slaat ook nog weleens door.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Terry Hayes
Titel: Het jaar van de Sprinkhaan
ISBN: 9789400507111
Pagina’s: 768
Eerste uitgave: 2023

Flaptekst
In een leegstaand huis wordt een vermoorde man gevonden. Niet veel later wordt zijn hart bij zijn vrouw en kinderen -bezorgd. Inspecteur Helen Grace weet dat hij niet het laatste slachtoffer zal zijn. Maar waarom is een gelukkig getrouwde man midden in de nacht zo ver van huis?

De media hebben het over de omgekeerde Jack de Ripper: een seriemoordenaar die aast op vaders met dubbele agenda’s. Helen ziet de woede die uit de moorden spreekt. Wat ze niet voorziet is hoe labiel de dader is – of wat haar tijdens het werk aan deze zaak allemaal nog te wachten staat.

Recensie
Iene miene mutte, het in 2015 verschenen thrillerdebuut van M.J. Arlidge, werd een wereldwijd succes en dat is niet in de laatste plaats te danken aan Helen Grace, de nogal eigenzinnige inspecteur van de politie Southampton. Haar personage is geïnspireerd op Stieg Larsson’s Lisbeth Salander, die een nogal complexe en duistere persoonlijkheid bezit. De politievrouw laat opnieuw van zich horen in Piep zei de muis, dat in 2016 is uitgebracht en waarin opnieuw met een seriemoordenaar te maken krijgt.

In een vervallen woning in een achterbuurt van Southampton treft een dief het vermoorde lichaam van een man aan en niet lang daarna ontvangt zijn gezin een pakketje met daarin zijn hart. Inspecteur Helen Grace en haar team zijn nog maar net met het onderzoek begonnen als er een nieuwe en identieke moord wordt gemeld. Niet veel later wordt opnieuw een man vermoord en het wordt snel duidelijk in welke richting de moordenaar gezocht moet worden. Als het erop lijkt dat de zaak bijna rond is, krijgt de recherche met een tegenslag te maken waardoor de werkzaamheden zo goed als opnieuw moeten beginnen.

De plot begint met een beeldende beschrijving van een nogal troosteloos en afgelegen bedrijventerrein, de steelse speurtocht van een man op zoek naar genot en het onheil dat hem vervolgens overkomt. Deze levendige manier van schrijven laat meteen de kracht van Arlidge zien, want de auteur weet de lezer dusdanig mee te trekken in zijn verhaal dat het lijkt alsof hij er zelf bij aanwezig is. Het is daarentegen lastig om je met de meeste personages te vereenzelvigen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door hun houding ten opzichte van anderen. Een positieve uitzondering daarop zijn de rechercheurs Charlie Brooks en Tony Bridges, hoewel de laatste op een bepaald moment wel ongelooflijk in de fout gaat, wat gezien zijn persoonlijke omstandigheden niet eens zo heel verbazingwekkend is.

Korte hoofdstukken en een buitengewoon vlotte schrijfstijl zorgen ervoor dat het tempo aanzienlijk is. Ook de vele gebeurtenissen, zowel op professioneel als persoonlijk vlak hebben een positief effect op de snelheid. Qua ontwikkelingen is er voldoende te beleven, maar niet alles is even spannend. Toch ben je als lezer continu nieuwsgierig naar het verloop van de omstandigheden, waarvan sommige voor een lichte afschuw zorgen. De reactie van de moeder van de moordenaar is echter het meest onthutsend, je vraagt je op dat moment werkelijk af waarom er mensen zijn die er een dergelijke visie op nahouden (in dit boek is het fictief, maar in werkelijkheid gebeurt zoiets helaas ook).

Omdat de auteur zo nu en dan refereert naar momenten uit het voorgaande deel van de reeks is het aan te bevelen de boeken op volgorde van verschijnen te lezen. Diverse scènes in dit verhaal zijn dan beter te plaatsen, hetgeen ook geldt voor de gedragingen van de terugkerende personages. Voor de verhaallijn zelf is het overigens niet per se noodzakelijk. Deze tweede Helen Grace is goed opgebouwd en Arlidge werkt overduidelijk toe naar een ontknoping die niet te voorspellen is. De moordenaar komt uit onverwachte hoek en ondanks dat zijn of haar daden natuurlijk niet vallen goed te praten, is het in bepaald opzicht wel te begrijpen dat het zover gekomen is.

Piep zei de muis is over de hele linie iets minder sterk dan zijn voorganger, maar al met al is dit tweede deel van de Grace-reeks wel degelijk goed voor een ruime voldoende.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: M.J. Arlidge
Titel: Piep zei de muis
ISBN: 9789022575321
Pagina’s: 382
Eerste uitgave: 2016

Flaptekst
Op het eerste gezicht heeft Lydia Fitzsimons een perfect leven: echtgenote van een gerespecteerde, succesvolle rechter, moeder van een geliefde zoon, wonend in een statig huis in Dublin. Maar dat mooie huis verbergt een geheim. En wanneer Lydia’s zoon Laurence dit geheim ontdekt, komen er krachten in werking die langzaam maar zeker leiden tot een claustrofobische en vernietigende climax.

Recensie
Zelf heeft Liz Nugent altijd al geweten dat ze auteur wilde worden, het was alleen de vraag wanneer ze aan schrijven toe zou komen en of haar werk goed genoeg was voor publicatie. In 2003 schreef ze mee aan de soapserie Fair City en ruim tien jaar later verscheen haar eerste roman Unravelling Oliver (2014), waarvoor de positieve reacties kreeg. Een vriend van haar vermoedde dat zijn vader een jonge vrouw had vermoord en dit gegeven inspireerde haar tot het schrijven van de thriller Lying in wait (2016), dat zeven jaar later in een Nederlandse vertaling is uitgebracht onder de titel In de schaduw.

Lydia en Andrew Fitzsimons wonen met hun nog schoolgaande zoon in luxueuze woning in een van de betere wijken van Dublin. Ze lijken een prima en zorgeloos leven te leiden, maar een bevriende accountant heeft hen financieel benadeeld waardoor ze met pijn en moeite rond kunnen komen. Lydia en Andrew hebben echter iets te verbergen dat ze per se geheim willen houden. Uiteindelijk komt Laurence erachter wat voor hem verbogen wordt gehouden en dit blijkt van grote invloed te zijn op hoe zijn leven verder gaat verlopen.

In de schaduw, dat vanuit drie perspectieven wordt verteld, begint met een daverende openingszin die zowel cliffhanger als spoiler genoemd kan worden. Je vraagt je onmiddellijk af wat er gebeurd is en bent eveneens nieuwsgierig naar de omstandigheden rond dit voorbije voorval. Meteen daarna wordt de ware toedracht daarvan duidelijk en vangen zowel het gekonkel als het geheimhouden aan. De sfeer van de plot wordt enigszins beklemmend, met name wanneer Laurence zijn verhaal vertelt. Toch ontbreekt het in het boek aan spanning, want ondanks de aanzienlijke hoeveelheid wendingen gaat het er wat dat thrillerkenmerk betreft nogal tam aan toe. Natuurlijk zijn er in de volledige verhaallijn de nodige intriges, maar die kunnen net zo goed in een roman voorkomen. Net zoals de psychologische karakteristieken, waar de plot mee doordrenkt is, in beide genres op zijn plaats zijn.

Het aantal personages is betrekkelijk klein en het verhaal draait zo goed als in zijn geheel om Lydia, Laurence en Karen, een jonge vrouw die zijdelings met het geheim te maken heeft en waar Laurence op een gegeven moment kennis mee maakt. Op laatstgenoemde na is het moeilijk om voor ieder ander veel sympathie op te brengen. Het heeft er dan ook alle schijn van dat de auteur hier bewust voor gekozen heeft, hetgeen haar zonder meer gelukt is. De drie hoofdpersonen zijn behoorlijk uitgewerkt, dus de lezer leert hen vrij goed kennen. Voor enkele anderen die een minder prominente rol hebben, geldt dit in geringere mate, maar toch zeker voldoende om je een prima beeld van hen te kunnen vormen.

Pas aan het eind van het verhaal wordt het een klein beetje thrillerachtig, hoewel dit wel van erg korte duur is. Over de hele linie heeft Nugent de spanning ondergeschikt gemaakt aan de psychologie, de tamelijk ongezonde moeder-zoonrelatie en de angstvallige pogingen het geheim te verborgen te houden. Ofschoon de plot zeker niet voorspelbaar is, voelt de lezer vanaf het begin al aan dat zich in de ontknoping iets desastreus zal voordoen. Dat er dan inderdaad iets gebeurt, is niet verrassend. Wat en met wie is dat echter wel, dus de enige verrassing vindt pas aan het eind plaats – rijkelijk laat voor een boek dat onder het thrillergenre valt.

De schrijfstijl van Nugent is toegankelijk, vlot en ongecompliceerd en in zekere zin gaat dit laatste ook op voor het boek zelf. In de schaduw is zeer geschikt voor een paar uurtjes ontspannen tijdverdrijf. De lezer moet er evenwel niet van uitgaan dat dit een realistische thriller is. Geloofwaardig is het nochtans wel.

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Liz Nugent
Titel: In de schaduw
ISBN: 9789044985283
Pagina’s: 368
Eerste uitgave: 2023