Categorie archief: Gelezen in 2022

Arab – Parham Rahimzadeh

Beschrijving
Bassam. De jongen om wie je op straat met een boog heenloopt. Een gestolen fiets ruilt hij voor een blok hasj en begint daarmee zijn weg die hem zal leiden tot de troon van de discotheek. Hij voorziet jou van medicinaal genot wanneer het je uitkomt, en jij wilt hem terugsturen naar zijn ‘eigen land’ als je hem niet meer wilt tolereren. Maar Bassam heeft dromen, terwijl hij met zijn bende van ellende in twee werelden leeft: in een sombere achterbuurt van Schiedam en tegelijk permanent in liefdevolle gedachten aan zijn overleden moeder.

Recensie
Na zijn vwo-opleiding volgde Parham Rahimzadeh een studie fiscaal recht, vooral omdat hij op zoek was naar structuur in zijn leven. In zijn werk als fiscalist kan hij zijn creativiteit niet kwijt en daarom is hij opnieuw gaan schrijven (als tiener schreef hij samen met zijn vrienden al verhalen). In 2021 debuteerde hij met de roman Arab, waarin hij een aantal autobiografische elementen in heeft verwerkt. Hij benadrukt daarbij echter wel dat het geen boek is dat over hemzelf gaat.

Bassam was nog maar net tiener toen zijn moeder overleed. Inmiddels is hij vijftien jaar oud, zit op het vwo en zorgt ondertussen voor zijn terneergeslagen en werkloze vader. Om aan geld te komen verkoopt hij met zijn vaste vriendengroep xtc-pillen in een club. Hij raakt steeds meer verstrikt in het criminele web, waardoor zijn relatie met zijn vrienden op de proef wordt gesteld. Maar hij heeft echter ook zijn idealen, want hij weet dat hij niet voor altijd een leven als dit wil leiden. Zal het hem lukken zijn innerlijke strijd te overwinnen?

Het is een bijzonder korte proloog waar het verhaal mee begint, maar wel zodanig dat die er al meteen inhakt. De lezer wordt nieuwsgierig gemaakt en er is een spanning die in een thriller niet zou misstaan. Hoewel de inleiding geen tijdsaanduiding bevat, heb je bij het eerste hoofdstuk, dat zich op de laatste dag van februari 2005 afspeelt, wel in de gaten dat dit een sprong terug in de tijd is en dat in de plot geleidelijk naar dat moment suprême wordt toegewerkt. Die vindt – uiteraard – in de ontknoping plaats en laat, net als iedere andere scène in de roman, niets aan de verbeelding over.

Arab wordt voornamelijk verteld vanuit het perspectief van Bassam, ook wel Sam of Sammy genoemd. De lezer komt daarom tamelijk veel over hem te weten. Dat komt mede, of misschien wel voornamelijk, omdat er regelmatig een flashback is naar eerdere perioden en daarin wordt veel over hem verteld. De auteur besteedt tevens ruim voldoende aandacht aan Bassams vrienden, hij brengt immers erg veel tijd met hen door. De uitwerking van de personages is sowieso een van de sterke punten van Rahimzadeh, maar zijn inlevingsvermogen in het leven van Bassam en de andere jongeren mag eveneens niet onderschat worden. Ongetwijfeld heeft dit te maken met het feit dat de auteur enigszins als ervaringsdeskundige beschouwd mag worden.

Dat de roman het predicaat rauw heeft meegekregen is voorstelbaar. De vriendengroep bevindt zich veel op straat en houdt zich bezig met criminele activiteiten. Velen zullen hen, hoewel de term niet genoemd wordt, zien als het schuim der aarde. Toch hebben sommigen van hen wel degelijk hun goede kanten. Zij zijn regelmatig sociaal en gevoelig en denken écht na over hun eigen leven. In het verhaal komt overduidelijk naar voren dat ze met een innerlijke tweestrijd te kampen hebben. Aan de ene kant willen ze hun criminele bestaan achter zich laten, aan de andere kant vinden ze het snelle geld ook wel aantrekkelijk.

Het verhaal, dat zowel heftige als aangrijpende momenten bevat, komt buitengewoon realistisch over. Dat komt onder andere door de vele straattaal die erin verwerkt is (aan het eind van ieder hoofdstuk wordt een uitleg gegeven), maar eveneens omdat de geschetste omstandigheden waarheidsgetrouw overkomen en dat ongetwijfeld ook zijn. Omdat de gebeurtenissen zich in een rap tempo opvolgen, heeft de roman een behoorlijk tempo, hoewel dit voor een deel ook aan de schrijfstijl van de auteur ligt. Die is beeldend, eigentijds, vlot, ‘streetwise’ en bij tijde wel wat grof, wat overigens inherent is aan de setting. In ieder geval is Arab, waarin overigens wel te veel taalkundige missers zitten, een indringend en veelbelovend debuut.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Parham Rahimzadeh
Titel: Arab

ISBN: 9789044647594
Pagina’s: 264

Eerste uitgave: 2021

Mayday – Grethe Bøe

Flaptekst
De betrekkingen tussen Rusland en de NAVO bevinden zich op een dieptepunt wanneer de NAVO haar grootste winteroefening ooit lanceert in het uiterste noorden van Noorwegen. De Russen zien dit als een provocatie en mobiliseren hun eigen oefening aan de Russische kant van de grens.

Tijdens een van de oefeningen in het grensgebied belanden NAVO-piloten John Evans en Ylva Nordahl in een conflict met een Russisch vliegtuig, en wordt hun F-16 neergeschoten nadat ze tijdens hun ontwijkingsmanoeuvres aan de Russische kant van de grens terecht zijn gekomen. De gebeurtenis veroorzaakt een politieke crisis, waarbij zowel Rusland als de navo de gebeurtenis als een aanval ziet.

Ylva en John staan nu voor een schijnbaar onmogelijke missie: terwijl ze worden achtervolgd door Russische militairen moeten ze te voet terug zien te komen naar Noorwegen, om te vertellen wat er werkelijk is gebeurd en zo te voorkomen dat dit conflict de aanleiding wordt voor een Derde Wereldoorlog.

Recensie
Met de in 2022 verschenen actiethriller Mayday maakte Grethe Bøe haar debuut als auteur, maar ze heeft al jaren internationaal prijswinnende films en televisieseries geschreven en geregisseerd. De meeste daarvan spelen zich af in het Noordpoolgebied, een omgeving waarvoor ze zelf veel genegenheid voelt. Dit is tevens de setting van haar eerste boek, waarmee ze in Noorwegen in 2021 wekenlang op de eerste plaats van de bestsellerlijst heeft gestaan. Zoals de planning nu is, zullen aan het eind van dit jaar (2022) de eerste opnamen van een verfilming ervan beginnen.

In het noordelijkste deel van Noorwegen houdt de NAVO de grootste winterse troepenoefening ooit. De Russen beschouwen dit als een provocatie en organiseren aan hun kant van de grens een tegenoefening. Luitenant en piloot Ylva Nordahl is een van de militairen die aan de oefening deelneemt en samen met majoor en mentor John Evans wordt ze tijdens een vlucht neergeschoten door een Russisch jachtvliegtuig. Ze weten zich te redden, maar komen wel in Rusland terecht. De Russen beschouwen dit als een vijandige daad, dus moeten Nordahl en Evans proberen uit handen van de vijandig gezinde spetsnaz zien te blijven.

Hoe dicht een fictief verhaal de werkelijkheid kan benaderen bewijst Bøe met haar in lichte mate vooruitziende debuut Mayday, dat in Noorwegen begin 2021 is uitgebracht. Iets meer dan een jaar later vond de Russische inval in Oekraïne plaats. Tussen deze oorlog en een aantal gebeurtenissen die in de plot voorkomen, zal de lezer enkele parallellen kunnen herkennen. Het boek, waarvan het idee is ontstaan tijdens de opnamen van een speelfilm ten tijde van een NAVO-oefening, heeft daarom een enigszins actueel en herkenbaar tintje, waarbij ook nog opgemerkt dient te worden dat de niet bij naam genoemde president van Rusland een overduidelijk evenbeeld is van Poetin.

De hoofdrol is echter weggelegd voor pilote Ylva Nordahl, een stoere vrouw van Samische afkomst die in de meest extreme situaties haar mannetje staat, maar waarvan je je wel kunt afvragen of de auteur haar niet te veel als daredevil heeft neergezet. Geen enkel avontuur of hachelijke onderneming lijkt haar tegen te kunnen houden, hoewel ze aan het eind van het verhaal in een situatie terechtkomt die zelfs haar beangstigt. Bøe besteedt sowieso ruim voldoende aandacht aan de personages en ondanks, of misschien wel dankzij, een overdosis aan informatie, kan de lezer zich met zo goed als iedereen identificeren.

Het is nochtans jammer dat de verstandhouding tussen Rusland en de NAVO enigszins onderbelicht blijft, vooral omdat dit de achterliggende gedachte is aan het conflict in het Arctische gebied en een Derde Wereldoorlog op de loer ligt. Natuurlijk is deze verhaallijn van wezenlijk belang voor wat er met Nordahl en Evans is gebeurd, maar de nadruk ligt hoofdzakelijk op hun ontsnapping uit het Russisch grensgebied. Hun vlucht is bij vlagen spectaculair, absoluut niet zonder gevaar en bijgevolg het spannendste en snelste onderdeel van de thriller, die een explosieve ontknoping heeft en, omdat niet alle vragen beantwoord worden en er bovendien een paar nieuwe ontstaan, tegelijkertijd zowel bevredigend als onbevredigend afloopt.

Tijdens het schrijven van Mayday, waarvan de vertaling is verzorgd door Janke Klok en Kim Snoeijing, heeft de auteur zich goed en uitvoerig laten informeren door experts in allerlei disciplines. Dit geeft ze zelf in haar bekentenissen aan, maar is ook te merken aan vele gedetailleerde beschrijvingen en niet altijd nader uitgelegde vakterminologie. De uitgebreide details zorgen voor een aanzienlijke vertraging in sommige gedeelten van de plot en zijn soms zelfs overbodig. Desalniettemin heeft Bøe een behoorlijk en overwegend vlot debuut geschreven dat evenwel niet helemaal aan de verwachtingen kan voldoen.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Grethe Bøe
Titel: Mayday

ISBN: 9789021449562
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2022

Wat je niet weet – Karen Cleveland

Beschrijving
Vivian Miller is een toegewijde CIA-analist. Het is haar taak de identiteit te onthullen van zogeheten Russische ‘slapers’: spionnen op Amerikaanse bodem die een ogenschijnlijk doodnormaal leven leiden als Amerikaans staatsburger.

Nadat ze weet in te breken in de computer van een hooggeplaatste Russische spion, stuit Vivian op een vertrouwelijk dossier dat de namen bevat van verschillende Russische spionnen. Een paar muisklikken later is alles dat belangrijk voor haar is – haar baan, haar echtgenoot en zelfs haar vier kinderen – in ernstig gevaar.

Vivian heeft een eed gezworen dat ze haar land zal beschermen tegen alle vijanden, nationaal en internationaal. Maar nu staat ze voor een onmenselijke keuze. Ze wordt verscheurd tussen loyaliteit en verraad, liefde en wantrouwen. Wie kan ze nog vertrouwen?

Recensie
New York Times-bestsellerauteur Karen Cleveland begon haar werkzame leven bij de CIA, waarvan de eerste acht jaar als Rusland-analist. Hierna stapte ze over naar de afdeling terrorismebestrijding, waar ze zich vooral op Pakistan en Syrië richtte. Na de geboorte van haar tweede zoon wilde ze wat anders en leek het haar wel wat om te gaan schrijven. Ze ging aan de slag en debuteerde in 2018 met de in meer dan dertig landen uitgebrachte thriller Wat je niet weet. De filmrechten van het boek zijn door Universal Studio’s gekocht, met Charlize Theron als producent en hoofdrolspeler.

Als Rusland-analist bij de CIA houdt Vivian Miller zich momenteel bezig met het opsporen van Russische spionnen die zich als Amerikaan voordoen, de slapers. Het is haar gelukt om in de computer van Joeri Jakov, een Russische spion, in te breken. Ze ontdekt geheime informatie die het leven van haar, haar man Matt en hun vier kinderen volledig op z’n kop kan gooien. Om dat te voorkomen, voert ze een handeling uit die verregaande gevolgen heeft, maar zal ze ook een voor haar onmogelijke keuze moeten maken.

Na een korte proloog die de lezer licht nieuwsgierig maakt, doet het verhaal een stap terug naar twee dagen eerder. Dan maakt de lezer kennis met Vivian en Matt Miller en hun vier kinderen. Cleveland neemt hier rustig de tijd voor, want ze vertelt vrij veel over het gezin en de situatie waarin ze zich bevinden. Verschillende flashbacks laten je weten hoe het tweetal elkaar tien jaar eerder heeft ontmoet, dat ze gezinsuitbreiding hebben gekregen en dat hun kinderen alles voor ze betekenen. In de eerste hoofdstukken van het verhaal wordt eveneens regelmatig aandacht besteed aan Vivians ontdekking en aan de gevolgen die het voor haar gezin heeft. Veel spannende momenten levert dat in die fase nog niet op, maar je merkt en voelt wel met welke emoties Vivian vanaf dan te maken heeft en daardoor ontstaat er een soort van psychologische spanning.

Het verhaal, dat overwegend vanuit het perspectief van Vivian wordt verteld, heeft diverse ontwikkelingen, zowel onverwachte als een paar verwachte, maar je kunt niet zeggen dat de plot een voorspelbaar verloop heeft. Daarvoor is het aantal verrassende wendingen te groot. De plotwendingen zorgen er hoe dan ook voor dat de spanning geleidelijk toeneemt, maar eveneens dat de lezer steeds meer bij het verhaal en de personages betrokken raakt. Als de ontknoping dichterbij komt, doen zich enkele situaties voor waarbij wat actie ontstaat. Tegelijkertijd wordt het op die momenten wat spannender en doen zich enkele verrassingen voor. Eén daarvan bevindt zich in de epiloog. Je denkt te weten dat aan alle toestanden een einde is gekomen, maar de auteur heeft daar anders over gedacht en doet je zelfs aan het eind van het verhaal nog versteld staan.

De schrijfstijl van de auteur is erg toegankelijk en het verhaal leest, ondanks dat het in feite geen geweldig hoog tempo heeft, toch vlot. Cleveland heeft het zichzelf en de lezer niet al te ingewikkeld gemaakt en dat is voor dit boek een prima keuze. Natuurlijk kun je je bij wat er allemaal gebeurt afvragen of het geloofwaardig is, maar wat is geloofwaardigheid als je met spionnen te maken hebt. Je weet dan immers niet wie je wel en niet kunt vertrouwen en of wat er gezegd of beloofd wordt werkelijk waar is. De spionagewereld is er een van wantrouwen en dat wordt door de auteur heel goed overgebracht.

Al met al is Wat je niet weet, waarvan aan het eind lijkt of de deur voor een vervolg op een kiertje staat, een boeiende en soms intrigerende thriller waarin spionage de rode draad is. Het is echter geen spionagethriller in de klassieke betekenis van het woord.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Karen Cleveland
Titel: Wat je niet weet

ISBN: 9789400509559
Pagina’s: 336

Eerste uitgave: 2018

Zwart kwartier – Friso Leunge

Flaptekst
‘Je hebt mijn hele leven verpest’ zijn de onbegrijpelijke laatste woorden die de stervende vader van Axel Esser zijn zoon toebijt. Als Axel die avond met zijn vrouw Eveline wegrijdt bij zijn ouderlijk huis, raken ze betrokken bij een gruwelijk ongeluk waarbij Eveline omkomt en Axel zwaargewond raakt. Hij herinnert zich vaag dat ze hem vlak voor het ongeluk nog iets belangrijks had verteld, maar wát…?

Het mysterie zet Axel op een zoektocht naar zichzelf en het duistere verleden van zijn vader, doorsneden met verontrustende flarden van het laatste gesprek met zijn vrouw.

Recensie
Na de middelbare school volgde Friso Leunge een opleiding aan de School voor Journalistiek, waarna hij werkte als journalist, copywriter, bladenmaker. Voor RTL 7 heeft hij de slogan Meer voor Mannen bedacht en het succes van MAX Magazine is onder andere aan hem te danken. In 2006 richtte hij My-Mind op, een bedrijf dat zich toelegt op het schrijven van commerciële teksten en het ontwikkelen van magazines. In 2021 maakte hij zijn debuut als auteur met de thriller Zwart kwartier, dat een jaar later op de longlist voor de Gouden Strop stond.

De vader van Axel Esser ligt op sterven en de laatste woorden die hij zijn zoon toebijt zijn ‘Je hebt mijn hele leven verpest’. Axel heeft echter geen idee waar zijn vader het over had. Als hij later die avond met zijn vrouw Eveline naar huis rijdt, krijgen ze een ernstig ongeluk waarbij Eveline om het leven komt en Axel zwaargewond raakt. Van het ongeval herinnert hij zich niets meer, behalve dat zijn vrouw hem vlak daarvoor iets belangrijks te vertellen had. Maar wat dat is, kan hij zich niet meer voor de geest halen.

Het eerste hoofdstuk heeft maar twaalf woorden nodig om de lezer enigszins nieuwsgierig te maken. Zes laatste woorden van Axel Essers vader Jelte op diens sterfbed en zes die zijn vrouw Eveline vlak voordat ze een ongeluk krijgen tegen hem zegt. De rest van het verhaal draait voor het grootste deel om het achterhalen wat deze woorden precies inhielden. Hierbij krijgt Esser hulp van zijn collega en latere vriendin Mia Tamm. Door middel van regelmatig terugkerende flashbacks wordt stukje bij beetje inzichtelijker gemaakt wat zich in zijn verleden heeft voorgedaan en wat de aanleiding van de twee zinnen, die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, geweest is.

Ondanks dat het uitgangspunt van Zwart kwartier zich uitstekend leent voor een voortdurende spanning en een aantal spannende momenten komt dat zo goed als niet tot zijn recht. De plot is al een flink eind op weg als zich – het begin daargelaten – een volgende situatie voordoet waarbij de nieuwsgierigheid van de lezer een klein beetje geprikkeld wordt. De meeste spanning bevindt zich echter in de ontknoping, hoewel er niet gesproken kan worden van een enorm spektakel. Over het algemeen is het nogal tam en dat komt voornamelijk omdat het leeuwendeel van het verhaal over het leven van Esser gaat, zijn buitenechtelijke avontuurtjes, het terughalen van wat er rond het tijdstip van het ongeval gebeurd is en enkele van zijn seksuele escapades.

Het tempo in het verhaal ligt niet zo heel erg hoog en op de keper beschouwd gebeurt er niet eens bijzonder veel. Onverwachte plotwendingen doen zich sporadisch voor, maar halverwege de plot, wanneer een twintig jaar eerder voor moord veroordeelde tbs’er op komt draven, is het meteen raak. Vanaf dat moment zijn er een paar onverwachte ontwikkelingen en heeft het boek iets meer kenmerken die bij een thriller horen, maar overtuigend is het allemaal niet. In het slothoofdstuk, nadat Esser zich alles weer kan herinneren, zorgt de auteur voor een ietwat verrassende scène. Dan doet Axel wat hij vele maanden eerder al had willen doen. Maar hoe dit er precies uitziet laat Leunge aan de verbeelding van de lezer over.

In een prettige en beeldende schrijfstijl loodst de auteur je door het leven van Axel Esser, waarbij sommige gebeurtenissen overigens tamelijk voorspelbaar zijn. Zwart kwartier is absoluut niet de zenuwslopende en mysterieuze thriller die de cover doet suggereren, hoewel Leunge wel aantoont dat hij het in zich heeft om een goed lopend en redelijk boeiend verhaal te vertellen. Vooralsnog slaat de debutant met een krappe voldoende.

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Friso Leunge
Titel: Zwart kwartier

ISBN: 9789090347028
Pagina’s: 260

Eerste uitgave: 2021

In het volle zicht – Jeffrey Archer

Flaptekst
William Warwick is gepromoveerd tot inspecteur en wordt samen met zijn team toegewezen aan de afdeling Narcotica. Ze krijgen de taak om de beruchte drugsdealer Assem Rashidi te arresteren, die vanuit Zuid-Londen een uitgebreid netwerk exploiteert. Naarmate het onderzoek vordert, komt William oude en nieuwe vijanden tegen, zoals Adrian Heath, een bekende uit zijn schooltijd, die zijn informant wordt. Tegelijkertijd genieten William en zijn verloofde Beth van de voorbereidingen op hun aanstaande huwelijk. Bij het altaar wacht hun echter een onaangename verrassing. Terwijl zijn team een crimineel netwerk wil oprollen, bedenkt William een val die het team van Rashidi nooit verwacht. Een die in het volle zicht verborgen is…

Recensie
De eerste keer dat de lezers van Jeffrey Archer kennis konden maken met William Warwick was in de succesvolle zevendelige reeks ‘De Clifton-kronieken’. Hierin was hij een fictief personage in de romans over Harry Clifton, de hoofdpersoon die is gebaseerd op de auteur zelf. Omdat veel lezers van over de hele wereld hem vroegen om meer over Warwick te schrijven, is Archer hierover gaan nadenken. Hij besloot om aan een serie over hem als detective te beginnen, maar wel een waarin de misdaad een ietwat ondergeschikte rol heeft. In juli 2022 verscheen In het volle zicht, het tweede deel van de achtdelige cyclus.

Nadat William Warwick is bevorderd tot rechercheur krijgen hij en zijn collega’s te horen dat ze worden ingezet bij de elitedrugseenheid van de afdeling Narcotica. Het wordt hun taak om de vermaarde en ongrijpbare drugsdealer Assem Rashidi, die in het zuiden van Londen een imperium leidt, te arresteren. Om hem op heterdaad te kunnen betrappen, bedenkt Warwick een ingenieus plan dat niet mag mislukken. Ondertussen moet de rechercheur zich ook nog met iets anders bezighouden, want hij en zijn verloofde Beth zijn druk bezig met de voorbereidingen van hun huwelijk.

De strekking van dit vervolgdeel in de ‘William Warwick’-serie wijkt niet zo heel erg veel af van die in het voorgaande boek, want ook deze keer maakt Archer de lezer deelgenoot van zowel het persoonlijke als professionele leven van de politieman. Hierdoor maak je zijn ontwikkeling van dichtbij mee, leer je hem een stukje beter kennen en krijg je eveneens een goed beeld van zijn carrière en ambities, en het verloop daarvan. Wie het eerste deel Wie niet waagt gelezen heeft, zal niet alleen merken dat de buitengewoon sympathieke en aimabele Warwick als persoon is gegroeid, maar dat hij in zijn rol als wetshandhaver ook nog eens onverdroten achter zijn principes blijft staan.

Qua ambiance is dit verhaal vergelijkbaar met zijn voorganger. Op een enkele uitzondering na zijn de onderlinge verhoudingen tussen de personages ongedwongen en is er geen onvertogen woord te bespeuren. Deze keer speelt de plot zich halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw af en de sfeer van die periode wordt door de auteur uitstekend overgebracht. Zo nam bijvoorbeeld het drugsgebruik – vooral van cocaïne – destijds enorm toe en deze maatschappelijke problematiek is door Archer op bijzonder realistische en deskundige wijze in het boek verwerkt. Hieruit valt op te maken dat hij heel zorgvuldig te werk is gegaan, waarbij subtiele details een onmiskenbare aanwijzing zijn dat de research die hij heeft verricht uitermate grondig is geweest.

Hoewel de lezer eigenlijk al meteen bij het verhaal, en vooral Warwick, betrokken is, duurt het even voordat zich een eerste situatie voordoet die enigszins spannend is. Heel erg is dit niet, want de plot, die desondanks wel een aantal fascinerende wendingen heeft, is intrigerend genoeg om te blijven boeien. Dit komt door de interessante personages, de innemendheid van Warwick en zijn vrouw Beth, maar onder andere ook door een onderhoudende rechtszaak waarin zich een paar onverwachte ontwikkelingen voordoen. De grootste verrassing heeft de auteur bewaard voor het laatste hoofdstuk, dat met een beetje goede wil kan worden beschouwd als één grote cliffhanger. In het derde deel uit de reeks zal hij hier ongetwijfeld meteen op terugkomen.

Mede dankzij de aangename en vertellende schrijfstijl van Archer is In het volle zicht, in een uitstekende vertaling van Joost van der Meer en William Oostendorp, een meeslepende thriller die de lezer van begin tot eind in beslag neemt.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jeffrey Archer
Titel: In het volle zicht

ISBN: 9789402766172
Pagina’s: 320

Eerste uitgave: 2022

Stad in brand – Don Winslow

Beschrijving
Providence, 1986. De negenentwintigjarige Danny Ryan is een hardwerkende havenarbeider, een liefhebbende echtgenoot, een loyale vriend en af en toe ‘mankracht’ voor het Ierse misdaadsyndicaat dat toezicht houdt op een groot deel van de stad.

Danny wil niks liever dan zijn leven veranderen en droomt ervan om opnieuw te beginnen, ergens ver weg, samen met zijn vrouw Terri. Maar als er een oorlog uitbreekt tussen rivaliserende bendes, raakt hij verwikkeld in een conflict waar hij niet aan kan ontsnappen. Danny moet alles op alles zetten om zijn familie te beschermen, de vrienden die als broers voor hem zijn, en het enige huis dat hij ooit heeft gekend.

Recensie
In Nederland en België is Don Winslow, die in 1991 debuteerde met Een frisse wind in de onderwereld, niet de bekendste schrijver, maar in zijn eigen land, de Verenigde Staten, prijken zijn boeken regelmatig op de bestsellerlijst van The New York Times. Omdat hij zich meer wil bezighouden met zijn politieke activiteiten, kondigde hij in het voorjaar van 2022 zijn pensioen als auteur aan. De trilogie over de Ierse en Italiaanse maffia in Amerika, waarvan het in 2022 verschenen Stad in brand het eerste deel is, is zijn laatste werk dat zal worden uitgebracht.

Danny Ryan werkt in de haven van Providence, de hoofdstad van Rhode Island, en is getrouwd met Terri, de dochter van de Ierse maffiabaas John Murphy. Diep in zijn hart wil hij niets met het misdaadsyndicaat te maken hebben en het liefst vertrekt hij met zijn vrouw naar Californië om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Een voorval op het strand zorgt voor een conflictsituatie tussen Ierse en Italiaanse maffiaclans en dit leidt uiteindelijk tot een onderlinge en gewelddadige strijd waar Ryan ongewild betrokken bij raakt. Het enige dat hij nu kan doen, is iedereen die hem lief is zo goed mogelijk te beschermen.

Voordat Winslow aan zijn laatste trilogie begon, las hij in de Ilias en Odyssee, twee epische dichtwerken van de Griekse dichter en zanger Homerus, over onder andere moord, wraak en macht – thema’s die heden ten dage nog steeds in het thrillergenre voorkomen. Bij het schrijven van het drieluik waren deze onderwerpen zijn uitgangspunt en veel daarvan komen al in dit eerste deel, waarvan de start een enigszins gemoedelijke en alledaagse sfeer heeft, voor. Het enige dat in de beginfase voor een klein beetje spanning zorgt, is een onbekende vrouw die uit het water komt (dit tafereel doet denken aan een scène uit de James Bond-film Dr. No). De lezer voelt onmiddellijk aan dat door haar aanwezigheid, overigens zonder dat ze zich daar zelf bewust van is, aan de rustige omstandigheden een eind gaat komen.

Na een summiere beschrijving van een aantal personages en welke werkzaamheden en activiteiten ze in de regel uitvoeren, barst na een incident de bom en komen de maffiaclans met elkaar op gespannen voet te staan. In de plot leidt dit tot verschillende gewelddadige uitbarstingen, waardoor op die momenten allerlei spannende situaties ontstaan. Deze gebeurtenissen zorgen echter niet voor een continue spanning, want over het algemeen gaat het er redelijk rustig aan toe, ondanks dat de titel van het boek anders doet vermoeden. Intrigeren doet het verhaal zonder meer. Behalve dat de auteur ruim aandacht besteedt aan de personages en hun ontwikkeling – in het bijzonder aan Ryan en zijn worsteling om het criminele milieu wel of niet te gaan verlaten – laat hij ook zien hoe de maffia denkt en handelt.

Uit de schrijfstijl van de auteur, die zowel beeldend als verhalend is, valt op te maken dat hij een prima en kundig verhalenverteller is. Na een wat aarzelend begin, waarin het voor de lezer nog niet helder is welke kant de plot precies op gaat, wordt hij door middel van diverse wendingen en ontwikkelingen steeds verder het verhaal ingezogen. Hoewel het spanningsveld niet overal even groot is en het evenmin voortdurend aanhoudt, wordt alles stapsgewijs interessanter en in toenemende mate boeiender. De sfeer van het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw wordt bovendien goed overgebracht, waarbij de aanzienlijke rol die de maffia destijds had heel duidelijk naar voren komt.

Stad in brand, in een prima vertaling van Catherine Smit, doet qua opzet denken aan The Godfather, maar of de uiteindelijke trilogie van hetzelfde kaliber zal zijn, valt te betwijfelen. Desalniettemin maakt Winslow een vliegende start met dit eerste deel van zijn zwanenzang als auteur.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Don Winslow
Titel: Stad in brand

ISBN: 9789402764475
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2022

De boekhandel van Teheran – Marjan Kamali

Beschrijving
De dromerige en idealistische tiener Roya brengt haar uren na school graag door in de boekhandel van meneer Fakhri. De kasten met literatuur en poëzie oefenen de grootste aantrekkingskracht op haar uit. Wanneer Roya op een dag een andere jonge klant ziet, Bahman, is het liefde op het eerste gezicht. Om hen heen is Teheran aan het veranderen: er wordt gefluisterd over een revolutie. Roya heeft met Bahman afgesproken op een plein, om vandaar naar een huwelijksloket te gaan, maar op de bewuste dag wordt er een coup gepleegd, die Iran voor altijd zal veranderen. Bahman komt niet opdagen in de chaos. Wekenlang probeert Roya contact met hem te zoeken, maar het mag niet baten. Tot bijna veertig jaar later, wanneer Roya door een speling van het lot eindelijk de kans krijgt om Bahman de vragen te stellen die haar al die tijd achtervolgd hebben.

Recensie
Al op haar vierde had Marjan Kamali de ambitie om te gaan schrijven. Ze kon op die leeftijd nog niet schrijven, maar een verhaal dat ze haar moeder dicteerde, werd op een Perzische typemachine uitgetypt en het genaaide boekje dat daaruit voortkwam heeft ze nog steeds. Na haar studie Engelse literatuur aan de Universiteit van Berkeley werd ze wetenschappelijk redacteur en begon ze met het schrijven van korte verhalen. In 2013 debuteerde ze met de roman Together tea (Sneeuwvlokken in Teheran, 2022) en in 2020 verscheen De boekhandel van Teheran, dat bewerkt wordt tot een televisieserie op HBO.

Roya is zeventien jaar oud en na afloop van school, brengt ze haar tijd graag door in de boekhandel van meneer Fakhri. Op een dinsdag wervelt de even jonge Bahman de winkel binnen en worden ze op slag verliefd op elkaar. Maanden later, ze zijn inmiddels verloofd, spreken ze af om elkaar op een plein te ontmoeten om daarna in het geheim te gaan trouwen. Juist op die dag vindt er een grote demonstratie plaats en lijkt een coup Iran voor altijd te gaan veranderen. Bahman komt echter niet opdagen, waarna Roya tevergeefs contact met hem blijft zoeken. Zestig jaar later treffen ze elkaar toch en kan ze hem vragen waarom hij destijds weggebleven is.

Het verhaal, dat voornamelijk vanuit het perspectief van Roya wordt verteld, begint in 2013 als Roya, inmiddels zevenenzeventig jaar oud, aan haar man Walter vertelt dat ze een afspraak met Bahman heeft gemaakt. Dan maakt de plot een flinke sprong terug in de tijd en komt terecht in 1953, het jaar dat de twee zeventienjarigen elkaar in de schrijfwarenwinkel van meneer Fakhri ontmoeten. De sfeer van dat jaar, maar eigenlijk ook van dat tijdperk, wordt goed weergegeven. De lezer voelt de spanning die toentertijd in Teheran, en in feite in heel Iran, bij de mensen aanwezig is geweest, de onzekerheid over de politieke situatie, maar tevens de tegenstellingen tussen de rijkere en armere klasse. Daarnaast kun je de kleine dingen, zoals het bereiden van gerechten uit de plaatselijke keuken, voor je zien en, wat dit voorbeeld betreft, bij wijze van spreken zelf proeven.

De boekhandel van Teheran gaat echter vooral om de allesomvattende liefde die twee jonge mensen voor elkaar hebben en die elkaar, ondanks dat ze elkaar bij het plein niet getroffen hebben en daarna hun eigen weg zijn gegaan, een leven lang niet hebben kunnen vergeten. Dat dit grotendeels vanuit Roya’s oogpunt wordt beschreven, wil niet zeggen dat de lezer alleen haar ervaringen en visie te lezen krijgt. Door de terugblikken, maar eveneens door de brieven die ze krijgt, komt je te weten hoe Bahman er tegen aankijkt en vooral wat er de werkelijke reden van is dat ze elkaar misgelopen zijn. Dat laatste speelt vooral aan het eind van het verhaal, wanneer de twee elkaar na lange tijd – ze bevinden zich allebei inmiddels in de Verenigde Staten – weer treffen.

In vier delen, ieder deel heeft een eigen toonzetting, die met name komt omdat ze zich in verschillende perioden en op diverse een aantal afspeelt, geeft Kamali een goed en realistisch beeld van zowel de tijdgeest als de personages. Dat bereikt ze onder andere doordat ze waargebeurde feiten in het verhaal heeft verwerkt. Omdat ze eveneens vrij uitgebreid over ieder personage vertelt, komt de lezer veel over hen te weten, ook over hen die een relatief kleine rol in de roman hebben. Hierdoor kun je je goed in hen verplaatsen, hoewel je de een wel meer tot de verbeelding spreekt dan de ander.

De schijfstijl van de auteur is, zoals hiervoor al enigszins blijkt, inlevend en beeldend. De lezer voelt met veel personages mee, deelt in hun verdriet, hun onzekerheid, hun blijdschap en hun sprakeloosheid. Al met al is De boekhandel van Teheran een indringend verhaal dat behalve mooi ook triest eindigt.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Marjan Kamali
Titel: De boekhandel van Teheran

ISBN: 9789026350580
Pagina’s: 368

Eerste uitgave: 2020

Mist – Eric Corton

Beschrijving
Louis Koch heeft eindelijk zijn eerste, zelfgeschreven speelfilm uitgebracht. Dan wordt hij op de première benaderd door een jonge vrouw die beweert dat het verhaal van de film overeenkomt met de onopgeloste moord op haar moeder, jaren geleden in Louis’ geboortedorp. Ze komt met details die nooit in de media zijn geweest. Louis begint te twijfelen aan zijn eigen verhaal. Heeft hij dit wel echt verzonnen – en welke waarheid ligt er verborgen in een (alcoholische) nevel van vergetelheid?

Recensie
Na zijn opleiding aan de toneelschool werkte Eric Corton bij diverse theatergezelschappen, waaronder de cabaretgroep Purper. Naast acteur is hij zanger, presentator, diskjockey, columnist en auteur. Zijn schrijverscarrière begon hij in 2010 met de verhalenbundel Wilde verhalen, waarin hij een aantal persoonlijke verhalen vertelt toen hij voor reportages van Serious Request in Afrika verbleef. In 2021 verscheen zijn eerste roman Mist, waarin hij enkele autobiografische elementen heeft verwerkt.

De zesenvijftig jaar oude Louis Koch heeft eindelijk zijn eerste speelfilm, waarvan hij het script zelf geschreven heeft, geregisseerd. Tijdens de première oogst hij veel lof en iedereen die daarbij aanwezig is, is enthousiast. Na afloop wordt hij benaderd door een vrouw die beweert dat de film gelijkenis vertoont met de moord op haar moeder, jaren geleden. Omdat ze dingen verteld die nooit zijn bekendgemaakt, begint Koch aan zichzelf te twijfelen. Door zijn verleden met veel drugs en alcohol kan hij zich veel niet meer herinneren en weet hij nu niet meer of zijn scenario wel volledig fictief is.

Het verhaal wordt volledig verteld vanuit het perspectief van Louis Koch, waardoor de lezer hem vrij goed leert kennen en eveneens te weten komt wat hij vroeger gedaan heeft. Dan blijkt dat zijn leven door allerlei gebeurtenissen al vanaf zijn zestiende door alcohol wordt beheerst en dat zijn levenswijze van toen invloed heeft op zijn huidige bestaan. In het begin krijg je daarom de indruk dat hij een wat trieste man is die ook een beetje eenzaam lijkt te zijn. Naarmate de plot vordert, moet dat beeld echter bijgesteld worden en is hij, ondanks zijn voorliefde voor alcohol, eigenlijk een innemende man die vooral te kampen heeft met zijn verleden, zeker nu de film overeenkomsten heeft met wat er destijds gebeurd moet zijn.

Doordat Koch probeert te achterhalen wat zich ongeveer veertig jaar eerder voorgedaan heeft, gaat hij op onderzoek uit en daardoor heeft de roman een vrij hoog spanningsgehalte. Het bevat diverse plotwendingen en het verhaal maakt nieuwsgierig. Het is dus niet zo vreemd dat er voldoende kenmerken zijn die in een thriller niet zouden misstaan. In een tweede verhaallijn, waarin de nadruk op Kochs dementerende vader ligt, geven de verdrietige omstandigheden van een dergelijke situatie goed weer. Er zijn zelfs momenten dat het aangrijpend is. In ieder geval wordt dit uitermate realistisch beschreven en daaruit kan goed opgemaakt worden dat Corton weet waar hij het over heeft en uit eigen ervaring heeft geput.

De schrijfstijl van de auteur is beeldend (het boek leent zich er in principe wel voor om verfilmd te worden), toegankelijk en eigentijds. De diverse personages zijn goed neergezet en passen, ondanks dat een aantal van hen wel wat oppervlakkig blijft, prima in het verhaal. Het is daarom niet moeilijk om je in hen te kunnen inleven. Hierbij valt het op dat Koch zich in de plot op een positieve manier ontwikkelt, waarbij het erop lijkt dat hij aan het eind van het verhaal een overwinning op zichzelf boekt.

In de ontknoping, die verrassend is, worden alle tijdens de plot ontstane vragen beantwoord en wordt duidelijk wat de link tussen beide verhaallijnen is. De titel is overigens goed gekozen en is voor tweeërlei uitleg vatbaar: de mist in het brein van Louis Koch, maar ook de mist waar een dementerende mee te kampen heeft, want in beide situaties is sprake van geheugenverlies. Al met al heeft Corton met Mist een boeiende en realistisch aandoende debuutroman geschreven.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Eric Corton
Titel: Mist

ISBN: 9789024590100
Pagina’s: 304

Eerste uitgave: 2021

De echoman – Sam Holland

Flaptekst
Jessica Ambrose is op de vlucht. Ze wordt verdacht van het in brand steken van haar woning, waarbij haar echtgenoot is omgekomen en haar dochtertje zwaargewond raakte. Haar enige hoop is de gewetenloze rechercheur Nate Griffin, die ervan overtuigd is dat ze onschuldig is. Samen proberen ze de ware toedracht van de zaak te achterhalen.

Wanneer er in korte tijd meer verdachte zaken en moorden plaatsvinden, staat de politie voor een raadsel. Maar Jess en Nate ontdekken een link tussen de misdaden: iemand kopieert de moordmethoden van bekende seriemoordenaars uit de geschiedenis. Ze openen de jacht op een dader die zij ‘de echoman’ noemen, en zijn vastberaden hem te stoppen. Maar de echoman maakt zich alweer op voor een nieuw meesterwerk…

Recensie
Voordat Sam Holland fulltime auteur werd, heeft ze na haar universitaire psychologiestudie een paar jaar in de HR gewerkt. Ze had altijd verhalen in haar hoofd en na een aantal mislukte pogingen lukte het haar om een roman te schrijven. Vervolgens nam ze ontslag, legde haar boek voor aan een aantal agenten, ontving afwijzingen, maar zette door en uiteindelijk debuteerde ze in 2022 met De echoman. Hierin heeft ze haar fascinatie voor de kwaadaardige kant van de mens, haar interesse in de psychologie van een seriemoordenaar en de reden waarom hij zo geworden is, tot thema gemaakt.


Bij een brand in de woning van Jessica Ambrose komt haar man om het leven en raakt haar dochtertje gewond. Omdat ze ervan wordt verdacht de brand te hebben aangestoken, slaat ze op de vlucht en de enige die gelooft dat ze onschuldig is, is de geschorste rechercheur Nate Griffin. De dagen erna worden talloze moorden gepleegd die alle overeenkomsten vertonen met de werkwijze van beruchte seriemoordenaars. De politie maakt jacht op hem, maar boekt nog geen enkele vooruitgang in het onderzoek. Ondertussen bereidt ‘De echoman’, zoals de pers hem inmiddels noemt, zich voor op zijn laatste kunststukje.

‘Niemand kan zich een voorstelling maken van de verschrikkingen die nog op stapel staan.’

In tegenstelling tot wat deze laatste zin van de proloog vertelt, kan de lezer zich niet alleen goed voorstellen wat er vlak daarvoor heeft gespeeld, maar zich eveneens een globaal beeld vormen van gebeurtenissen die nog moeten plaatsvinden. Zonder meteen in gruwelijke details te treden – later in de plot gebeurt dat wel – laat de auteur in de beginfase niets aan de verbeelding over en zorgen enkele heftige scènes ervoor dat er al snel een licht spanningsveld ontstaat en dat je zonder meer nieuwsgierig wordt naar de rest van het verhaal. De ontdekking dat seriemoorden worden gekopieerd intrigeert, want hoe verknipt kan iemand zijn om dergelijke daden nog eens dunnetjes over te doen.

Het verhaal wordt voornamelijk verteld vanuit de perspectieven van Ambrose, Griffin en Cara Elliott, inspecteur van de politie, en Griffin’s zus. Zij zijn het meest uitgewerkt en met name de twee eerstgenoemden blijken min of meer beschadigd te zijn, hetgeen hun functioneren enigszins belemmert. Desalniettemin zijn het interessante personages die meer met elkaar gemeen hebben dan op het eerste gezicht lijkt. Verhoudingsgewijs blijft de seriemoordenaar als karakter een beetje onderbelicht. Enkele krantenberichten en psychologische verslagen geven iets meer informatie over zijn persoonlijkheid, maar omdat daar verder niets meer mee gedaan wordt, zijn deze fragmenten aardig om te lezen, maar als onderdeel van het geheel eigenlijk overbodig.

De overwegend korte hoofdstukken van De echoman, maar ook de veelheid aan gebeurtenissen, maken dat het tempo van het verhaal behoorlijk is. Verschillende cliffhangers en plotwendingen wakkeren de nieuwsgierigheid aan en hebben een positief effect op de spanning, die overigens niet overal even hoog is. Het begrip seriemoordenaar in een thriller is weliswaar niet uniek, maar de draai die Holland eraan gegeven heeft, is bijzonder en fascinerend en de kennis die ze over dergelijke moorden en hun daders heeft, heeft ze kundig in haar boek verwerkt. Toch ontkomt de auteur niet aan een aantal clichés, want bijvoorbeeld een korpsleiding die wil dat gisteren resultaten worden geboekt, hebben we al veel vaker gezien.

Een bondige en heldere schijfstijl, waarbij de dialoog veel aandacht krijgt, tezamen met diverse afschuwelijke en soms lugubere scènes, zorgen voor zowel een aangename als afschuwwekkende leeservaring. Met het door Ingrid Zweedijk vertaalde De echoman heeft Holland zich meteen in de kijker gespeeld. De thrillerliefhebber zal vast en zeker meer van haar horen, misschien zelfs met een vervolg op dit debuut, want het laatste hoofdstuk biedt daarvoor de ruimte.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Sam Holland
Titel: De echoman

ISBN: 9789402764413
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2022

Wie niet waagt – Jeffrey Archer

Beschrijving
Bassam. De jongen om wie je op straat met een boog heenloopt. Een gestolen fiets ruilt hij voor een blok hasj en begint daarmee zijn weg die hem zal leiden tot de troon van de discotheek. Hij voorziet jou van medicinaal genot wanneer het je uitkomt, en jij wilt hem terugsturen naar zijn ‘eigen land’ als je hem niet meer wilt tolereren. Maar Bassam heeft dromen, terwijl hij met zijn bende van ellende in twee werelden leeft: in een sombere achterbuurt van Schiedam en tegelijk permanent in liefdevolle gedachten aan zijn overleden moeder.

Recensie
Een frauduleuze investering, waarbij voormalig parlementslid Jeffrey Archer een vermogen verloor en geruïneerd dreigde te raken, was er de aanleiding van dat hij begon met schrijven. Vervolgens debuteerde hij in 1976 met de roman Not a penny more, not a penny less, die binnen een jaar aan zeventien landen werd verkocht en waardoor hij uitgroeide tot een wereldwijd bestsellerauteur. In 2019 verscheen de thriller Nothing ventured (Wie niet waagt, 2022), het eerste deel van een serie met William Warwick.

Al op achtjarige leeftijd wist William Warwick dat hij rechercheur bij Schotland Yard wilde worden, zeer tegen de zin van zijn vader, die liever had gezien dat hij in diens voetsporen zou treden en advocaat werd. Warwick, groot liefhebber van kunst, houdt echter vast aan zijn idealen en vele jaren later wordt hij toegevoegd aan de afdeling Kunst en Antiek van de Yard. Hij krijgt een aantal dossiers toegewezen, maar de grootste zaak waaraan hij mag werken, is die van de diefstal van een beroemd en waardevol schilderij.

‘Dit is geen detectiveverhaal, maar een verhaal over een detective.’ Met deze zin, die aan de plot voorafgaat, waarschuwt de auteur de lezer wat hij globaal van Wie niet waagt mag verwachten. Maar is dit een terechte kennisgeving? Aan de ene kant wel, aan de andere niet. Het is namelijk zonder meer waar dat deze thriller voor een groot deel over Warwicks leven en carrière gaat, maar Archer verliest daarbij de politionele aspecten niet uit het oog. Hij besteedt immers ruim voldoende aandacht aan enkele onderzoeksactiviteiten waar de beginnend rechercheur zich samen met zijn collega’s mee bezighoudt. Door deze opzet leer je de politieman goed kennen en krijg je tevens een behoorlijk inzicht in de voortgang van zijn nog prille loopbaan.

Tijdens de plot krijgt de lezer een aantal wendingen voorgeschoteld, die voor diverse interessante en soms onverwachte situaties zorgen. Toch levert dit in totaliteit geen zinderende spanning op, mede omdat er in feite zo goed als geen enkele actie in de thriller voorkomt. Hoewel het verhaal vanaf het begin weet te boeien, is het aan het eind het meest enerverend. Dan wordt er afwisselend verslag gedaan van twee rechtszaken en vooral de heropende op een al veroordeelde – en naar eigen zeggen onschuldige – moordenaar is intrigerend. Uiteindelijk is het slotakkoord, waarin alles op z’n pootjes terechtkomt, niet al te spectaculair, ondanks dat de deur met een naar een cliffhanger neigende laatste zin redelijk wijd open wordt gezet. Hieruit kan zonder meer worden opgemaakt dat Warwicks geschiedenis nog niet afgelopen is.

Archer wordt gekenmerkt als een meesterverteller en in dit boek maakt hij dat volledig waar. Met soepele pen leidt hij de lezer zonder veel moeite van de ene naar de andere scène, geeft hij de sfeer van destijds – het verhaal speelt zich aan het eind van de jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw af – uitstekend weer en geeft hij de personages zowel een stem als een gezicht. Onder andere hierdoor is zijn schrijfstijl beeldend en inlevend en komen de verschillende karakters over als mensen van vlees en bloed. Het taalgebruik van de auteur is vlot en eigentijds en zo nu en dan met een gezonde dosis humor en spitsvondigheden doorspekt.

In dit eerste deel, van wat in principe een achtdelige serie moet worden, gaat de auteur voortvarend van start. De jonge Warwick, maar ook zijn vriendin Beth Rainsford, nemen de lezer voor zich in en de diverse verhaallijnen in het boek weten je van begin tot eind te boeien. Al met al is Wie niet waagt, in een goede en fijne vertaling van Joost van der Meer, een sfeervolle en gemoedelijke thriller.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jeffrey Archer
Titel: Wie niet waagt

ISBN: 9789402708697
Pagina’s: 352

Eerste uitgave: 2022