Beschrijving
Elk jaar, in de nacht van 5 op 6 november, slaat hij toe, de Das. Een seriemoordenaar die inbreekt in de kelder van het huis van zijn prooi. Zijn slachtoffers worden de grond in gesleept en verdwijnen vervolgens spoorloos.

Op een dag vindt uitgever Annika Granlund voor de deur van haar kantoor een met modder besmeurd manuscript. De titel is De Das en het verhaal is een morbide biografie van een seriemoordenaar die ondergronds leeft. Annika ziet kans met dit manuscript haar noodlijdende uitgeverij te redden, die failliet zal gaan als ze niet snel een bestseller vindt.

Ze besluit het uit te geven, ook al is het een controversieel verhaal. Haar beslissing blijkt dramatische gevolgen te hebben en langzaam maar zeker raakt ze weer in de greep van de duistere krachten die ze als kind dacht te hebben overwonnen.

Wie is de Das? Wie schreef het boek? En wie of wat houdt zich schuil onder de grond?

Recensie
Onder de naam Fredrik Persson schreef de Zweedse advocaat en auteur Fredrik Persson Winter twee jeugdboeken. Omdat een derde werd afgewezen, begon hij uit frustratie aan een kort verhaal waarin een monster voorkwam. Het idee daarvoor kreeg hij door een geluid van graafmachines. Uiteindelijk heeft hij zijn ideeën verwerkt in zijn in 2022 verschenen debuutthriller De Das. Behalve auteur is hij ook een van de makers van de in Zweden succesvolle podcast Fantastisk Podd, dat over het schrijven van sciencefiction, fantasy en horror gaat.

Annika Granlund werkt bij een kleine uitgeverij en op een ochtend vindt ze een bemodderd manuscript, met als titel Ik ben de Das, voor de deur van haar kantoor. Ze leest het door, is er enthousiast over en, ondanks dat de auteur zes jaar eerder spoorloos is verdwenen, geeft ze het uit. Het boek is echter omstreden, omdat jaarlijks, in de nacht van 5 op 6 november, een mysterieuze moord wordt gepleegd. De slachtoffers lijken namelijk in de grond te verdwijnen, waarna er van hen geen spoor meer te vinden is.

Na de proloog, waarin inspecteur Cecilia Wreede op de laatste plaats delict van de jaarlijks toeslaande moordenaar de Das rondloopt, begint ieder hoofdstuk met een paar regels in cursief. Die zinnetjes zijn het verhaal van degene die zich de Das noemt en maken deel uit van het manuscript dat Annika Granlund gevonden heeft. Het is de bedoeling dat die regeltjes de lezer nieuwsgierig maken, maar eveneens voor een verhoogde spanningsboog zorgen. Dat lukt echter niet, want daarvoor zijn ze te kort, ben je, ondanks de niet al te lange hoofdstukken, snel kwijt wat er gezegd wordt en hebben ze totaal geen spanning. Het komt er min of meer op neer dat je niet geneigd bent meteen te willen weten hoe het vervolg van die cursieve fragmenten is.

Het verhaal, dat uit drie delen (akten genoemd) bestaat, wordt afwisselend verteld vanuit de perspectieven van Granlund en Wreede, waarbij eerstgenoemde het meest aan het woord is. Zowel in het eerste als tweede deel gaat het, wat Granlund betreft, voornamelijk over haar privésituatie, de problemen die haar werkgever heeft en de daaraan gerelateerde noodzaak het door haar gevonden manuscript in boekvorm uit te geven. Dit is allemaal aardig om te lezen en te weten, maar spannende momenten levert dat niet op. Een eerste spannend voorval doet zich pas in hoofdstuk vierentwintig (er zijn er negenentachtig) voor en dat heeft dan nog niet eens betrekking op de misdaad en het bijbehorende onderzoek. Vervolgens wordt het pas in de ontknoping enigszins thrillerachtig, maar niet zodanig dat het verrassend of opzienbarend wordt.

De twee belangrijkste personages (Wreede en Granlund) zijn redelijk tot goed uitgewerkt, over hen komt de lezer het meest te weten. Toch kun je je moeilijk met hen vereenzelvigen. Dat komt voornamelijk door hun gedrag. De inspecteur leidt aan tunnelvisie, – dat hoeft niet per se nadelig voor haar karakter te zijn – maar ze is, tegen beter weten in, nogal overtuigd van haar gelijk. Granlund wordt gedurende de plot irritanter en onredelijker; de sympathie die ze had kunnen hebben, is ver te zoeken. De plot is over het algemeen oppervlakkig en is in de eerste twee delen vooral gericht op de persoonlijke perikelen van beide protagonisten. Pas in de derde akte ligt de nadruk iets meer op het politieonderzoek. Veel te laat en te weinig voor een thriller.

Het idee achter het schrijven van De Das is goed, maar het is Persson Winter niet gelukt daar een goede invulling aan te geven. Hij bewijst zonder meer dat hij het beheerst om een vlot lopend verhaal te schrijven, – zijn schrijfstijl is toegankelijk en fijn – maar zijn debuut ontbeert het aan spanning, plotwendingen en verrassingen.

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Fredrik Persson Winter
Titel: De Das
ISBN: 9789044984897
Pagina’s: 400
Eerste uitgave: 2022

Beschrijving
Ati woont in Abistan, een immens rijk vernoemd naar de profeet Abi. In dit rijk is de bevolking onderworpen aan één god. Iedere persoonlijke gedachte wordt uitgebannen, dankzij een surveillancesysteem dat overal aanwezig is en toegang heeft tot ieders ideeën en handelingen. Officieel leven de mensen unaniem in de vreugde van het geloof, zonder vragen te stellen. Wanneer Ati na een verblijf in een sanatorium naar huis reist, ziet en hoort hij dingen dingen hem doen twijfelen aan de opgelegde zekerheden. Hij begint een onderzoek naar het bestaan van een volk van afvalligen, die geen geloof hebben en in getto’s wonen.

Recensie
Nadat de Algerijnse auteur Boualem Sansal op vijftigjarige leeftijd met pensioen ging, begon hij aan het schrijven van romans. De moord op president Mohamed Boudiaf in 1992 en de opkomst van het islamitisch fundamentalisme is zijn vaderland waren voor hem de inspiratie om over Algerije te schrijven. In 1999 debuteerde hij met Le Semant des barbare, dat in Frankrijk met de Prix du Premier Roman werd bekroond. Zijn roman Onvoltooide geschiedenis was in 2011 zijn Nederlandstalige debuut. Twee jaar later verscheen 2084: Het einde van de wereld, een dystopische roman waarvoor hij een aantal prijzen heeft gewonnen.

Ati is begin dertig en woont in Qodsabad, de hoofdstad van het gigantische rijk Abistan. Het land is vernoemd naar de profeet Abi, de gezant van hun god Yölah. De bewoners van het land lijken tevreden te zijn met het leven dat ze leiden. Ze doen wat er van hen verwacht wordt en zijn trouw aan hun geloof aan één god. Als Ati, nadat hij een jaar in een sanatorium verbleef, terugkeert naar zijn woonplaats hoort hij onderweg dingen waardoor hij aan het ogenschijnlijk gelukkige en zekere bestaan in Abistan gaat twijfelen. Niet veel later gaat hij op zoek naar antwoorden.

Voordat het verhaal begint, richt Sansal zich in een kort waarschuwingsbericht tot de lezers. Hierin laat hij hen weten dat alles wat in zijn roman staat verzonnen is. De wereld die hij daarin schetst bestaat niet en, maar dat vertelt hij niet, is louter ontsproten aan zijn fantasie. In het begin van het verhaal wordt duidelijk waarom hij de lezer probeert gerust te stellen. Want Abistan, het rijk waarover hij vertelt, is namelijk een totalitaire staat waarin de bewoners geen enkele zeggenschap hebben, waarin ze gedwee hun religieuze leiders (moeten) volgen, waarin verklikkers en spionnen rondlopen en waarin andersdenkenden en misdadigers en plein public worden onthoofd. Kortom, het is geen land waarin je plezierig en gelukkig zou kunnen leven, maar omdat de bewoners niet beter weten, en daarnaast dermate geïndoctrineerd zijn, zijn ze in de veronderstelling dat ze het goed hebben.

De auteur weet het beklemmende gevoel van het leven in een dergelijke dystopie uitstekend over te brengen. Je voelt als het ware de willoosheid van zijn bewoners, ziet de beelden van een allesverwoestende oorlog voor zich, maar ook de ellende die daardoor veroorzaakt is. Verder kan hij zich bijzonder goed vereenzelvigen met Ati, vooral omdat hij zich als een van de bijzonder weinigen afvraagt of het leven in Abistan wel zo goed is als het wordt voorgedaan. In zeker opzicht kan hij als dissident worden beschouwd, al wordt hij niet als zodanig benoemd. Feit is wel dat hij door de machthebbers in de gaten wordt gehouden. Hij is dus min of meer kwetsbaar en daardoor heeft hij zonder meer de sympathie van de lezer.

Het verhaal bestaat uit vier delen, boeken genoemd. Voorafgaand aan ieder deel geeft de auteur een korte samenvatting van wat de lezer in dat gedeelte kan verwachten. De reden daarvan is niet duidelijk en van toegevoegde waarde is het evenmin. Wat verder opvalt, is dat de roman zo goed als geen dialogen heeft. Sansal vertelt en beschrijft voornamelijk. Dat gebeurt over het algemeen op een beeldende en toegankelijke schrijfwijze, hoewel er wel degelijk passages zijn waar iets moeilijker doorheen te komen is. Deze zijn sterieler en een beetje saai. Ondanks de toegankelijkheid zul je je aandacht wel bij het verhaal moeten houden, alleen al om te voorkomen dat je anders het spoor enigszins bijster raakt.

Ofschoon de plot volledig fictief is, zijn er situaties die min of meer herkenbaar zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het doel van IS: het oprichten van een Islamitische Staat, actueel toen Sansal zijn boek schreef. Een dystopische wereld zoals de auteur in 2084: Het einde van de wereld weergeeft, is misschien té ver gezocht, maar dat er groeperingen zijn (geweest) die zo’n grootmacht nastreven, is niet ondenkbeeldig.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Boualem Sansal
Titel: 2084: Het einde van de wereld
ISBN: 9789044537048
Pagina’s: 284
Eerste uitgave: 2016

Beschrijving
Hugh ‘Shuggie’ Bain brengt in de jaren tachtig zijn jeugd door in een vervallen sociale huurwoning in Glasgow. Agnes, zijn moeder, is alles voor Shuggie. Zij behoudt haar trots door er altijd goed uit te zien. Toch zoekt ze steeds vaker troost in drank. Shuggie probeert intussen uit alle macht normaal te zijn, ook al ziet iedereen dat hij ‘anders’ is dan de andere jongens. Agnes steunt haar zoon, maar haar verslaving begint alles te overschaduwen, zelfs de liefde voor haar Shuggie.

Recensie
Nadat Douglas Stuart tweeëndertig afwijzingen had gekregen, was er eindelijk een uitgever die het aandurfde om zijn debuutroman Shuggie Bain (2021) te publiceren. Dat heeft geen van beide windeieren gelegd, want in 2020, het jaar waarin het oorspronkelijk verscheen, won de roman de prestigieuze Booker Prize en is het in minimaal achtendertig talen vertaald. Het boek, waar hij tien jaar lang aan heeft geschreven, is gebaseerd op zijn eigen jeugd, maar niet per definitie autobiografisch.

De vijfjarige Hugh ‘Shuggie’ Bain woont samen met zijn familie bij de ouders van zijn moeder Agnes. Nadat zijn aan alcohol verslaafde moeder zich voor de zoveelste keer heeft misdragen, verhuizen ze, zonder vader, naar een vervallen sociale huurwoning in een buitenwijk van Glasgow. Agnes doet er alles aan om er goed uit te blijven zien, maar haar drankzucht neemt steeds grotere vormen aan. Ondanks dat Shuggie haar verzorgt en ondersteunt, wil hij niets anders dan een normaal leven leiden; anderen vinden echter dat hij anders is.

Het verhaal begint in 1992, wanneer Shuggie zestien jaar oud is en alleen op een kamer woont. In dit eerste hoofdstuk komt de lezer een paar dingen over hem te weten. Daaruit valt op te maken dat de jongen al het een en ander heeft meegemaakt dat hoe dan ook van invloed is geweest op zijn leven tot dusver. Wat dat is geweest wordt uitgebreid uit de doeken gedaan in het vervolg, want meteen na dit begin vindt er een sprong terug in de tijd plaats en verplaatst de plot zich naar 1981. Vanaf dat moment leer je Shuggie, maar ook zijn moeder Agnes goed kennen en kom je te weten hoe het leven van vooral hen door de jaren heen verloopt.

De auteur laat dat vanuit wisselende perspectieven zien, maar het zijn voornamelijk Shuggie en zijn moeder die hun verhaal vertellen. Wat daarbij het meest in het oog springt, is dat de rode draad het alcoholisme van Agnes is en dat zij daardoor de meeste aandacht in de roman opeist. Het lijkt er daarom op dat het uitsluitend om haar gaat, maar de rol die Shuggie heeft moet zeker niet onderschat worden. Ondanks haar zo goed als voortdurende dronkenschap blijft hij als enige van de drie kinderen trouw aan zijn moeder en laat hij met regelmaat zijn onbaatzuchtige liefde voor haar zien. Desondanks is Shuggie Bain ook een roman waarin armoede, ongeluk en triestheid belangrijke elementen zijn.

Deze laatste drie kenmerken zijn tekenend voor de sfeer van het verhaal. Die is er ook een van een troosteloos en uitzichtloos bestaan. Het verval en de groeiende werkloosheid waar grote delen van Glasgow gedurende de jaren tachtig van de vorige eeuw mee te maken hadden, komen bijzonder goed tot uiting. Alle waargebeurde feiten en natuurgetrouwe omstandigheden hebben tot gevolg dat de roman uitermate realistisch is. Dit wordt versterkt door de schrijfstijl van Stuart, die is ongecompliceerd en alledaags en omdat hij veelvuldig gebruikmaakt van het platte en enigszins volkse dialect dat, zeker in de armere wijken, gesproken werd, wordt dit nog eens extra benadrukt.

Vanaf het allereerste hoofdstuk ben je bij het wel en wee van de personages betrokken – er doen zich soms situaties voor die ronduit aandoenlijk en aangrijpend zijn – en zit je in wezen al midden in het verhaal. Naarmate de plot vordert, gaat het meer en meer intrigeren en krijg je een band met de meeste personages, hoewel het vooral Shuggie is die je hart verovert. Met Shuggie Bain heeft Stuart een indringend en indrukwekkend debuut geschreven, waarmee hij de lat voor een volgende roman erg hoog heeft gelegd.

Waardering: 5/5

Boekinformatie
Auteur: Douglas Stuart
Titel: Shuggie Bain
ISBN: 9789046827574
Pagina’s: 448
Eerste uitgave: 2021

Beschrijving
Het is weer de tijd van het jaar: voor de vierentwintigste keer pakt William Wisting het dossier van de verdwijning van Katharina Haugen. De zaak werd nooit opgelost en elke jaar belt Wisting met Katharina’s echtgenoot, Martin Haugen. Het terugkerende contact tussen de politieinspecteur en de weduwnaar is in de loop der jaren uitgegroeid tot een vriendschap. Maar dit jaar is het donker in Haugens huis als Wisting er aankomt. Haugen is spoorloos verdwenen.

Op dezelfde dag krijgt Wisting bezoek van Adrian Stiller, een jonge rechercheur van de afdeling Georganiseerde misdaad. Hij heeft een verband ontdekt tussen de verdwijning van Katharina en de zaak waar hij aan werkt. De samenwerking met de gecompliceerde Stiller blijkt een ware uitdaging voor de rustige, ervaren Wisting.

Recensie
Voordat de Noorse auteur Jørn Lier Horst fulltime auteur werd, was hij hoofdrechercheur bij de afdeling moordzaken van de politie in het district Vestfold. Daarvoor heeft hij criminologie, filosofie en psychologie gestudeerd. In 2004 debuteerde hij als auteur met de thriller Nøkkelvitnet (Key wittness), dat gebaseerd is op een waargebeurde moord en niet in het Nederlands vertaald is. Dat gebeurde een jaar later wel met Toen Felicia verdween, het tweede deel van een reeks waarin hoofdinspecteur William Wisting de hoofdrol heeft. In 2017 verscheen De Katharinacode, het eerste deel van het Cold Case Kwartet.

De verdwijning van Katharina Haugen, vierentwintig jaar geleden, houdt William Wisting nog steeds bezig. Haar omvangrijke dossier kent hij grotendeels uit zijn hoofd en ieder jaar brengt hij op de dag dat ze verdween haar man Martin een bezoek; hij beschouwt hem inmiddels als een vriend. Ook dit jaar gaat hij weer naar hem toe, maar zijn woning is verlaten. Een dag later krijgt hij bezoek van Adrian Stiller van de Landelijke Recherche. De zaak van de vermiste Nadia Krogh is heropend en hierbij is de hulp van Wisting nodig. Dan ontdekken ze dat er een verband bestaat tussen beide vermissingen.

Hoewel dit alweer het twaalfde boek is waarin William Wisting voorkomt, is De Katharinacode uitstekend afzonderlijk van de andere te lezen. Het verhaal staat op zichzelf, nergens wordt verwezen naar een van de voorgaande delen en de terugkerende personages worden ruim voldoende uitgewerkt om de lezer een goed beeld van en over hen te geven. In het begin worden ze kort geïntroduceerd en gedurende de plot krijgt je geleidelijk aan wat meer over hen te weten. Tijdens de eerste hoofdstukken geeft de auteur ook wat informatie over de zaak-Katharina en uit wat daarover bekend wordt gemaakt, valt af te leiden dat haar verdwijning vierentwintig jaar geleden een mysterie was en dat nu in feite nog steeds is.

Dat wordt het nog meer als Adrian Stiller met een andere cold case op de proppen komt. De vraag is namelijk wat de vermissing van Nadia Krogh met die andere oude zaak te maken heeft. De enige overeenkomst die er is, is Martin Haugen – hij is daarom de rode draad in het door Stiller en Wisting geleide onderzoek. Dat onderzoek verloopt, net als het verhaal zelf, in een niet al te hoog tempo. Stukje bij beetje komt er nieuwe informatie naar voren, maar wel dusdanig dat de twee zaken met elkaar gelinkt kunnen worden. Dit is niet opzienbarend, want deze ontwikkeling was eigenlijk al van begin af aan te voorzien.

Ondanks het trage verloop dat De Katharinacode heeft, is het wel boeiend en interessant. Zonder dat het verhaal bol staat van actie (pas in de ontknoping is hier in geringe mate sprake van) en een zinderende spanning ontbreekt, is er wel continu een latente spanningsboog aanwezig. Die bestaat er vooral uit dat de lezer wil weten wat er werkelijk met Katherina Haugen en Nadia Krogh gebeurd is, maar toch ook wat het politieonderzoek gaat opleveren. Om dat speurwerk enigszins te sturen, heeft Stiller een ietwat onorthodox plan bedacht, waarbij hij journaliste Luna, de dochter van Wisting, bij betreft. Dit is een mooie toevoeging en heeft hoe dan ook een belangrijke meerwaarde voor zowel het onderzoek als het verhaal.

In een bijzonder vlotte, toegankelijke, zeer gedetailleerde en vooral beeldende schrijfstijl loodst Lier Horst de lezer door het Noorse landschap en maakt hem deelgenoot van minutieus recherchewerk. Over het geheel genomen is De Katharinacode niet bijster spannend, maar wel degelijk intrigerend. Pakkend vanaf de allereerste bladzijde en door zowel het tempo als de aandacht voor persoonlijke relaties, is het een Scandithriller bij uitstek.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Jørn Lier Horst
Titel: De Katharinacode
ISBN: 9789044979442
Pagina’s: 400
Eerste uitgave: 2020

Beschrijving
Amsterdam, tijdens de Eurotop verblijft de Duitse bondskanselier in de best bewaakte suite van het best bewaakte hotel van de stad. Toch wordt hij op een ochtend dood aangetroffen: vermoord … Terwijl elkaar tegenwerkende Duitse en Nederlandse autoriteiten zich koortsachtig op de zaak storten, ontvouwt zich een complot dat een weergaloze en zeer doordachte planning verraadt. De politieke thriller Het Complot Tegen Nederland is het verhaal van een succesvolle aanslag en de (euro)politieke gevolgen ervan. Het Complot Tegen Nederland begint waar De Dag van de Jakhals eindigde!

Recensie
Rob Bakker is een veelzijdig man; hij is onder andere journalist, historicus, ondernemer, docent en auteur. Na zijn opleiding journalistiek werkte hij voor diverse magazines, waaronder het satirische maandblad MAD. Later schreef hij het script voor de dramaserie Laden maar en begon hij tevens met het schrijven van boeken. Hij debuteerde in 1981 met de roman Graven en zijn eerste thriller was het in 2000 uitgebrachte FE!. Eind 2021 verscheen Het complot tegen Nederland, zijn nieuwste publicatie.

Aan de vooravond van de Eurotop in Amsterdam wordt de Duitse bondskanselier ’s nachts om het leven gebracht. Hij verbleef in een gerenommeerd en onder Franse vlag opererend hotel dat op dat moment zwaar beveiligd werd. De autoriteiten staan voor een raadsel omdat het onmogelijk leek tot de suite van de kanselier door te dringen. De Duitse en Nederlandse politie werken moeizaam samen om de moord op te lossen. Alle verrichtingen worden in de gaten gehouden door een geheime organisatie die zich De Vrienden van de Vrede noemt. Hebben zij een aandeel in de moord of is iemand anders daar verantwoordelijk voor?

Het complot tegen Nederland, dat begint met een proloog waarin een scène uit de oorlog in voormalig Joegoslavië aantoont dat destijds verschrikkelijke en onmenselijke daden zijn verricht, bevat al in het eerste hoofdstuk een interessante ontwikkeling: de moord op de Duitse bondskanselier. De auteur creëert meteen een spanningsveld en daardoor is de start veelbelovend. Deze hoopgevende aanvangsfase wordt gedurende de plot volledig waargemaakt, want – op één hoofdstuk na – de spanning in het verhaal neemt gestaag toe en er zijn talloze spannende momenten. Er zijn diverse plotwendingen, het verhaal boeit meer en meer en doordat Bakker er waargebeurde feiten in heeft verwerkt, komt het realistisch over en intrigeert het sowieso.

Het verhaal heeft drie verhaallijnen: de moord op de kanselier en het onderzoek naar de dader, het doen en laten van de moordenaar, maar ook het Joegoslavië-tribunaal dat gelijktijdig met de Eurotop plaatsvindt. Hierdoor wordt het verhaal vanuit verschillende perspectieven verteld en krijgt de lezer een uitstekend en volledig beeld van wat zich allemaal afspeelt en heeft afgespeeld. Het is van meet af aan duidelijk dat er een onderling verband tussen de subplots bestaat, maar naarmate het verhaal vordert komen ze dichter en dichter naar elkaar toe, tot ze in de actierijke ontknoping samenvallen. Er wordt, behalve door de autoriteiten, overigens ook nog door een andere partij jacht op de moordenaar gemaakt. Dit zorgt voor een extra dimensie in het verhaal, maar niet zodanig om het als afzonderlijke verhaallijn te beschouwen.

Ondanks de overwegend lange hoofdstukken heeft Het complot van Nederland over het algemeen een behoorlijk tempo. Het lijkt er zo nu en dan op dat er niet zo heel veel gebeurt, maar dat is schijn. De hoofdstukken bevatten allerlei perspectiefwisselingen en in het hele boek komen ettelijke scènes voor met een hoog actiegehalte. Dit alles heeft dus een gunstige uitwerking op de snelheid. De schrijfstijl van Bakker is overwegend beeldend en zonder meer toegankelijk. Het tweede hoofdstuk, waarin de lezer meer achtergrondinformatie over De Vrienden voor de Vrede krijgt, is wat minder boeiend en enigszins saai. De gegeven informatie is echter wel van belang en daardoor noodzakelijk.

Dat het verhaal als een nachtkaars uitgaat, kan niet worden gezegd, de moordenaar is immers uitgeschakeld. Toch is het wel onbevredigend dat niet iedereen die bij de dood van de kanselier betrokken is, ontmaskerd is. Desondanks is Het complot van Nederland (de titel dekt de lading van het verhaal niet helemaal) een prima thriller en een goed voorbeeld van een politiek steekspel waarin het er veel van weg heeft dat het recht van de sterkste de overwinnaar geworden is.  

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Rob Bakker
Titel: Het complot tegen Nederland
ISBN: 9789493192256
Pagina’s: 266
Eerste uitgave: 2021

Beschrijving
2001. In een buitenwijk van Oslo zijn twee elfjarige jongens vermoord. Naast de twee lichamen wordt een dode rode vos gevonden. De zaak lijkt op een andere onopgeloste zaak uit Zweden. Holger Munch is hoofd van een nieuwe onderzoekseenheid en heeft een team van de beste rechercheurs. Hij wordt gebeld door de politieacademie, ze hebben een buitengewoon getalenteerde studente die bij hun tests de hoogste scores haalde: Mia Krüger. Munch toont de jonge Mia Krüger foto’s van beide plaats delicten en ze heeft maar een paar minuten nodig om dingen te zien waar zijn team niet eens aan heeft gedacht. Het begin van een samenwerking en van een de meest bloedstollende jachten op een seriemoordenaar ooit…

Recensie
Ik reis alleen, de in 2015 in het Nederlands verschenen debuutthriller van Samuel Bjørk (een pseudoniem voor Frode Sander Øien) was meteen een groot succes en betekende zijn internationale doorbraak als auteur. Dit eerste deel met Holger Munch en Mia Krüger was tevens de start van een serie die inmiddels in meer dan twintig landen is uitgebracht. Daarnaast wordt er in zowel Zweden als de Verenigde Staten een tv-serie van gemaakt. Sneeuwwit, dat eind 2021 is gepubliceerd, is het nieuwste deel van de reeks en is een prequel op de drie voorgaande boeken.

In een buitengebied van Oslo worden de lichamen van twee elfjarige jongens gevonden. Ze zijn sierlijk neergelegd en tussen hen in ligt een dode vos. Holger Munch, het hoofd van de nieuwe onderzoekseenheid die de zaak mag oplossen, wordt benaderd door de rector van de politieacademie. Ze hebben een bijzonder getalenteerde studente die ver boven de anderen uitsteekt. Mia Krüger wordt vervolgens aan het team toegevoegd en blijkt al snel van meerwaarde te zijn: ze ontdekt dingen waar anderen nog niet bij hebben stilgestaan. Desondanks valt het niet mee om de identiteit van de moordenaar snel te achterhalen.

Wat eraan voorafging. Dat is in het kort hoe Sneeuwwit in zekere zin kan worden beschouwd. In drie eerdere thrillers heeft de lezer al kennis kunnen maken met Holger Munch en Mia Krüger, maar in deze prequel geeft Bjørk veel meer achtergrondinformatie over hen. Zo komt de lezer onder andere te weten wat er de aanleiding van is dat Krüger aan het nieuw gevormde team van Munch is toegevoegd. Ook aan Fredrik Riis, een van de rechercheurs van de eenheid, wordt relatief veel aandacht besteed. Je kunt je daarom niet aan de indruk onttrekken dat een uitgebreide introductie van de personages het belangrijkste doel van de auteur is. De misdaad, die uiteraard ook in dit boek voorkomt, is daar enigszins ondergeschikt aan gemaakt.

Sneeuwwit begint met een beknopte proloog die leest als een summier verslag waarin melding wordt gemaakt van de dood van twee elfjarige Zweedse jongens acht jaar eerder. Behalve dat deze inleiding zodanig geschreven is dat het lijkt alsof de moorden daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, zorgt die er tevens voor dat de lezer benieuwd is naar wat dit voorval met de rest van de plot te maken heeft. Hierover komt al snel duidelijkheid, want de Noorse en Zweedse zaken vertonen grote overeenkomsten. Het politieonderzoek komt op gang en een groot aantal personages en verhaallijnen passeert de revue. De lezer vraagt zich daarbij af wat de laatste twee met het verhaal te maken hebben, maar uiteindelijk integreren ze in de plot en begrijpt de hij de logica en het nut ervan.

Ondanks diverse onverwachte ontwikkelingen die zich tijdens het verhaal voordoen en die je soms op het verkeerde been zetten, valt het, alhoewel je zo nu en dan wel nieuwsgierig wordt gemaakt, met de spanning nogal tegen. De gedetailleerde beschrijvingen van veel personages – hoe interessant die ook zijn – en het gedegen, maar traag verlopende onderzoek door het team van Munch zijn daar voornamelijk debet aan. Pas in de licht onbevredigende ontknoping zijn er wat meer spannende momenten en bekruipt je het echte thrillergevoel. In deze slotfase wordt de identiteit van de dader bekend, maar een kleine kanttekening die daarbij geplaatst moet worden, is dat helaas niet ingegaan wordt op zijn beweegredenen om de moorden te plegen. De lezer blijft dus met in ieder geval één vraag zitten.

Met Sneeuwwit, dat prima is vertaald door Perpetua Uiterwaal en Liesbeth Huijer, toont Bjørk andermaal aan dat hij een boeiend en leesbaar verhaal kan schrijven. Het is hem echter niet gelukt om deze prequel dezelfde intensie mee te geven als de drie eerdere boeken.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 3/5

Boekinformatie
Auteur: Samuel Bjørk
Titel: Sneeuwwit
ISBN: 9789024597093
Pagina’s: 400
Eerste uitgave: 2021

Beschrijving
Na de dood van haar man komt Tessa David tegen. Ze is helemaal in de ban van haar nieuwe liefde en voelt zich sinds jaren weer springlevend. Maar dan blijkt David niet de charmante man te zijn die ze dacht dat hij was. Sterker nog, hij doet dingen met haar die ze helemaal niet wil. Aan hem ontsnappen lijkt onmogelijk, maar dan krijgt ze hulp uit onverwachte hoek…

Recensie
Hoewel Loes den Hollander (1948) al van jongs af aan geschreven heeft, debuteerde ze pas in 2006 met de literaire thriller Vrijdag. Vanaf dat moment kreeg haar nieuwe carrière vorm en publiceerde ze minimaal twee boeken per jaar. Ze groeide uit tot een van de succesvolste auteurs van Nederland en heeft inmiddels zevenentwintig boeken op haar naam staan. Voor haar hele oeuvre ontving ze in 2021 de Gouden Vleermuis. Een paar dagen na de uitreiking van deze prijs verscheen haar meest recente thriller Je bent aan de beurt.

Vier maanden na het overlijden van haar man Levi ontmoet Tessa David. Ze is meteen onder de indruk van hem en zijn blauwe ogen. Hij vertelt haar dat zijn vrouw Josefien aan kanker is gestorven en Tessa heeft alle begrip voor zijn gevoel. In het duinhuisje waar David haar later mee naartoe genomen heeft, laat hij zijn ware aard zien en ontpopt hij zich als iemand die macht op haar wil uitoefenen. Tessa wil dan niets meer met hem te maken hebben, maar van hem afkomen is moeilijker dan ze denkt.

In 2019, zo valt in het nawoord te lezen, schreef Den Hollander voor het tijdschrift Flair een verhaal met de titel Een weekend aan zee. Tessa en David waren daarin de hoofdpersonen en direct na publicatie wist de auteur dat ze nog meer met hen wilde doen. Een jaar later bracht ze diverse veranderingen aan in het kortverhaal en zo is het veel uitgebreidere Je bent aan de beurt ontstaan. Dat begint met een (hernieuwde) kennismaking met deze twee personages en in de eerste paar hoofdstukken, die niets aan de verbeelding overlaten, ervaar je wat Tessa moet ondergaan en heb je onmiddellijk door dat David een wel heel erg foute man is. Met deze enigszins spannende aanvangsfase heeft de auteur haar kruit meteen verschoten, want hierna blijft de spanning volledig achterwege – een enkel moment halverwege en aan het eind uitgezonderd.

Het verhaal wordt afwisselend verteld vanuit verschillende perspectieven en daardoor leert de lezer de belangrijkste personages vrij goed kennen en met name de karakters Tessa en David zijn behoorlijk uitgewerkt. Desondanks is het onmogelijk om je met een van die personages te kunnen identificeren. Een van de cruciale oorzaken daarvan is dat ze niet zo aansprekend zijn, maar ook de schrijfstijl van de auteur is daar debet aan. Omdat Den Hollander Je bent aan de beurt volledig in de derde persoon heeft geschreven, leven zowel de personen als de meeste dialogen niet, het is allemaal nogal afstandelijk. Veel hoofdstukken lezen daarom als een verslag, een opsomming van wat er zoal gebeurd is.

De auteur heeft voor deze thriller een thema gekozen dat helaas nog steeds actueel is en waarbij je je realiseert dat de MeToo-beweging absoluut noodzakelijk is. Het is zonder meer een feit dat grensoverschrijdend gedrag nooit goed valt te praten, maar in dit verhaal lijkt het er wel op dat het merendeel van de mannen zich daar schuldig aan maakt. Er is zegge en schrijve maar één man die zich correct weet te gedragen en verhoudingsgewijs is dat een onjuiste afspiegeling van de werkelijkheid. Een ander manco in het verhaal is dat wat Tessa overkomen is, hoe verschrikkelijk het natuurlijk is, niet als zodanig overkomt. Het gedrag en handelen van David zou bij zijn slachtoffers en de lezers een beklemmend gevoel moeten oproepen. Dat dit niet gebeurt, is voor een groot deel te wijten aan de al genoemde afstandelijke manier van schrijven.

Het uitgangspunt van Je bent aan de beurt is in principe niet verkeerd, maar de schrijfwijze, het gebrek aan spanning, een minimaal aantal plotwendingen en de voorspelbaarheid zijn de voornaamste redenen dat het verhaal en de essentie ervan zo goed als niet uit de verf komen.

(Dit boek heb ik voor Hebban gerecenseerd.)

Waardering: 2/5

Boekinformatie
Auteur: Loes den Hollander
Titel: Je bent aan de beurt
ISBN: 9789461096005
Pagina’s: 288
Eerste uitgave: 2021

Beschrijving
Op een hete zomerdag doet inspecteur Elena Blanco een inval in een woning. In de kamer van de tienerzoon doet ze een schokkende ontdekking: de jongen kijkt online naar een live uitgezonden wreed schouwspel, samen met talloze anonieme toeschouwers. Wie zit hierachter?

Elena is al maanden bezig om de machtige criminele organisatie op te rollen die verantwoordelijk lijkt voor deze en nog veel meer extreme beelden. Maar kan ze de weg vinden in de donkerste krochten van het internet en houdt dit macabere complot verband met de verdwijning van haar zoon, die al jaren wordt vermist? Want waar is Lucas? Wie is hij nu? En welke grenzen is Elena bereid te overschrijden?

Recensie
Carmen Mola is het pseudoniem van een auteur die onbekend wil blijven. Er zijn zelfs geruchten dat het om drie schrijvers gaat. Wat wel bekendgemaakt is, is dat ze professor aan de universiteit, daar doceert en dat ze met haar man en drie kinderen in Madrid woont. Omdat ze onbekend wenst te blijven, wordt ze de Spaanse Elena Ferrante genoemd. In 2018 debuteerde ze in ieder geval met de thriller De zigeunerbruid, het eerste deel van een trilogie met inspecteur Elena Blanco. In november 2020 verscheen het tweede deel, Het duistere net.

Inspecteur Elena Blanco en haar team zijn al een lange tijd bezig om een crimineel netwerk te ontmantelen die extreem gewelddadige wedstrijden organiseert waarbij dodelijke slachtoffers vallen. Terwijl dit live via het Dark Web wordt uitgezonden, valt het BAC-team van Elena een woning binnen waar een tienerjongen die beelden bekijkt. Hij is echter niet degene die voor het extreme geweld verantwoordelijk is. Wat dat betreft tast de politie nog in het duister. Elena weet echter wel dat er een verband is met haar acht jaar geleden ontvoerde zoon Lucas. Is hij de spil waar alles om draait en keert hij nog bij haar terug?

Het duistere net bestaat uit vijf delen en aan ieder deel gaat een korte cursieve tekst vooraf. In de eerste wordt de ontvoering van Lucas, de zoon van Elena, beschreven en de overige vier gaan over hoe het hem verder is vergaan. Deze cursiefjes intrigeren, maken nieuwsgierig en zijn ook verhelderend, vooral omdat de lezer iets meer over de reden van zijn ontvoering te weten komt. De eerste hoofdstukken zorgen ervoor dat je meteen al volop in het verhaal zit. Er is spanning, er gebeurt veel en er zijn heftige en mensonterende taferelen, die je zelf niet zou willen ondergaan. Kortom, het thrillergehalte liegt er niet om. Door de lengte van de hoofdstukken, ze zijn stuk voor stuk kort, zit er over het algemeen een behoorlijk tempo in.

Doordat het verhaal vanuit diverse perspectieven wordt verteld, krijg je over het merendeel van de personages wel iets te weten, maar het is toch vooral Elena waar de meeste aandacht naar uitgaat. Dit komt natuurlijk omdat zij de spil in het onderzoek is, maar bovenal omdat de verdwijning van Lucas een belangrijk deel van de plot uitmaakt. Dit persoonlijke leed van Elena kwam in De zigeunerbruid, het eerste deel van de trilogie, ook al even naar voren, maar desondanks is Het duistere net als zelfstandig boek heel goed te lezen. Er zijn wel een paar kleine verwijzingen naar het voorgaande, maar die zijn dusdanig dat het te verwaarlozen valt. De enige reden om de drieluik op volgorde te lezen, is de ontwikkeling van de terugkerende personages en wat meer informatie over hun achtergrond.

Van meet af aan heeft de plot een continu spanningsveld, de ene keer is het gedoseerd, de andere keer weer zinderend. Veel hoofdstukken eindigen in cliffhangers, maar de grootste en krachtigste zitten telkens aan het eind van ieder deel. Dan word je geprikkeld om eigenlijk meteen naar het volgende door te gaan. De ontknoping, waarvan het even lijkt alsof het als een nachtkaars dreigt uit te gaan, is uiteindelijk toch nog even onverwacht als verrassend. Toch past het wel degelijk in de lijn van het verhaal en heeft het, naar het laat uitzien, gevolgen voor het BAC-team. Maar of het inderdaad zo gaat uitpakken, is uiteraard de grote vraag. Vooral omdat er nog een laatste deel van de trilogie aankomt.

Al met al houdt Het duistere net, dat in een toegankelijke en fijne stijl geschreven is. de lezer aardig bezig. Mede omdat het je laat inzien dat een kind dat al vanaf jonge leeftijd gehersenspoeld wordt later tot gruwelijke dingen in staat is.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Carmen Mola
Titel: Het duistere net
ISBN: 9789401627115
Pagina’s: 416
Eerste uitgave: 2020

Beschrijving
Ik ben bij de guerrilla gegaan in de vaste overtuiging dat ik de jungle nooit meer uit zou komen. Dat ik mijn leven zou wijden aan en zou geven voor een revolutionair ideaal. In 2012 besloot die guerrilla dat er een vredesproces moest komen dat, in tegenstelling tot eerdere pogingen, ook nog eens tot een ontwapeningsproces leidde. Mijn leven in de jungle werd plotseling onderbroken en ik begon mijn re-integratieproces in de Colombiaanse samenleving. Pech? Geluk? Een geluk bij een ongeluk?

Dit boek is een relaas van wat ik gezien en beleefd heb. Dat hoeft niet per se te passen in het referentiekader dat de meeste Europeanen van de farc, of van Colombia, hebben. Er zijn getuigenissen beschikbaar van slachtoffers van ontvoeringen, van soldaten, van politici, maar dit is mijn verhaal, de getuigenis van iemand die er nog steeds van over­tuigd is dat er een andere wereld mogelijk is.

Recensie
Nadat de in het Twentse Denekamp geboren Tanja Nijmeijer haar studie aan de Universiteit Groningen had afgerond, vertrok ze in 2002 naar Colombia om zich bij de FARC aan te sluiten. Vijf jaar later haalde ze voor het eerst het nationale en internationale nieuws nadat het Colombiaanse leger na een aanval op een FARC-kamp in de jungle haar dagboek in handen heeft gekregen. In 2012 maakte ze deel uit van een delegatie die met de Colombiaanse regering vredesonderhandelingen voerde. Eind 2021 verscheen haar autobiografie Van guerrilla naar vredesproces, waarin ze schrijft over haar leven en ervaringen binnen de guerrillaorganisatie.

Voordat Nijmeijer haar verhaal over haar verblijf bij de FARC vertelt, beschrijft ze in de eerste hoofdstukken van haar autobiografie in vogelvlucht hoe ze in Nederland geleefd heeft. Ze begint met haar herinnering dat ze op vierjarige leeftijd, en tot groot ongeloof van haar ouders, ontdekt dat ze al kan lezen. Vervolgens doorloopt ze een aantal levensfasen tot ze in de belangrijkste belandt die, maar dat weet ze op dat moment nog niet, van grote impact blijkt te zijn op haar verdere leven. Nijmeijer besluit namelijk om haar stage van één jaar in Colombia te willen volbrengen. Na enkele vijven en zessen krijgt ze hier toestemming voor en, hoewel ze zich voor vertrek al in het land verdiept heeft, krijgt ze ter plekke een almaar groeiende interesse in de politieke situatie van de republiek en het onrecht dat vele bewoners wordt aangedaan.

Na dat stagejaar keert ze terug naar Nederland om haar studie af te ronden, maar wel met de intentie zo snel mogelijk terug te keren naar Colombia. Dat doet ze begin 2002 en vanaf dat moment zet ze zich steeds meer in voor de FARC. Nijmeijer beschrijft haar eerste taak bij de stadsmilitie van Bogotá en dat ze (van de uitwerking) daarvan nogal geschrokken is. Ze zet echter door, want ze heeft een persoonlijke missie: iets doen aan de ongelijkheid en onrechtvaardigheid in Colombia en de wereld. Dit ideaal, zo valt in de autobiografie te lezen, heeft ze al geruime tijd, want tijdens haar studietijd had ze zich reeds aangesloten bij de Internationale Socialisten. Mettertijd zijn haar opvattingen radicaler geworden en dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat ze, op eigen verzoek, ook aan het front ging meestrijden.

Nijmeijer vertelt dat er momenten zijn geweest dat ze het moeilijk heeft gehad, maar dat ze zich desondanks voor haar idealen wilde blijven inzetten. Dat haar familie een keer op bezoek mocht komen, vond ze fijn, maar daarbij maakt ze de kanttekening dat ze tijdens de stroef lopende ontmoeting merkte dat ze uit elkaar zijn gegroeid. Na verloop van tijd krijgt Nijmeijer een rol tijdens het vredesproces en hierdoor gaat ze over een aantal zaken anders denken, hoewel ze een rechtvaardige wereld nog wel blijft nastreven. Uiteindelijk besluit ze, door verschillende teleurstellingen en onthechting, begin 2020 haar lidmaatschap van de FARC op te zeggen. Terug naar Nederland gaan, zit er voor haar echter niet in. Ze staat nog steeds op de Interpol-lijst van gezochte personen en wordt door veel landen als terrorist beschouwd.

Aan het eind van haar verhaal vertelt de voormalig guerrillastrijdster dat de diverse media regelmatig aan haar vragen of ze dezelfde keuzes zou maken als ze alles over kon doen. Nijmeijer vindt het lastig om daar een antwoord op te geven, maar uit haar reactie kan toch opgemaakt worden dat ze het sowieso anders zou doen. In Van guerrilla tot vredesproces geeft Nijmeijer geen lofzang op de FARC, maar vertelt ze op een bijzonder fijne en leesbare wijze hoe ze destijds tot haar besluit gekomen is, hoe ze al die jaren heeft ervaren, maar ook hoe het kwam dat haar mening ten opzichte van de organisatie langzaam veranderde. Voor iemand die hierin geïnteresseerd is, is dit zonder meer een boeiend en interessant relaas.  

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Tanja Nijmeijer
Titel: Van guerrilla naar vredesproces
ISBN: 9789048851829
Pagina’s: 400
Eerste uitgave: 2021