Flaptekst
Er is geen stad die meer tot de verbeelding spreekt dan New York.
De stad is veel bezongen, veel besproken, maar zelden zo compleet en indrukwekkend beschreven als in deze roman. Als lezer begin je je wandeling door de geschiedenis van New York in de tijd van Peter Stuyvesant en volg je steeds enkele tot de verbeelding sprekende families, zodat je de stad zich door hun ogen ziet ontwikkelen tot wat die nu is. Wandel door Central Park, over Fifth Avenue en over de Brooklyn Bridge. Lees over het New York van de Indiaanse nederzettingen van Manhattan en het Nederlandse Nieuw-Amsterdam tot de Engelse overname, van de Onafhankelijkheidsoorlog, de grote beurskrach van 1929 en de bouw van het Empire State Building tot de nadagen van 9/11.
New York laat een onuitwisbare indruk achter.

Recensie
Er zijn niet veel steden ter wereld die enorm tot de verbeelding spreken, maar New York is daar zonder twijfel één van. Daarnaast is het, vanwege zijn veelomvattendheid, immensiteit en diversiteit eveneens een van de meest complexere steden die er op aarde zijn. De Brit Edward Rutherfurd (een pseudoniem van Francis Edward Wintle) vatte het idee op om over de geschiedenis van de nu grootste stad van de Verenigde Staten een roman te schrijven. Het boek met de vanzelfsprekende titel New York werd in 2009 uitgebracht en verscheen drie jaar later in een Nederlandse vertaling.

Het verhaal, dat in feite de bestaansgeschiedenis van New York is, begint in 1664, bestrijkt vervolgens een periode van een kleine vierenhalve eeuw, waarna het uiteindelijk eindigt in 2009. Dankzij het chronologische verloop is de lezer getuige van de groei van deze stad, die destijds als een kleine nederzetting begon en in al die tijd gestaag uitgroeide tot de metropool die het nu is. Door de manier waarop deze expansie beschreven wordt – de auteur heeft talloze waargebeurde feiten en namen van werkelijk bestaande personen in de roman verwerkt – krijg je een goed beeld van de ontwikkeling van New York, maar ook welke voor- en tegenspoed dit allemaal met zich meebracht.

In de proloog, dat eigenlijk het voorwoord is, vermeldt Rutherfurd dat dit boek bovenal een roman is. Het is er echter wel een die de werkelijkheid als achtergrond heeft. De vele personages zijn weliswaar fictief, maar zoals gezegd, geldt dit niet voor de grote hoeveelheid gebeurtenissen. Een aantal voorbeelden hiervan zijn de slavernij en de bijbehorende rassendiscriminatie, de Amerikaanse burgeroorlog, de massale emigratie naar de Verenigde Staten, de beurskrach van 1929 en de terroristische aanslag op het World Trade Center op 11 september 2001, die bij velen vast en zeker nog vers in het geheugen ligt. Het gevolg van dit alles is dat de lezer het boek niet als uitsluitend fictief beschouwt, ondanks dat alle karakters uit het brein van de auteur zijn ontsproten.

Hoewel het aantal personen dat in de roman voorkomt aanzienlijk is, draait het verhaal vooral om een aantal families, waarbij het geslacht Master het meest wordt gevolgd. Hun geschiedenis is er natuurlijk een van velen, dus in bepaald opzicht staan zij symbool voor al die anderen in een vergelijkbare sociale klasse. Dit is er overigens een van enorme rijkdom en daar wordt behoorlijk de nadruk op gelegd. Helaas gaat dat ten koste van het wel en wee van een aantal andere families, waaronder een Joodse, een Italiaanse en een slavengezin. Zij waren veel minder welgesteld en soms zelfs arm. Om tegenwicht te bieden, was het interessant geweest dat de auteur meer aandacht aan had besteed aan deze gezinnen en hun aanmerkelijk slechtere omstandigheden. Nu krijg je de indruk dat het vooral de rijken waren die de stad hebben gemaakt tot wat hij geworden is.

De schrijfstijl van de auteur is vlot en toegankelijk, waardoor de op het oog informatievere gedeelten verre van eentonig of saai zijn. De belevenissen en/of wetenswaardigheden van de diverse families zijn boeiend en vervelen nergens. Sterker nog, met een aantal van hen leef je zelfs mee, terwijl je je aan enkele anderen wel hebt kunnen storen. Dit is in zekere zin wel een goed teken, want dat houdt vaak in dat je helemaal opgaat in het verhaal. Rutherfurd heeft dit zonder meer kunnen bereiken en dat maakt dat New York een intrigerende roman is die een grondig en overzichtelijk indruk geeft van de totstandkoming van de huidige wereldstad.  

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Edward Rutherfurd
Titel: New York
ISBN: 9789026129476
Pagina’s: 800
Eerste uitgave: 2012