Flaptekst
Op een koude decemberdag in 1938 wordt de vijfjarige Samuel Adler door zijn moeder op een kindertransport naar Engeland gezet. In de Kristallnacht een maand eerder hadden de nazi’s het appartement in Wenen waar het joodse gezinnetje Adler zo gelukkig was, kort en klein geslagen. Zijn vader is verdwenen, zijn moeder komt Oostenrijk niet meer uit. Samuel zal zijn ouders nooit meer zien. In Engeland wordt hij opgevangen door een kinderloos echtpaar, dat hem liefdevol begeleidt naar volwassenheid. En wanneer hij vijfendertig is, emigreert Samuel naar San Francisco, om er violist bij een symfonieorkest te worden.

Vele jaren later, in 2019, vluchten de zevenjarige Anita Díaz en haar moeder voor het geweld in El Salvador naar de Verenigde Staten. Maar aan de grens worden ze van elkaar gescheiden. Haar moeder wordt teruggestuurd en het meisje blijft alleen achter in een smerig opvangkamp. Daar ontfermt Selena Durán, een jonge maatschappelijk werkster, zich over Anita en weet een veilig thuis voor haar te vinden, bij Samuel Adler. Voor Samuel is het alsof de geschiedenis zich herhaalt. Met alles wat in zijn vermogen ligt, ondersteunt hij de pogingen van Selena om Anita’s moeder op te sporen. Samen met de jonge advocaat Frank Angileri begint Selena aan een reis die hen met het geweld tegen migranten en vrouwen confronteert.

Recensie
Medio 2023 verscheen De wind kent mijn naam, het alweer achtentwintigste boek van de Chileense auteur Isabel Allende. Voor deze roman liet ze zich inspireren door nieuwsberichten en foto’s over de systematische scheiding van vluchtende kinderen en hun ouders aan de zuidgrens van de Verenigde Staten. Tegelijkertijd moest ze denken aan het kindertransport tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen duizenden Joodse kinderen naar Engeland werden gestuurd om uit handen van de nazi’s te blijven en vervolgens nooit meer met hun ouders herenigd werden of konden worden.

Dit laatste gebeurt in december 1938 ook met de dan vijfjarige Samuel Adler nadat een maand eerder het appartement waar hij met zijn ouders woont door de nazi’s volledig gesloopt werd. Als hij in Engeland is, groeit hij op bij een kinderloos echtpaar en op zijn vijfendertigste emigreert hij naar San Francisco, waar hij als violist bij een symfonieorkest aan de slag kan. Tientallen jaren later ontfermt hij zich over het blinde meisje Anita, die met haar moeder El Salvador ontvlucht is, maar aan de grens van haar gescheiden werd. Hierna biedt hij zijn hulp aan bij het vinden van haar moeder.

De geschiedenis begint aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog en de dan heersende omstandigheden en beangstigende en bedrukkende sfeer komen bijzonder goed tot uiting. De lezer wordt als het ware meegenomen naar die zwarte periode en kan zich derhalve voorstellen hoe men, en dan met name de Joodse bevolking, gevoeld moet hebben. Veel later in de plot besteedt Allende ruim aandacht aan de vluchtelingenproblematiek en ook dit onderwerp doet wat met je, omdat de auteur diverse voorbeelden geeft van de schrijnende en mensonterende situaties waar migranten mee te maken krijgen en die ze moeten ondergaan. Door deze thema’s, waarvan de laatste nog immer actueel is, is de roman bijzonder realistisch, ondanks dat het verhaal zelf in feite fictief is.

Het overgrote deel van de plot wordt verteld vanuit de perspectieven van de personages Samuel Adler, Leticia Cordero en Anita Díaz en bestrijken verschillende tijdvakken. Op het eerste gezicht lijken de ervaringen van de drie niets met elkaar te maken te hebben, maar de gebeurtenissen verlopen zodanig dat ze op een gegeven moment op een mooie manier samenkomen. Het trio heeft één grote overeenkomst, namelijk dat ze alle drie als kind moesten vluchten. Vervolgens wordt er behoorlijk veel over hun leven onthuld, waardoor je niet alleen ruim voldoende over hen te weten komt, maar eveneens geconfronteerd wordt met het feit dat een vlucht, ze zeker ook de aanleiding daartoe, voor kinderen erg veel impact heeft en waar ze nog jarenlang last van kunnen hebben.

Omdat het verhaal een periode van ongeveer tachtig jaar bestrijkt en er derhalve veel te vertellen valt, ligt het tempo tamelijk hoog. Verder leest de roman, ondanks de beladen thematiek, vlot en vlieg je er als het waar doorheen. De ene keer gaat Allende dieper op een kwestie in dan de andere keer, maar eigenlijk heb je nergens het gevoel dat het te veel of te weinig is. Er wordt in ieder geval genoeg verteld om de lezer een gedegen beeld te geven van de verschillende omstandigheden, die afwisselend keihard, emotioneel of mooi zijn. Na afloop kun je feitelijk niets anders dan concluderen dat De wind kent mijn naam van begin tot eind weet te boeien en dat het noodgedwongen ontvluchten van je thuisland van alle tijden is.

Waardering: 4/5

Boekinformatie
Auteur: Isabel Allende
Titel: De wind kent mijn naam
ISBN: 9789028453111
Pagina’s: 288
Eerste uitgave: 2023